hozirgi o’zbek she’riyatida ruhiy kechinma va badiiy ifoda

DOCX 16 sahifa 48,8 KB Bepul yuklash

16 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 48,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 16

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 16

hozirgi o’zbek she’riyatida ruhiy kechinma va badiiy ifoda hozirgi o’zbek she’riyatida ruhiy kechinma va badiiy ifoda reja: kirish 1. badiiy tafakkurning yangilanishi 2. ramziy-falsafiy talqin xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish yurtimiz mustaqillikka erishgach, o’zbek adabiyoti o’z tarixiy taraqqiyotining yangi davriga ko’tarildi. ijtimoiy hayotda bo’lgani singari adabiyotda ham demokratiya, oshkoralik va tanqidiy ruh kuchaydi. ijodkorlarimiz so’z, matbuot va ijod erkinligiga to’la erishdilar. ma’lumki, sovet davrida vatan ozodligi xalq erki, mustaqillik haqida haq so’zni aytish butunlay man qilingan edi. xayriyat, o’zbekiston mustaqil bo’ldi-yu, ijodkorlarimiz vatan va millat taqdirini, milliy qadriyatlarimizni, milliy urfodatlarimizni va buyuk ajdodlarimiz hayotini faoliyatini tasvirlashdagi avvalgi cheklash chegaralash iskanjasidan butunlay qutildilar. bu chin erkinlikni hammadan ham ko’proq yozuvchi va shoirlarimiz o’zlari teran anglatmoqdalar va bu haqda iftixor va g’urur bilan yozmoqdalar. prezidentimiz i. a. karimov aytganidek: «xalqimiz o’zini ozod, erkin deb bilib, muhtojlik va qaramlik iskanjalaridan xalos bo’lgan, qaddini rostlagan, erkin nafas olganda iqtisodjiy islohatlar muvaffaqiyatli rivojlanish mumkin»[footnoteref:1]. [1: …

2 / 16

inson hayoti ko’pincha bir tomonlama hech qanday kam ko’stsiz, dabdabali qilib, bo’yab-bezab aks ettirilardi. inson mehnati, uning ruhiyati yuzaki, bayramona qilib ifodalanardi. mustaqillik davriga kelib xalq va mamlakat hayotni yaxshilashga qaratilgan muammolar, oddiy inson qadr-qimmatini tiklash va ko’tarish, ona-vatan va mustaqillik mavzulari tasviri birinchi o’ringa chiqdi. xalq ruhiga ozodlik, vatanparvarlik tuyg’ularini singdirishda she’riyatning roli va o’rni beqiyosdir. she’riyat o’ziga xos timsollar, ramz va istioralar ohanglar orqali kishi ruhida ajib bir tuyg’ularni uyg’otadi. shu ma’noda aytish joizki, she’riyatda ko’chimlar ko’p ishlatiladi va bu unsurlar shoirga o’z she’rlarining teran mantiqli va ko’p ma’noli bo’lshiga zamin hozirlaydi. so’nggi yillarda she’riyatimizda yangicha ruh, yangicha mazmundagi asarlar paydo bo’la boshladi. badiiy ijodning kuchi mazmun va mantiiqda bo’lishini hisobga olib, istiqlol yillarida mazkur masalalar qay darajada aks ettirilganligini o’rganish ishimizning asosiy maqsadi hisoblanadi. ushbu maqsadni yuzaga chiqarishda quyidagi vazifalar aosida yondashildi: · she’riyatda ijodiy jarayon muammosi; · ruhiy kechinma va obrazlilik masalasi; · she’riyatda ramz va …

3 / 16

asarlarida chuqur falsafiy va yuksak mantiq kuchi bilan, boshqa bir shoir dilni qitiqlovchi mayin lirizmi bilan, yana birovi so’z gavharlarini poeziya iniga marjondek chiroyli qilib tuzishi bilan, yana biri o’z she’rlarining qo’shiqday ravon ohangraboligi bilan yana biri esa maxsus badiiy tasvir vositalaridan mohirona foydalanib, obrazli manzaralar chizish bilan o’quvchi qalbiga kirib boradi, uni maftun etadi. maxsus badiiy tasvir vositalarini o’z o’rnida qo’llash uni g’oyaviy badiiy maqsadga xizmat qildirish-so’z san’atkorlaridan o’ziga xos mahorat talab qiladi. mavzuni yoritishda asosan istiqlol yillarida yaratilgan asarlar, xususan, b. ro’zimuhammad, faxriyor, a. qutbiddin she’rlari asosiy obyekt qilib olindi. ba’zi o’rinlarda ramziy-falsafiy ma’no va mazmunni ifodalashda yetuk shoirlarimizning keyingi avlod vakillariga ta’siri masalasini izohlash maqsadida a. oripov, e. vohidov ijodiga ham to’xtalindi. istiqlol davri o’zbek she’riyati yangi zamon talablariga mos ravishda shakllanib bormoqda. u uzoq va yaqin o’tmish mavzularini istiqlol mafkurasi asosida yangcha badiiy ifodalarda aks ettirayotir. bu ijodiy jarayonda she’riyatga yangiliklar olib kirishda tajribali ustoz shoirlar …

