yosh fiziologiyasi va gigiena fanining pedagogikaga ta'siri

DOCX 56 pages 52.4 KB Free download

56 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 52.4 KB

File type DOCX

Pages 56

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 56

2. yosh fiziologiyasi va gigiena fani qachondan pedagogika oliy oʻquv yurtlarining oʻquv rejasiga kiritilgan? 🔹 1970-yildan. 3. “organizm tushunchasiga tashqi muhit tushunchasi ham kiradi.” bu fikrni kim aytgan? 🔹 i.p. pavlov. 4. organizimda arterial qon bosimi qaysi asbob bilan oʻlchanadi? 🔹 tonometr (sfigmomanometr) bilan. 5. postembrional davrda organizmda qanday oʻzgarishlar boʻladi? 🔹 o‘sish, rivojlanish va funksional takomillashuv; tug‘ilganidan voyaga yetguncha hamma jismoniy va fiziologik o‘zgarishlar sodir bo‘ladi. 6. qaysi to‘qima ikki xil hujayradan tashkil topgan? 🔹 asab to‘qimasi – neyronlar + neyroglialar. 7. havoning nisbiy namligi necha foiz boʻlishi organizm uchun eng qulay? 🔹 40–60%. 8. organizmlarning tarixiy rivojlanish jarayoniga qanday atama beriladi? 🔹 filogenez. 9. yangi tug‘ilgan bola boshining aylanasi koʻkrak qafasining aylanasidan… 🔹 taxminan 2–3 sm kattaroq. 10. oliy nerv faoliyati bosh miyaning qaysi qismiga bog‘liq? 🔹 bosh miyaning po‘stloq (korya) qismiga. 11. qaysi tipdagi bolalar mustaqil fikrlarga ega boʻlmaydi? 🔹 impressionist (san’atkor) tipdagi bolalar – ular emotsional …

2 / 56

s belgilarni ko‘rsating. 🔹 til түсімidan: kuchli, muvozanatli, mobilligi yuqori nerv tizimi; 🔹 xulq-atvor: tez moslashuvchi, ijtimoiy, tashqi olamga tez javob beruvchi; pavlov ta’rifida: “strong equilibrated and lively type” 17. melanxolik temperament qaysi nerv tipiga mansub? 🔹 pavlov nazariyasiga ko‘ra, zaif tipdagi nerv tizimiga mansub (inglizcha: “weak type”) . 18. nerv hujayrasining qaysi qismlari dendrit va aksonlar deb aytiladi? 🔹 dendritlar — signallarni hujayraga olib keluvchi cho‘nqurlar, 🔹 akson — signallarni boshqa hujayralarga uzatuvchi uzun tolalar. 19. tizza refleksining markazi qayerda joylashgan? 🔹 bu refleks orqa miya (spinal cord)da, ayniqsa l2–l4 segmentlarida joylashgan. 20. mikronutriyentlarga nimalar kiradi? 🔹 vitaminlar (a, d, e, k, b‑guruh, c), minerallar (temir, sink, mis, selen, yod, magniy, kobalt va boshqalar). 21. suvda eriydigan vitaminlarga qaysi vitaminlar kiradi? 🔹 b‑guruh vitaminlari (b1, b2, b3, b5, b6, b12...) va s vitaminlari (c vitamini). 22. butun organizmda modda almashinuvi jarayonlari 🔹 bu – metabolizm, u ikki bosqichdan iborat: …

3 / 56

mida joylashgan? 🔹 quyruq burun bo‘shlig‘i (burun-halqum) va o‘rta quloq orasida joylashgan. 30. eshitish analizatorining qismlarini to‘liq berilgan qator: 🔹 tashqi quloq, o‘rta quloq, ichki quloq (labirint), eshitish nervi, bosh miya eshitish markazi. 31. eshitish suyakchalari qayerda joylashgan? 🔹 o‘rta quloqda (bolg‘acha, sandoncha, uzangi). 32. akromegaliya qanday kasallik? 🔹 bosh miya gipofizidan o‘sish gormoni (somatotropin)ortiqcha ajralganda yuzaga keladi; qo‘l-oyoqlar, yuz suyaklari o‘sadi. 33. endemik buqoq kasalligini yuzaga keltiradigan omillar? 🔹 yod tanqisligi, yod yetishmagan oziq-ovqat va suv. 34. qonda tiroksin miqdori qaysi gormon tomonidan tartibga solinadi? 🔹 tsh (tirotrop gormon)– gipofizdan ajraladi. 35. bolada qaysi bezning funksiyasi kuchaysa gigantizm kuzatiladi? 🔹 gipofiz bezi(somatotrop gormon ortiqcha ajraladi). 36. balog‘atga yetish davridan boshlab qaysi bezlarning funksiyasi ortadi? 🔹 jinsiy bezlar (urug‘don va tuxumdonlar)va gipofizfaoliyati kuchayadi. 37. qaysi gormon muskullardagi qon tomirlarni toraytiradi, muskullar charchashini kamaytiradi? 🔹 adrenali (bu buyrak usti bezining medulla qismidan ajraladi). 38. bolaning bo‘yini o‘stiruvchi gormon? 🔹 somatotrop gormon …

