yordamchi tarix fanlari. o‘zbekiston numizmatikasi.

PPT 26 pages 1.1 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

слайд 1 1.mavzu. yordamchi tarix fanlarining maqsad va vazifalari. xronologiyaning fan sifatida shakllanishi va taraqqiyoti reja. 1.tarixni o‘rganishda maxsus tarixiy fanlar (yordamchi tarix fanlari)ni o‘rni va ahamiyati. 2. xronologiya, numizmatika, metrologiya, paleografiya, tarixiy geografiya, tarixiy metrologiya, sfragistika, geneologiya toponimika. 3. yordamchi tarix fanlaring o‘zaro bog‘liqligi. 1. xronologiyaning fan sifatida vujudga kelishi. xronologiya fani predmeti, maqsad va vazifalari. xronologiya fanining boshqa fanlar bilan aloqalari 2.tarixiy va astronomik xronologiyа. xronologik tadqiqotlarning uslublari. 3. yunoniston va rimda xronologiyaaning taraqqiyoti. evropada xronologiya fanining vujudga kelishi va taraqqiyoti. 4. o‘rta osiyo olimlarining xronologiya rivojlanishiga qo‘shgan hissasi. adabiyotlar. a.umarov, a.rahmatullayeva. yordamchi tarix fanlari. o‘zbekiston numizmatikasi. o‘quv qo‘llanma. – t.: 2022. rahmatullayeva o., salomov j. xronologiy. – t., fan va texnologiyalar, 2012. rahmatullayeva o., salomov j. numizmatika. – t., fan va texnologiyalar, 2012. bo‘riyev o. temuriylar davri yozma manbalarida markaziy osiyo. – t.: o‘zbekiston, 1997. eshov b. qadimgi o‘rta osiyo shaharlari tarixi. –t., 2006. iofe v.g.,choriyev z.u. …

2 / 26

tika, metrologiya, paleografiya, toponimika, tarixiy geografiya, sfragistika, geneologiya kabi fanlarini chuqur bilishi zarur. ushbu sohalar alohida o‘z ilmiy yo‘nalishiga ega bo‘lib, bir-biri bilan uzviy bog‘langan va manbashunoslikni tashkil etadi va tarixni chuqur o‘rganishga qaratilgan. mazkur fanlarni an’anaviy tarzda “yordamchi tarix fanlari” deb ataymiz. yordamchi tarix fanlariga nisbatan “maxsus tarixiy fanlar” iborasi ham qo‘llaniladi. yordamchi tarix fanlari tarix fanini o'rganishda yordamchi manbalar hisoblanadi. bu fan tarix fanining yordamchi sohalari bo'lmish; poleografiya, diplomatika, genalogiya geroldika, sfragnetika, epigrafika, numizmatika, metrologiya va xronologiya buyruqlariga tayanadi. xronologiya, numizmatika, metrologiya, paleografiya, tarixiy geografiya, tarixiy metrologiya, sfragistika, geneologiya toponimika. xronologiya (yunon. yunon. xronos - vaqt, logos - tushuncha bilim ; vaqt haqida tushuncha) qadimiy xalqlar va mamlakatlarda amalda bo'lgan yil hisobi va taqvim (kalendarlar) ni o'rganuvchi soha. numizmatika (yunon. numizma - pul) qadimiy pullarning kelib chiqishi, tarixi, material turi, shakli, vazni, yozuvlari va zarb etilgan joyi, vaqtini o'rganadi. paleografiya (yunon. paleo - qadimiy, grafo - yozaman: qadimiy …

3 / 26

larini tekshiradi. epigrafika (yunoncha epi - ustida, teppasida, grafo - yozuv, biron predmet ustidagi yozuv) tosh, metall buyumlar, yog'och va boshqa qattiq predmet ustiga uyib bitilgan qadimgi yozuvlarni o'rganadi. xronologiya, numizmatika, metrologiya, paleografiya, tarixiy geografiya, tarixiy metrologiya, sfragistika, geneologiya toponimika. metrologiya (yunon. metron - o'lchov, logos - tushuncha bilim : o'lchovlar haqida tushuncha, o'tmishda turli mamlakat va xalqlar orasida amalda bo'lgan ogirlik, masofa va satih o'lchovlarini o'rganadi. toponimika – qadimgi va tarixiy joy nomlarini, ularning ma'no-mazmunini tadqiq qiluvchi fan sohasi. kartografiya – qadimiy, tarixiy, siyosiy, iqtisodiy, tabiiy, harbiy, dengiz, mahfiy va turli xaritalarni va xaritashunoslik tarixini o’rganuvchi fan sohasi. onomastika - (yunoncha so'z bo'lib «onoma-ism, nom» ma'nosini anglatadi.) tarixiy ismlar, tarixiy joy atamalari, qadimgi havonlar nomlari, osmon jismlarining nomlari, xadolar nomlari va boshqalarni o’rganuvchi soha. lingvistika – qadimgi va tarixiy xalqlar, elatlar, millatlar tillarini o’rganuvchi fan sohasi. kriptografiya – mahfiy (yashirin) yozuvlarni o’rganuvchi fan sohasi. etnografiya – qadimgi va tarixiy …