4 / 16

va iste’dodiga zid bo’lmasa ijodkor o’z «men»ini asarlariga ko’proq, samaraliroq singdiradi. aksincha bo’lsa davrdagi yo’nalishlar shoir ruhi va ilhomi ustidan hukmronlik qilsa, yozgan har bir satiri «elak»dan o’tkazilsa, ijodkor «men»i rangsiz va qashshoq holga tushishi mumkin. ammo iste’dod shuning uchun ham iste’dodni, u o’zining tengsiz matonati, qarama-qarshiliklarni yenga olish qudrati bilan muhit dovullarini yengib, ulug’ va betakror asarlar, isyonkor va jur’atli qahramonlar obrazini yarata oladi. istiqloldan beri juda ko’p she’rlar yozildi va e’lon qilindi. bu she’rlarning badiiy saviyasi birdek emas, albatta. biroq har bir yaxshi she’r haqida uzoq gapirish mumkin. buning imkonsizligi tufayli biz o’tgan yilgi she’riyatimizda ko’zga yaqqol tashlanadigan uch jihatni alohida ta’kidlab ko’rsatmoqchimiz: 1. ijtimoiy mavzudagi she’rlar; 2. falsafiy ruhdagi she’rlar; 3. tuyg’ular o’zgacha ifodalanayotgan izlanish yo’lidagi she’rlar (modern). ijtimoiy mavzudagi-vatanparvarlik ruhida, istiqlol madh etilgan she’rlarning aksariyat samimiyligi ritorikadan uzoqligi bilan diqqatga sazovor. shoir abdulla oripovning «vatandosh» she’ridagi ushbu satrlarda shu ruhdagi asarlarning mohiyati berilgan desak adashmaymiz: to’g’ri …

5 / 16

uchliligi ayniqsa, muhim. she’r mavzusidagi qat’i nazar, u yuksak badiiy saviyada yozilgan bo’lsa, kitobxon ko’nglini junbushga keltirish shubhasiz. zulfiya mo’minova vatan «yurakka bitgan bitigim manim» desa, shoira qutlibekaning she’rlarida ozodlik uchun har birimiz «tik turishimiz» fidoyi bo’lishimiz zarurligi ehtiros bilan ifodalanadi: bir bor qilmay chin izhori dil, xalq haqi deb bir bor turmay tik. biz seniki desak bemalol, yuzimizga tufla, ozodlik. bu ruhdagi she’rlarda shoirlarning epitet (sifatlash) qo’llashda tashqi belgilarni ko’rsatishga emas, ichki mohiyatga ko’proq e’tibor qaratganliklarini ta’kidlash kerak. millat ravnaqi, vatan farovonligi yo’lida o’zini fidoyi deb bilgan har bir shoir asarlari bilan xizmatda bo’lishi darkor. yurtsevarlik tuyg’usini tarixiy shaxslar misolida ham, bugungi ijobiy o’zgarishlar, jilg’ayu daryosi, toshiyu toshg’ini kuylash bilan ham ifodalash mumkin. asosiysi, fikrga vatan tuyg’usi singdirilgan bo’lishida. shu o’rinda muhammad rahmon topib aytganidek: har qaydan toparsan bir burda nonni, qayda bor bunday yurt, sadqa qil jonni. bag’ringga mahkam bos o’zbekistonni- vatan topilmaydi! - makon topilar. aniq bir …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 16 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hozirgi o’zbek she’riyatida ruhiy kechinma va badiiy ifoda" haqida

hozirgi o’zbek she’riyatida ruhiy kechinma va badiiy ifoda hozirgi o’zbek she’riyatida ruhiy kechinma va badiiy ifoda reja: kirish 1. badiiy tafakkurning yangilanishi 2. ramziy-falsafiy talqin xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish yurtimiz mustaqillikka erishgach, o’zbek adabiyoti o’z tarixiy taraqqiyotining yangi davriga ko’tarildi. ijtimoiy hayotda bo’lgani singari adabiyotda ham demokratiya, oshkoralik va tanqidiy ruh kuchaydi. ijodkorlarimiz so’z, matbuot va ijod erkinligiga to’la erishdilar. ma’lumki, sovet davrida vatan ozodligi xalq erki, mustaqillik haqida haq so’zni aytish butunlay man qilingan edi. xayriyat, o’zbekiston mustaqil bo’ldi-yu, ijodkorlarimiz vatan va millat taqdirini, milliy qadriyatlarimizni, milliy urfodatlarimizni va buyuk ajdodlarimiz hayotini faoliyat...

Bu fayl DOCX formatida 16 sahifadan iborat (48,8 KB). "hozirgi o’zbek she’riyatida ruhiy kechinma va badiiy ifoda"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hozirgi o’zbek she’riyatida ruh… DOCX 16 sahifa Bepul yuklash Telegram