psixologiyada matematik metodlarning qo‘llanilish tarixi

PPTX 19 pages 1.1 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

psixologiyada matematik metodlarning qo‘llanilish tarixi psixologiyada matematik metodlarning qo‘llanilish tarixi reja psixologiyada oʻlchov anʼanalarining tarixi psixologiya fanida miqdordan sifatga oʻzaro oʻtish hozirgi zamon fanida va psixologiyada oʻlchov tushunchasi psixologiyada oʻlchov anʼanalarining tarixi psixologik tadqiqotlarda matematik apparatni ishlatish ularni bir xil tipga mansubligini tahlil qilish imkoniyatini yaratadi, ularni bir biriga bog‘liqlik qonuniyatlarini o‘rganish imkoniyatini yaratadi. «fan etukligi, shu fanning matematikadan qay darajada foydalanishi bilan belgilanadi. matematikaning o‘zi empirik mazmunda fan emas, balki formal mantiqiy, ramziy tizim, ramzlar va qoidalar o‘yiniga o‘xshaydi», deb boshlaydi amerikalik psixolog s.s.stivens o‘zining “eksperimental psixologiya” nomli asarini. ushbu asar nafaqat xorij psixologiyasi, balki butun dunyo psixologiyasi shakllanishiga katta ta’sir ko‘rsatgan ko‘p yillar davomida matematika fani ko‘pgina tabiiy fanlar uchun zarur deb hisoblangan, asosan fizika fanining. ijtimoiy va gumanitar ko‘rsatkichlar tabiiy fanlardan farqlangan. ularni qanday farqlanishini aniqlash zarurdir. prinsipial va real imkoniyatlar va imkonsizliklarni metodlar orqali tahlil qilishni favrqlarini aniqlash zarurati mavjud. birinchi matematik psixologiyalar psixofizika sohasida ishlatilgan …

2 / 19

est so‘zini ham), tadqiqotning egizak usulini yaratgan. u tomonidan sensor reaksiyalarni o‘lchash asbobi yaratilgan. 1888 yilda galton tomonidan london akademiyasida «korrelyasiya va uni o‘lchash, antrometrik ko‘rsatkichning avzalliklari» mavzusida ma’ruza qildi. galtonning g‘oyasini uning shogirdi k.pirson davom ettirdi u o‘zgaruvchanlik o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarni formula yordamida ko‘rsatib berdi (korrelyasiya koeffitsienti). pirsonning diqqat e’tibori diskret va to‘xtamaydigan muammolar tahliliga qaratildi, bular psixologlar uchun dolzarb muammolardan biri hisoblanilgan. pirson o‘zining g‘oyalari va yutuqlarini «evolyusiya nazariyasiga matematik ta’sir» nomli kitobida keltirib o‘tgan. g. fexner tomonidan psixofizika qonuni psixologiyaning hamma sohalarida qo‘llanila boshlandi. xix asrning oxirida v.vundt sezgilarning uch o‘lchamli modeli ustida ish olib bordi. 2.psixologiya fanida miqdordan sifatga oʻzaro oʻtish pedagogik va psixologik fanlarda miqdordan sifatga o‘zaro o‘tish. britaniyalik psixolog ch.spirmen 1904 yilda «umumiy intellektning ob’ektiv o‘lchami» mavzusidagi ishni nashr qildirdi, bunda intellektni o‘rganishda miqdoriy tahlil ishlatilgan, bu psixologiyada faktorli tahlil deb nomlangan. faktorli tahlil psixologik ko‘rsatkichlarning matematik jihatdan tahlil qilishdir. xx asr o‘rtalarida psixologiyaga …

3 / 19

o‘z ifodasini topgan. o‘zining ma’ruzasida muallif individga xos bo‘lgan o‘lchash, taqqoslash, baholash holatini keltirgan. bu nuqtai nazardan esa psixologik tadqiqotlarda matematik usullardan foydalanish zarurati mavjudligini ko‘rsatadi. sovet ittifoqida ham matematik statistika qo‘llana boshlandi. buni b.f.lomov, b.g.ananev, a.n.leontevlarning ishlarida ham kuzatishimiz mumkin. ko‘p o‘lchamli statistik metodni tarqalishida b.m.teplov va v.d.nebilitsinlarning hissasi katta. sssrning har yilgi konferensiyalarida matematik psixologiyaga bag‘ishlangan maxsus seksiyalar tashkil qilingan. rossi fanlar akademiyasining psixologik institutida v.yu.krilov boshchiligida matematik psixologiya laborotoriyasi tuzilgan. 3. hozirgi zamon fanida va psixologiyada oʻlchov tushunchasi zamonaviy psixologiyada va fanlarda o‘lchovlar. shuni ta’kidlash kerakki, matematik psixologiyaning rivojlanishi bo‘yicha sovet psixologiyasi orqada qolayotgan edi. bunga ikkita sababni ko‘rsatish mumkin. birinchidan, matematika fanining amaliy ahamiyatini etarlicha anglanmaganligi, ilmiy matematika rivojlangan, har bir soha vakillari matematikani o‘zlarining ehtiyojlariga ko‘ra o‘zlashtirishganidir. 1933 yilda a.n.kolmogrovni ehtimollar nazariyasi bo‘yicha ilmiy ishi chop qilindi. bu asar birinchi bo‘lib rus tilida 1936 yilda nashr qilingan. ikkinchidan, 40 yillarning oxiri 50 yillarning boshlarida fandagi …

4 / 19

ribalari g.fexnerning psixologiya maktabi (1870—1930) hamda l. terstonning psixometrik maktabi (1930—1940 yillar) ijodiy izlanishlarda amalga oshirilgan. olib borilgan tadqiqotlarga qaramay, eksperimental psixologiya bilan matematik psixologiya o‘rtasidagi uzilish yaqqol ko‘zga tashlanmoqda. ushbu uzilishni r.lyus, dj.miller, v.s.torgerson tadqiqotlari ham to‘ldirish imkoniyatiga ega bo‘lmadi. eksperimental va nazariy psixologiyaning qator bo‘limlarida to‘plangan natijalarning sifat(psixologik) tahlilidan, so‘z bilan bayon qilish kabi yo‘llardan foydalanish an’ana tusiga kirib qolganligi uchun matematik metodlarni qo‘llash ularning ishonchlilik darajasini orttirish uchun xizmat qiladi. foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati kricheven a.n, shikin e.v, dyachkov a.g. matematika dlya psixologov. m. 2003 g sidorenko e.n metodi matematicheskoy obrabotki v psixologii. rech, spb, 2000 nishonova z.t, qarshieva d.s. “eksperimental psixologiya” t:2007.. nemov r.s. psixologiya. 3 kniga. m-2003 vlados. eʼtiboringiz uchun rahmat! image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 19

psixologiyada matematik metodlarning qo‘llanilish tarixi - Page 5

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiyada matematik metodlarning qo‘llanilish tarixi"

psixologiyada matematik metodlarning qo‘llanilish tarixi psixologiyada matematik metodlarning qo‘llanilish tarixi reja psixologiyada oʻlchov anʼanalarining tarixi psixologiya fanida miqdordan sifatga oʻzaro oʻtish hozirgi zamon fanida va psixologiyada oʻlchov tushunchasi psixologiyada oʻlchov anʼanalarining tarixi psixologik tadqiqotlarda matematik apparatni ishlatish ularni bir xil tipga mansubligini tahlil qilish imkoniyatini yaratadi, ularni bir biriga bog‘liqlik qonuniyatlarini o‘rganish imkoniyatini yaratadi. «fan etukligi, shu fanning matematikadan qay darajada foydalanishi bilan belgilanadi. matematikaning o‘zi empirik mazmunda fan emas, balki formal mantiqiy, ramziy tizim, ramzlar va qoidalar o‘yiniga o‘xshaydi», deb boshlaydi amerikalik psixolog s.s.stivens o‘zining “eksperimental...

This file contains 19 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "psixologiyada matematik metodlarning qo‘llanilish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiyada matematik metodla… PPTX 19 pages Free download Telegram