4 / 26

nday hisoblashgani, kalendarlari, tarixiy voqealarning sanalarini aniqlaydi. xronologiya yunoncha so‘z bo‘lib, “xronos” – vaqt, “logos”- fan, ya’ni vaqtni o‘rganish haqidagi fandir. xronologiya vaqtni o‘rganadigan fan sifatida xvi asrda vujudga keldi. xronologiya vaqtni o‘rganish, hisoblash haqidagi fan sifatida ikki qismga bo‘linadi: astronomik (matematik) va tarixiy xronologiya. astronomik xronologiya - osmon jismlarining siljishini matematik hisob asosida astronomik davrning vaqtini aniqlaydi. astronomik xronologiya - osmon jismlarining siljishi to‘g‘risidagi aniq astronomik davrlarning vaqtini aytib beradi. tarixiy xronologiya - tarixiy taraqqiyot davomida vaqtni hisoblash sistemasini o‘rganadi, ularning o‘zaro bog‘liqligini, vaqtlarni bir hisob sistemasidan ikkinchisiga aylantirish uslublarini ishlab chiqadi. tarixiy xronologiya yuqoridagi hisoblash sistemasidan tarixiy vaqtlarni hisoblashda amalda foydalanadi va tarixiy manbalardagi sanalarning aniqligini tarixiy tahlil qiladi. xronologiya qadimgi yunon kalendarlari miloddan avvalgi 432 yilda olimpiada о‘yinlarining 86 yilligiga bag‘ishlangan tantanalarda afinaning markaziga parapegma (yozuv, kalendar ma’nosini beradi) о‘rnatiladi. unda oylarning kunlari kо‘rsatib turilgan. yunon kalendarini rivojlantirishda kalipp va gipparxlar katta rol о‘ynagan. qadimgi yunonistonda miloddan …

5 / 26

oy 30 kundan iborat bо‘lgan. yil bahorgi tengkunlikdan boshlangan. “romul yilini” astronomik yiliga tenglashtirish maqsadida 10 oyning oxiriga qо‘shimcha kunlarni qо‘shganlar. miloddan avvalgi viii asrning oxirlariga kelib tо‘rtta kalendar oylariga nom berildi. yilning birinchi oyi “martius”, ikkinchi oy “aprilis”, uchinchi oy “mayus”, turtinchi oy “yunius” deb ataldi. martius - greklarda 1- oy urush xudosi mars, greklarning chorvachilik va dehqonchilik, keyinchalik esa urush xudosiga atab qo‘yilgan. aprilis - greklarda 2- oy - lotincha “aperire”- “namoyon bo‘lmoq”, “ochmoq”, ma’nolarini bildiradi. bu oyda daraxt va o‘simliklar ochilib gullay boshlagan. mayus - greklarda 3- oy - xudo merkuriyning onasi yer ma’budasi mayya nomi sharafiga qo‘yilgan. yunius - greklarda 4- oy - yupiterning rafiqasi, osmon ma’budasi, ayollarning himoyachisi yunona sharafiga qo‘yilgan. kvintilis - beshinchi (iyul- yuliy sezar sharafiga) sekstilis - oltinchi (avgust- oktavian avgust sharafiga) september - yettinchi oktouber - sakkizinchi november - to‘qqizinchi detsember – o‘ninchi yanuarius - ikki yuzli xudo yanus nomiga qo‘yilgan, …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yordamchi tarix fanlari. o‘zbekiston numizmatikasi."

слайд 1 1.mavzu. yordamchi tarix fanlarining maqsad va vazifalari. xronologiyaning fan sifatida shakllanishi va taraqqiyoti reja. 1.tarixni o‘rganishda maxsus tarixiy fanlar (yordamchi tarix fanlari)ni o‘rni va ahamiyati. 2. xronologiya, numizmatika, metrologiya, paleografiya, tarixiy geografiya, tarixiy metrologiya, sfragistika, geneologiya toponimika. 3. yordamchi tarix fanlaring o‘zaro bog‘liqligi. 1. xronologiyaning fan sifatida vujudga kelishi. xronologiya fani predmeti, maqsad va vazifalari. xronologiya fanining boshqa fanlar bilan aloqalari 2.tarixiy va astronomik xronologiyа. xronologik tadqiqotlarning uslublari. 3. yunoniston va rimda xronologiyaaning taraqqiyoti. evropada xronologiya fanining vujudga kelishi va taraqqiyoti. 4. o‘rta osiyo olimlarining xronologiya rivojlanishiga q...

This file contains 26 pages in PPT format (1.1 MB). To download "yordamchi tarix fanlari. o‘zbekiston numizmatikasi.", click the Telegram button on the left.

Tags: yordamchi tarix fanlari. o‘zbek… PPT 26 pages Free download Telegram