kiber mákanda diniy isenimdi úgit-násiyatlawınıń social qáwipi

PPTX 29 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

. kiber mákanda diniy isenimdi úgit-násiyatlawınıń social qáwipi kiber mákanda diniy isenimdi úgit-násiyatlawınıń social qáwipi 1. “kibermákan” túsinigi jáne onıń mazmun-mánisi. 2. informaciya urısı hám onıń mazmunı 3. jaslardıń internet jáne social tarmaqlardaǵı xabar qáwipsizliginen asırawdıń aktual máseleleri kirisiw izertlewlerge kóre, dúnya boylap hár jılı 500 millionnan aslam kiberhújimler. shólkemlestiriledi. hár sekundta 12 insannan biri kibermákanda júz bergen hújimler qurbanına aylanadı. amerika qurama shtatları, franciya, angliya, germaniya, belgiya, luksemburg sıyaqlı rawajlanǵan mámleketlerde jinayatlardıń 60-65 procenti kiberhújimler arqalı ámelge asırılmaqta. ózbekstandaǵı kiber jinayatlar ózbekstanda da sońǵı úsh jılda bul túrdegi jınayatlar 8,3 esege kóbeyip, házirgi waqıtta ulıwma jınayachılıqtıń derlik 5 procentke jetken. atap aytqanda, nızamsız bank-finans operaciyaları arqalı basqalardıń plastik kartadaǵı qarjılardı ózlestiriw, zıyanlı viruslar tarqatıw, qumar hám táwekelshilikke tiykarlanǵan onlayn oyınlar, diniy dogmatizmge qaratılǵan málimleme hújimleri, onlayn sawda maydanındaǵı aldawshılıq jınayatları kóbeyip barmaqta. kibermákán atamasi kibermákán dúnya kampyuter tarmaqlarınıń «virtual» ulıwma kompleksi. bul termin 1984 jılda uilyam gibsonnıń «neyromant» («neuromancer») …

2 / 29

kiberqáwipler, programmalıq támiynattaǵı, úskeneler hám texnologiyalardaǵı ázzilikler haqqındaǵı málimlemeni alıw huqıqına iye. kiber qawipsizlik kiberqáwipsizlik tarawındaǵı birden-bir mámleketlik siyasattı prezident belgileydi. mámleketlik qáwipsizlik xızmeti kiberqáwipsizlik tarawındaǵı wákillikli mámleketlik uyım bolıp esaplanadı. kiber maǵliwmatlar saqlaw mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme sistemaları hám de resursları maǵlıwmatlardıń saqlanıwın támiyinlew maǵlıwmatlardıń rezerv nusqaların jaratıw arqalı ámelge asırıladı, olardıń saqlanıw múddeti sońǵı 3 aydan az bolmawı kerek. tómendegiler kiberqáwipsizlik talaplarına muwapıqlıq boyınsha májbúriy tártipte ekspertizadan ótkeriliwi kerek: - mámleketlik uyımlardıń málimleme resursları; - mámleketlik uyımlardıń málimleme sistemaları; - áhmiyetli informaciya infrastrukturası obyektleri kategoriyasına kirgizilgen informaciya sistemaları. kibermákan kompyuter tarmaqları arqalı ámelge asırılatuǵın baylanıs maydanın bildiretuǵın waqıya sıpatında 1990-jıldan baslap keń kólemde rawajlanıp, jetilisip kiyatır. kibermákan túsinigin dáslep kanadalı jazıwshı uilyam gibson payda etken. 1982-jıl ―sojjenie xrom (―burning chrome) atlı gúrrińinde jazadı. keyin ala, gibsonnıń 1990-jılı jazıp tamamlagan "neuromancer" (―nervli") kórinisler súwretlewshi," ―nervo-sochinitel‖) atlı texno-utopik fantastikalıq shıǵarma trilogiyasında qollanǵan. kibermákanda diniy processlerdiń kórinisleri tómendegi belgilerde kóriwge …

3 / 29

atap aytqanda, kompyuter sistemaları, tarmaqlar hám internet arqalı islenetuģın jınayatlar. basqasha aytqanda, kiberjınayat - bul sanlı qurılmalardı paydalanıp islenetuǵın huqıqbuzarlıq yamasa jınayat bolıp tabıladı. kiberjınayatlar dástúriy jınayatlardan parıq qıladı aralıqtan turıp ámelge asırıladı. jınayıy háreketler tez hám global kólemde jayılıwı múmkin. izlerdi jasırıw ańsat. kompyuter hám internet texnologiyaları quralı yamasa nıshanı sıpatında qollanıladı. kiberjınayatlardıń tiykarģı túrleri maǵlıwmatlardı urlaw (data theft) - jeke maǵlıwmatlar, bank rekvizitleri yamasa kommerciyalıq sırlardı ruqsatsız qolga kirgiziw. aldawshılıq (cyber fraud) - internet arqalı jalǵan maǵlıwmatlar arqalı adamlardı aldaw. xakerlik (hacking) - kompyuter sistemasına ruxsatsiz kiriw hám onda túrli ózgerisler islew. kiberjınayatlardıń tiykarģı túrleri virus hám zıyanlı programmalardı tarqatıw - kompyuter sistemaların isten shigarıwģa yamasa magliwmatlarga ziyan jetkeriwge qaratılgan programmalardı tarqatıw. internet arqalı jala jabıw, kemsitiw yaki shantaj etiw. kiberterrorizm - siyasiy yamasa sociallıq sebeplerge tiykarlangan halda málimleme sistemalarına hújim etiw. kiberjınayatlardıń qáwpi jeke turmısqa qol qatılmaslıǵının buzılıwı finanslıq zıyan kompaniyalardıń abıroyına zıyan keliwi mámleket qáwipsizligine qáwip …