4 / 56

th.com). 44. ichki sekretsiya bezlaridan ajraladigan gormonlar qayerga quyiladi? 🔹 to‘g‘ridan-to‘g‘ri qon oqimiga (qonga). 45. endokrin tizimda “direjyor” funksiyasini qaysi bez bajaradi? 🔹 gipofiz (pituitariya gazi) – boshqa bezlarni boshqaruvchi bosh bez rolida . 46. (41 bilan takror) qandli diabetning asosiy sababi nimada? 🔹 insulin yetishmasligi yoki uning ta’siriga qarshilik. 47. ko‘krak bezlaridan sut ajralishi qaysi gormon stimulla? 🔹 prolaktin, gipofiz bezidan ajraladi (kernodle.com). 48. dasta, tana, qilichsimon o‘simta bu qaysi suyakning qismlari? 🔹 bu — sternum (ko‘krak suyagi) qismlari: manubrium (dasta), corpus (tana), xiphoid (qilichsimon o‘simta). 49. yassioyoqlikda organizmning qaysi qismida og‘riq seziladi? 🔹 yassioyoqlik (platypodia) — oyoq sohasida, ayniqsa oyoq archlarida og‘riq. 50. silliq muskullar qayerda ko‘p uchraydi? 🔹 ichki organlar devorlarida: ovqat hazm qilish trakti, tomirlarning devorlari, bronxlar, siydik yo‘li. 51. leykotsitlar sonining ko‘payishiga nima deyiladi? 🔹 leukotsitoz deyiladi. 52. qonning suyuq qismi nima? 🔹 qon plazmasi. 53. organizmdagi qancha qon aylanish doirasi mavjud? 🔹 ikki: kichik …

5 / 56

’zolari). 61. bolalarning qaysi a’zosining devori 16–20 ta halqasim tish tog‘aydan iborat? 🔹 bu — traxeya (nafas olish yo‘li) devori: u 16–20 ta qoraloq halqa tog‘ay bilan qo‘llab-quvvatlanadi. 61. traxeya (nafas olish yo‘li) devorida 16–20 ta halqasimon tog‘ay mavjud. bu bola va kattalarda bir xil strukturadir. 62. langerhans orolchalari – pankreas bezida joylashgan endokrin hujayralar guruhi . 63. sut tishlari (birlamchi tishlar) odatda tug‘ilgandan keyin 6–12 oy oralig‘ida chiqadi va to‘liq holda taxminan 3 yoshgacha tamamlanadi . 64. terida quyosh nuri ta’sirida d vitamini sintezlanadi — ayniqsa d3 (cholecalciferol). 65. o‘t suyuqligi yog‘larni, ya’ni lipidlarni emulsifikatsiya qilish orqali ularning hazm bo‘lishiga bevosita ta’sir qiladi. 66. mutatsiyalar natijasida kelib chiqqan salbiy o‘zgarishlar patogen mutatsiyalar deb ataladi; ular kasalliklarga olib keladi. 67. autosoma anomalilari bilan bog‘liq kasalliklarga, masalan, daun kasalligi, turner (xo) yoki klinefelter (xxy) kabi kromosomaviy kasalliklar kiradi — bu autosomaga emas, balki gonosomalarga tegishlidir. autosomal anomaliya — serebral faqat autosomal …

Want to read more?

Download all 56 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yosh fiziologiyasi va gigiena fanining pedagogikaga ta'siri"

2. yosh fiziologiyasi va gigiena fani qachondan pedagogika oliy oʻquv yurtlarining oʻquv rejasiga kiritilgan? 🔹 1970-yildan. 3. “organizm tushunchasiga tashqi muhit tushunchasi ham kiradi.” bu fikrni kim aytgan? 🔹 i.p. pavlov. 4. organizimda arterial qon bosimi qaysi asbob bilan oʻlchanadi? 🔹 tonometr (sfigmomanometr) bilan. 5. postembrional davrda organizmda qanday oʻzgarishlar boʻladi? 🔹 o‘sish, rivojlanish va funksional takomillashuv; tug‘ilganidan voyaga yetguncha hamma jismoniy va fiziologik o‘zgarishlar sodir bo‘ladi. 6. qaysi to‘qima ikki xil hujayradan tashkil topgan? 🔹 asab to‘qimasi – neyronlar + neyroglialar. 7. havoning nisbiy namligi necha foiz boʻlishi organizm uchun eng qulay? 🔹 40–60%. 8. organizmlarning tarixiy rivojlanish jarayoniga qanday atama beriladi? 🔹 filogenez. 9. ...

This file contains 56 pages in DOCX format (52.4 KB). To download "yosh fiziologiyasi va gigiena fanining pedagogikaga ta'siri", click the Telegram button on the left.

Tags: yosh fiziologiyasi va gigiena f… DOCX 56 pages Free download Telegram