xviii-xix asrlarda qo`qon xonligidagi ijtimoiy-siyosiy

DOCX 44 pages 101.2 KB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 101.2 KB

File type DOCX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

mavzu:xviii-xix asrlarda qo`qon xonligidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayot mavzu:xviii-xix asrlarda qo`qon xonligidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayot reja: 1. qo`qon xonligining tashkil topishi. 2. qo`qon xonligining ijtimoiy hayoti. 3. qo`qon xonligida adabiyot va san`atning rivojlanishi. 3. me`morchilik va hunarmanchilikning ravnaqi. xalq amaliy san`ati. qo`qon xonligining tashkil topishi. xix asrning birinchi yarmida qo’qon xonligi hududiy jihatdan o’rta osiyodagi yirik davlat edi. qo’qon xonligi sharqda sharqiy turkiston, g’arbda buxoro amirligi va xiva xonligi bilan chegaradosh edi. xonlik hududi shimolda uchala qozoq juzlarini batamom o’ziga bo’ysundirib rossiya bilan chegaralanardi. xonlikning janubiy chegaralari qorategin, ko’lob, darvoz, sho’g’non singari tog’li hududlarni o’z ichiga olar edi. bu hududlar uchun buxoro amirligi bilan qonli urushlar bo’lar, ular qo’ldan-qo’lga o’tardi. qo’qon xonligi hududi buxoro amirligi va xiva xonligidan farqli o’laroq sersuv daryolari, so’lim vodiylari, serhosil yerlari ko’p edi. xonlikning markazi qo’qon, marg’ilon, o’zgan, andijon, namangan kabi yirik shaharlar joylashgan farg’ona vodiysi edi. toshkent, chimkent, turkiston, avliyoota, pishtak, oqmasjid kabi …

2 / 44

hi h.bobobekov ham boshqa ko`plab musulmon va rus tarixchilari kabi qo`qon xonlari sulolasini oltin beshik bilan u orqali bobur bilan bog`laydi. keling, shu o`rinda butun e`tiborimizni oltin beshik afsonasiga qaratsak: yangi tashkil topgan qo`qon davlati hukmdorlari –o`zbeklar shajaralarini ota-bobolari bilan jangu jadalda olishib, omadi yurishmay, vatandan bosh olib ketgan ammo qalami va jasorati tufayli nomini qoldirtgan bobur mirzo bilan bog`lashga urinib g`aroyib afsonalar to`qidilar. mana shunday hikoyalardan biri qator tarixiy bitiklarda qayd etilgan oltin beshik afsonasidir. biz ushbu afsonani atoqli tarixchimiz ishoqxon junaydulloxo`ja o`g`li ibratning “farg`ona tarixi” asari asosida hikoya qilib beramiz[footnoteref:3]. [3: ishoqxon to`ra ibrat. “farg`ona tarixi” t., “ma`naviyat”, 2005, 28-bet.] ho`qand shahri farg`ona iqlimida bo`lmagan. uning o`rnida tevarakda targ`ova chonkat va saroy degan qishloqlar bo`lgan ekan. mana shu qishloqlarning biriga aniqrog`i targ`ovada bir kishi bo`lib, u bu qishloqlar xalqi xonzodasi bo`lmasa, itoat qilmasligini bilib bir tadbir ishlatgan ekan. u andijon xonlaridan bobur ibn umarshayxning shu qishloqlarga yaqin joydan …

3 / 44

i. bolani tarbiyalariga olgan targ`ovulliklar unga oltin beshik deb ism berishibdi. ibrat ushbu asarida yana quyidagilarni bayon qiladi. “bu oltin beshikni (ng) xalqqa xonzoda ekanligini ravshan qilmoqda necha ilova so`zlar qo`shilib bolani(ng) boshida bulut soya qilgan ekan, kiyik emizib turgan ekan va qush soya solgan ekan, deb xalqning qulog`iga o`rnatib to ungacha yigit bo`lib, hurmati va ruxsori ziyoda bo`lib xushaxloq va xushmuruvvat bo`lsa ham tirg`ova qishlog`idan bo`lak xalq anqiyot (itoat qilmay) har bir jamoada bir biy bo`lib kelsa ham oltin beshikning biyligi shuhratliroq bo`lib, mundin olti avlod bir suratda o`tib, yettinchi avlodga kelganda bul kishi xoni hoqqand bo`lub...nihoyatda so`zi nufuzli bo`lib xon ismini rivojlantirib shohruhxon deb shuxrat topgan...[footnoteref:5] [5: ishoqxon to`ra ibrat. farg`ona tarixi. t., “ma`naviyat”, 2005, 91-92 bet.] bu g`aroyib afsona bejiz yaratilmagan. yillar o`tiv olis hind tuprog`idan bobur mirzoning sog`inchli g`azallari tog`u sahrolari oshib kelib farg`ona qolaversa, butun movarounnahr ahli dilini zabt etadi. xalq dilidagi mana shu o`chmas …