4 / 29

p barıladı. málimleme urısınıń mánisi informaciya urısı tómendegilerge qaratıladı: qarsılasın nadurıs maǵlıwmat penen aljastırıw jámiyette albırawshılıq, qorqınısh yamasa isenimsizlik payda etiw jámiyetlik sananı manipulyaciyalaw mámleket yamasa shólkem sistemaların hálsizlendiriw qarsılastıń málimleme resurslarına texnologiyalıq hújimler shólkemlestiriw forması túsindirme dezinformatsiya jalǵan yamasa tolıq emes maǵlıwmat tarqatıw arqalı aljasıq payda etiw kiberhújumler programmalıq qurallar arqalı mámleket yamasa shólkem sistemalarına hújim etiw psixalogik urıs ǵalaba xabar quralları arqalı qorqıw, hawlıqpa yamasa ashıw oyatıw sociallıq tarmaqlar arqalı tásir botlar, jalǵan akkauntlar arqalı sociallıq pikirdi basqarıw bloklaw yamasa sheklew qarsılastıń málimleme dereklerin bloklap qoyıw yamasa olardı isten shıǵarıw axborot urushining shakllari: zamanagóy mísallar: rossiya hám batıs arasındaǵı málimleme urısı - ukrainadaǵı urıs konteksinde jalǵan videolar, fotosúwretler, redaktorlanǵan xabarlar keń tarqalmaqta. aqsh saylawlarında sırt mámleketler aralasıwı (2016) - sociallıq tarmaqlar arqalı jalgan xabarlar menen puqaralar pikirine tásir etilgen. covid-19 haqqında nadurıs maǵlıwmatlar tarqatılıwı - vakcina, kesellik sebepleri haqqında jasalma jaratılǵan dezinformaciya jámiette hawlıqpa keltirip shıǵardı. informaciya urısınan …

5 / 29

eyalardıń tarqalıwı júzege kelip atırǵan tiykarǵı mashqalalar a) informaciya sawacızlıǵı. kóplegen jaslar qanday informaciyaǵa iseniw, qanday informaciyanı bólisiw kerekligin bilmeydi. jalǵan xabarlarǵa tez isenedi hám olarǵa tiykarlanıp pikir júrgizedi. b) jeke maǵlıwmatlardı qorǵamaw; parollardı basqalar menen bólisiw, belgisiz qosımshalarǵa kiriw, ashıq profil saqlaw qáwiplerdi kúsheytedi. c) kiberjınayat hám aldawshılıq qurbanına aylanıw. jalǵan betler, pul islewdi wáde etetuǵın siltemeler, kimligin jasırǵan aldawshılar jaslardı duzaqqa túsiredi. qawip túri sipatlamasi kiberbulling internet arqalı qorlaw, sógiw yaki qorqıtıw jalǵan xabar (dezinformaciya) sociallıq tarmaqlarda nadurıs maǵlıwmatlar arqalı manipulyaciyalaw jeke maǵlıwmatlardı urlaw parollar, súwretler, jaylasıw maǵlıwmatları arqalı zıyan jetkeriw zıyanlı kontent zorlıq, ekstremizm, pornografiyalıq materiallar yamasa náshebentlikti úgit-násiyatlaw psixologiyalıq basım ideallıq talabı, sırtqı kóriniske baylanıslı basımlar hám kompleksler qáliplesiwi jaslar dus kelip atırǵan tiykarǵı qáwip-qáterler: qorǵaw boyınsha usınıs hám ilajlar: ➤ ata-analar ushın: perzentleriniń onlayn belsendiligin turaqlı qadaǵalaw. balalarǵa internet mádeniyatı hám qáwipsizlik qaǵıydaların úyretiw. jabıq qurılma ornına ashıq baylanıstı jolǵa qoyıw. ️bilimlendiriw mákemeleri ushın: málimleme …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kiber mákanda diniy isenimdi úgit-násiyatlawınıń social qáwipi"

. kiber mákanda diniy isenimdi úgit-násiyatlawınıń social qáwipi kiber mákanda diniy isenimdi úgit-násiyatlawınıń social qáwipi 1. “kibermákan” túsinigi jáne onıń mazmun-mánisi. 2. informaciya urısı hám onıń mazmunı 3. jaslardıń internet jáne social tarmaqlardaǵı xabar qáwipsizliginen asırawdıń aktual máseleleri kirisiw izertlewlerge kóre, dúnya boylap hár jılı 500 millionnan aslam kiberhújimler. shólkemlestiriledi. hár sekundta 12 insannan biri kibermákanda júz bergen hújimler qurbanına aylanadı. amerika qurama shtatları, franciya, angliya, germaniya, belgiya, luksemburg sıyaqlı rawajlanǵan mámleketlerde jinayatlardıń 60-65 procenti kiberhújimler arqalı ámelge asırılmaqta. ózbekstandaǵı kiber jinayatlar ózbekstanda da sońǵı úsh jılda bul túrdegi jınayatlar 8,3 esege kóbeyip, házirgi waqıt...

Этот файл содержит 29 стр. в формате PPTX (1,1 МБ). Чтобы скачать "kiber mákanda diniy isenimdi úgit-násiyatlawınıń social qáwipi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kiber mákanda diniy isenimdi úg… PPTX 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram