ispaniya

DOC 28 pages 660.0 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 660.0 KB

File type DOC

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz iqtisodiyot va servis universiteti referat mavzu: ispaniya termiz – 2025 ispaniya (españa), – ispaniya qirolligi (reino de españa) – yevropaning janubi-gʻarbida, pireney yarim orolda joylashgan davlat. oʻrta dengizdagi balear (shu jumladan pitius), atlantika okeanidagi kanar orollari, afrikaning shimoliy qirgʻogʻidagi seuta va melilya shaharlari va unga yondosh veles-de-la-gomera, alusemas, chafarinas orollari ham ispaniyaga qaraydi. maydoni 504,75 ming km2. aholisi 48,37 mln. kishi (2023). maʼmuriy jihatdan oʻz hukumati va parlamentiga ega boʻlgan 17 muxtor regionga, ular, oʻz navbatida, 50 viloyat (provincia)ra boʻlinadi. poytaxti – madrid shahri hisoblanadi. davlat tuzumi [tahrir | manbasini tahrirlash] ispaniya – parlamentli monarxiya. amaldagi konstitutsiyasi 1978-yil 6-dekabrdagi milliy referendumda maʼqullangan, oʻsha yili 29-dekabrdan kuchga kirgan; tabiati [tahrir | manbasini tahrirlash] mallorka orolining sunʼiy yoʻldosh tasviri kantabriya togʻlari ispaniya subtropik mintaqada. qirgʻoq chizigʻining uzunligi orollar bilan birga 5 ming km dan koʻproq. ispaniya hududining aksar qismi plato, oʻrtacha balandlikdagi tizmalar, …

2 / 28

il okean iqlimi, qish yumshoq, yoz iliq. yillik oʻrtacha yogʻin 1000-2000 mm. sohilda yanvarning oʻrtacha temperaturasi 7— 9°, iyulniki 18—20°. mamlakatning qolgan qismida oʻrta dengizga xos subtropik iqlim, yoz quruq, issiq, qish yumshoq, seryogʻin. yanvarning oʻrtacha temperaturasi meseta platosida 4—5°, janubida 12—13°, iyulniki 23—29°. ispaniyaning markazi, sharqi va janubi-sharqida yogʻin kam (300-500 mm). daryolari, asosan, yomgʻirdan toʻyinadi, yozda juda sayozlanib qoladi. faqat shimoliy va shimoli-gʻarbidagi daryolar yil boʻyi sersuv. yirik daryolari: taxo, ebro, gvadalkvivir, duero, gvadiana va boshqa. ulardan energiya olishda va sugʻorishda foydalaniladi. ispaniyaning shimoliy va shimoli-gʻarbidagi togʻ-oʻrmon qoʻngʻir tuproqlarda qora qayin, dub, kashtan oʻrmonlari, tog yon bagʻirlaridagi togʻ podzol tuproqlarida qaragʻay oʻrmonlari bor. pireney togʻlarida 2000 m dan balandda oʻtloq mintaqalari joylashgan. ispaniyaning qolgan qismida doim yashil dublar, qaragʻay, sarv, kashtan, zarang, lipa va boshqa usadi. ispaniyaning eng chekka janubida palmazorlar uchraydi. hayvonlardan tulki, suvsar, qoʻngʻir ayiq, boʻrsiq, tog echkisi, serna, viverra, quyon, tipratikan bor. gibraltar atrofida makaka …

3 / 28

iyasining asosiy savdo yoʻllari ispaniya hududida odam quyi paleolit davridan yashaydi. leridadan kadisgacha boʻlgan hududlarda mezolitga oid qoyatosh suratlari koʻp topilgan. mil. av. 7-asrdan i.ning janubiy va sharqiy sohil boʻylari finikiyaliklar va yunonlar tomonidan oʻzlashtira boshlangan. mil. av. 700—500 yillarda oʻrta dengiz sohilida iberlar madaniyati paydo boʻldi. mil. av. 5—3-asrlarda pireney yarim orol orkali kelgan kelpiarnmt iberlar bilan qoʻshilib ketishi natijasida kelipiberlar shakllangan. mil. av. 3-asr oxirlarida ispaniya hududining koʻp qismi karfagen qoʻl ostiga oʻtdi. mil. av. 2-asr boshiga kelib rimliklar karfagenliklarni siqib chiqardi. mil. av. 197 yilda rim ispaniya hududini 2 viloyat (yaqin ispaniya va olis ispaniya)ga boʻlib yubordi. mil. 409 yil ispaniyaga alanlar, svev va vandallar, 418 yildan vestgotlar kirib kela boshladi. 711—718 yillarda pireney yarim orolning deyarli hammasini arablar bosib olib, 756 yil mustaqil davlat – kordova amirligini, 929 yilda esa kordova xalifaligini tuzdi. kordovada sugʻoriladigan dehqonchilik paydo boʻldi, hunarmandchilik, savdosotiq, fan va madaniyat yuksaldi. 1031-yil xalifalik …

4 / 28

shimoliy va oʻrta italiyaning qator yerlarini bosib oldi. karl ining taxtga oʻtirishi (1516) bilan ispaniyada gabsburglar sulolasi hukm sura boshladi. shu yili ispaniyaga niderlandiya qoʻshib olindi. 16-asrning 1-yarmida ispaniya markaziy va janubiy amerikaning kup qismini, filipp ii davrida filippin orollari (1563—73)ni bosib oldi va portugaliya (1581)ni oʻziga qoʻshdi. ispaniya qiroli karl i gabsburg „muqaddas rim im-periyasi“ning qiroli boʻlgach, karl v nomini oldi. bu paytda i. yevropaning siyosiy reaksiya markaziga aylandi. ispaniyaga qaram boʻlgan niderlandiyada 1566-yil inqilobi boshlandi. 1581-yil birlashgan viloyatlar respublikasining tashkil qilinishi bilan shimoliy niderlandiya ispaniyadan ajralib chiqdi. ispaniya 16— 17-asrlarda angliya bilan urushib, dengizdagi ma-vqeidan mahrum boʻldi („yengilmas armada“ – ispan flotining 1588-yildagi halokati bunga yoʻl ochdi). oʻttiz yillik urush (1618—48), fransiya hamda angliya bilan boʻlgan urushlar natijasida tuzilgan vestfaliya (1648), pireney (1659), axen (1668) va nimvegen (1678) sulxlariga binoan, ispaniya yevropada gegemonlik qilish huquqidan mah-rum boʻldi. gabsburglarning soʻnggi vakili karl ii vafoti (1700) va ispan taxtining burbonlarga …

5 / 28

idan bostirildi. 1834—43 yillarda ishchilar qarakati avj oldi va utopik sotsializm goyalari tarqala boshladi. 1868-yil boshlangan inqilob natijasida respublika oʻrnatildi (1873). respublika tarafdorlari oʻrtasida hamjihatlik yoʻqligi oqibatida demokratik kuchlar magʻlubiyatga uchrab, burbonlar sulolasi qayta tiklandi (1874). ispaniya-amerika urushi (1898)da ispaniya magʻlubiyatga uchrab, kuba, puertoriko, guam va filippindan mahrum boʻldi, ispan monarxiyasi za-iflashdi. respublika tarafdorlari faollashdi va ishchilar harakati avj oldi.l-jahon urushi yillarida i. beta-raf turdi. 1921-yil ispan qoʻshinlari marokashda magʻlu-biyatga uchragach, monarxiya inqirozi yanada kuchaydi. choʻchib qolgan reaksiya 1923-yil sentabrda harbiy toʻntarish qilib, general m. primo de rivera harbiy hokimiyatini oʻrnatdi. 1931-yil 14-sentabrda boshlangan inqilob natijasida respublika eʼlon kilindi. 1936—39 yillardagi milliy-inqilobiy urushda demokratik kuchlar magʻlubiyatga uchrab, respublika agdarilgach, general f. frankoning fashist diktaturasi (1939—75) oʻrnatildi. respublika davri qonunlari bekor qilindi, fashistlarning i. falangasi deb atalgan partiyasidan tashkari barcha siyosiy partiyalar tarkatib yuborildi, inqilobchilar qatagʻonga uchradi, sinfiy kasaba uyushmalari tugatildi. yarim millionga yakin ispanlar chet elga qochdi. ikkinchi jahon urushida …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ispaniya"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz iqtisodiyot va servis universiteti referat mavzu: ispaniya termiz – 2025 ispaniya (españa), – ispaniya qirolligi (reino de españa) – yevropaning janubi-gʻarbida, pireney yarim orolda joylashgan davlat. oʻrta dengizdagi balear (shu jumladan pitius), atlantika okeanidagi kanar orollari, afrikaning shimoliy qirgʻogʻidagi seuta va melilya shaharlari va unga yondosh veles-de-la-gomera, alusemas, chafarinas orollari ham ispaniyaga qaraydi. maydoni 504,75 ming km2. aholisi 48,37 mln. kishi (2023). maʼmuriy jihatdan oʻz hukumati va parlamentiga ega boʻlgan 17 muxtor regionga, ular, oʻz navbatida, 50 viloyat (provincia)ra boʻlinadi. poytaxti – madrid shahri hisoblanadi. davlat tuzumi [tahrir | manbasini tahrirlash] ispaniy...

This file contains 28 pages in DOC format (660.0 KB). To download "ispaniya", click the Telegram button on the left.

Tags: ispaniya DOC 28 pages Free download Telegram