4 / 44

va omsk shaharlari rossiya imperiyasining xonlik bilan chegaradosh viloyat markazlari hisoblangan. xonlikning vujudga kelishi to`g`risida to`xtaladigan bo`lsak, xvi asrda markaziy osiyoda tinimsiz o`zaro feodal janjal va urushlar natijasida ikkita mustaqil musulmon davlati: buxoro va xiva xonliklari paydo bo`lgan. ular ham bir biri bilan tinimsiz janglar qilib turishdi. bu janglar natijasida buxoro xonligi kuchsizlanib, buxoro hukmdori abdulazizxon taxtdan vos kechib makkaga ketadi. 1680-yil buxoiro taxtiga subhonqulixon o`tirib o`z davlatini mustahkamlamoqchi bo`ldi. uning hokimlik davrida ham o`zaro urushlar davom etdi. xalq qashoqlashdi. ochlik avj oldi. 1702-yil subhonqulixon o`ldi. taxtga esa uning o`g`li ubaydulloxon o`tirdi. uning hukmronlik davrida ashtarxoniylar hukmronligi inqirozining eng so`ngi cho`qqisiga chiqqan edi. xon darvishlarning yer egaligini cheklashga harakat qiladi. va nufuzli juybar xo`jalari bilan to`qnashadi. chunki ubaydulloxonga ular soliq ham solmoqchi bo`lgandilar. oqibatda, u darvishlar jamoasining madadkorligidan o`zini mahrum qilib qo`ydi. 1709-yili farg`ona vodiysida chodak xo`jalari qo`zg`alon ko`tarib shohruhbiyni xon deb e`lon qildilar va mustaqil davlat tuzdilar. shoxruhbiy ibn …

5 / 44

o`jalar va qoraxo`jalarga bo`lingan. qoraxo`jlardan bo`lmish offoqxo`ja sin hukumatini tan olgan. maxdumi a`zamning o`g`li muhammadamin oqxo`jalarga mansub bo`lib, sin hukumatini tan olmagan. uning avlodlari xitoy sharqiy turkistoni bostirib kirganda g`arbiy turkiston , yani qo`qon xonligiga kirib qoladi ma`lumki, xo`jagan jamoasi maxdumi a`zam ahmad ibn jaloliddin xo`jagan kasoniy avlodlaridan bo`lib ularning hukmronligi xvii asrda sharqiy turkistonga ham tarqalgan edi. shohruhbiy ham xo`jalar bilan ittifoq tuzib, hukmronligini mustahkamlash uchun chodak xo`jalaridan birining qiziga uylanadi. 1709-yili urug` zodagonlari hamda xo`jalari roziligi bilan shohruhbiy xonlik taxtiga ko`tariladi. shohruhbiy davrida o`sh, o`zgan, xo`jand hali mustaqil bo`lib qo`qon davlatining shimoliy chegarasi namanganning shohidonigacha cho`ziladi.[footnoteref:8] [8: mirzo olim, maxdum xoji. tarixi turkiston. t. “yangi asr avlodi”, 2008. 6-b.] shohruhbiy 1721-yili vafot etdi. (eslatma o`rinda: undan uchta o`g`il- abdurahimbiy, abdulkarimbiy va shodibiy qoldi. ) shohruhbiy vafotidan keyin uning katta o`g`li abdurahimbiy taxtga o`tiradi. uning hukmdorlik davrida dastlab andijon va xo`jand, keyinchalik samarqand va kattaqo`rg`on zabt etildi. so`ngra shahrisabzga …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xviii-xix asrlarda qo`qon xonligidagi ijtimoiy-siyosiy"

mavzu:xviii-xix asrlarda qo`qon xonligidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayot mavzu:xviii-xix asrlarda qo`qon xonligidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayot reja: 1. qo`qon xonligining tashkil topishi. 2. qo`qon xonligining ijtimoiy hayoti. 3. qo`qon xonligida adabiyot va san`atning rivojlanishi. 3. me`morchilik va hunarmanchilikning ravnaqi. xalq amaliy san`ati. qo`qon xonligining tashkil topishi. xix asrning birinchi yarmida qo’qon xonligi hududiy jihatdan o’rta osiyodagi yirik davlat edi. qo’qon xonligi sharqda sharqiy turkiston, g’arbda buxoro amirligi va xiva xonligi bilan chegaradosh edi. xonlik hududi shimolda uchala qozoq juzlarini batamom o’ziga bo’ysundirib rossiya bilan chegaralanardi. xonlikning janubiy chegaralari qorategin, ko’lob, darvoz, sho’g’non singari tog’li hududlarni o...

This file contains 44 pages in DOCX format (101.2 KB). To download "xviii-xix asrlarda qo`qon xonligidagi ijtimoiy-siyosiy", click the Telegram button on the left.

Tags: xviii-xix asrlarda qo`qon xonli… DOCX 44 pages Free download Telegram