yetuklik davri bosqichlari

PPTX 29 pages 4.0 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

презентация powerpoint yetuklik davri bosqichlari yoshlik davri 23-28 yoshlardan iborat bo’lib, bu darvning o’ziga xos bo’lib, bu davrning o’ziga xos xusuiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabaxalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok qilish va ishlab chiqarishda mexnat faoliyatini amalga oshirishdan iboratdir. yoshlarning mexnat faoliyati quyidagi uchta muhim belgisi bilan boshqa yosh davrlardan farqlanadi: mutaxassislikning moxiyatiga, ishlab chiqarish shart-sharoitiga, mehnat jamoasi a’zolarining xususiyatiga moslashish (ko’nikma)- mexnat faoliyatining dastlabki yillari (ta’minan1 yildan 3 yilgacha) jamoada o’z o’rnini topish va qadr qimmatga erishish; mutaxassis sifatida o’zini takomilashtirish uchun ijodiy izlanishni amalga oshirish yoki kasb-korlik maxoratini egallash; maxorat sirlaridan foydalanish, tashabbus ko’rsatish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda ijtimoiy yetuklikni namoyish qilish yoki ijod faoliyatidagi barqaror ijod bosqichida bir tekis 10 yillab ishlab sifatli maxsulot yaratish namunasini ko’rsatish. yuqoridagi bosqichlar barcha kasbkor egalariga xos bo’lsa-da, lekin ishlab chiqarishga ertaroq va kechroq kirib kelgan odamlar o’rtasida yosh jixatdan tafovut mavjud bo’ladi. masalan, kasb-xunar kollejlarini tamomlagan yigit-qizlar o’z …

2 / 29

ida olgan bilimlaridagi uzilishlar, saviyaning cheklanganligi, ijodiy izlanish faoliyatining zaifligi, tashabbuskorlikning yetishmasligi va boshqalar; v) mutaxassislik bilan bog’liq o’ziga xos qiyinchiliklar, ishlab chiqarishning moxiyati, xususiyati, texnologiya, qurilmalar, asboblar, amaliy ko’nikmaning bo’shligi yoki ular bilan yetarli darajada tanishmaganlik, kasbning iqtisodiy negizini to’la anglab yetmaslik, xavfsizlik texnikasi muammolari oldida lol qolish. psixofiziolog p.p.lazarevning fikricha, eshitish, ko’rish, periferik va kinesttetik sezgirlikningo’zgarishi 20 yoshdan boshlanadi. bu ma’lumotni chet el psixologlari ful’ds, raven, pako kabilar yanada rivojlantirib aqliy va mantiqiy qobiliyatning mezoni 20 yosh deb xisobladilar. b.g.anan’ev o’zining ilmiy tadqiqotlarida yoshlik davrida yigit va qizlardagi o’zgarishlarni murakkab shaxs jixatlaridan umumiy ruxiy xolat, verbal va noverbal aqliy (mantiqiy funktsiyalar) sodda jarayonlargacha (organizmdan issiqlik paydo bo’lishdan metobolizm-modda almashinuvigacha), xatto shaxsning xususiyatigacha bo’lgan xolatlarni o’z ichiga qamrab olishini matematik usullarga aoslangan ilmiy ma’lumotlar va ularning chuqur sifat tahlili orqali ko’rsatib o’tadi. ko’zlarning farqlashdagi sezgirligi inson yoshiga qarab o’zgarishini tadqiq qilgan s.v.kravkov ko’rish sezgirligining ortishi 25 yoshgacha davom etishini, …

3 / 29

hlarda esa diqqat 102,8 xotira 97,0 tafakkur 95,0 ball ekanligini isbotlab berdi. amerikalik olim v.shevchuk voyaga yetgan odamlarda ijodiy faoliyatning boshlanish nuqtasini tadqiq qilib, 11-20 yoshlar oralig’ida 12,5%, 21-30 yoshlarda esa 66% ekanini aniqladi. ziyolilarning ilmiy maxsuli dinamikasini o’rgangan z.f.esarova uning boshlanishi matematiklarda 18-23, fiziklarda 24-27, biologlarda 25-31, psixologlarda 27-30, tarixchilarda 27-32, filologlarda 28-33 yoshlarni tashkil qilishni ko’rsatib o’tadi. yoshlarning ijtimoiy hayotda qatnashuvini o’rgangan v.shevchuk ijtimoiy faoliyatga kirishni eng yuqori cho’qqisi 25 yosh ekanini aniqlab, bu xol odamlarning 45,4% bo’lishini ma’lum qiladi. uning fikricha, qolgan yosh davrlarida insonning jamoatchilik faoliyati nisbatan juda kichik birlikni tashkil qiladi, xatto u 45 yoshda 3% teng bo’ladi. kishilarda ko’rish maydoni chegarasi xususiyatini o’rgangan l.n.kuleshova va m.d. aleksandrovalar 18-35 yoshlardagi xaydovchilarda uning uch xil: normadan ortiq 11%, normada 47%, qolgalarida etalon bo’yicha normadan kam bo’lishini ta’kidlaydilar. 23-28 yoshgacha davrda qator funktsiyalar darajasining o’zgarishi, takomilashuvi: ko’rish maydonining ko’lami, ko’z bilan masofani chamalash, fazoviy tasavvur, bilish darajalari; …

4 / 29

rim o’zgarishlar, umrning tez o’tishi, kishini qattiq tashvishga va iztirobga soladi. u bundan keyingi hayotning har bir daqiqasidan unumli foydalanishga qaror qiladi. ayrim orzu istaklarini amalga oshirish uchun jismoniy va ruhiy imkoniyatlari yetishmasligini anglash uning psixikasida «turg’unlik» tuyg’usini vujudga keltiradi. buning asosiy sababi 33-35 yoshlarda mnemologik-attentsion majmua tubdan qayta qurilishidir. yaxlit mnemologik markazning mnemik (xotira) va mantiqiy (tafakkur) qismlariga ajralishi ro’y beradi. attentsional xolatning omilari saqlanib qoladi, lekin katta yoshdagi inson intellektida xotira va taffakur muhim o’rin tutadi. biroq o’zgarishlar uning ruhiy dunyosida, kechinmalarida, his-tuyg’ularida chuqur iz qoldirmaydi, yetuk shaxs xotirasida illyuzion xususiyatga ega bo’lgan tasavvur obrazlari (yoshlik tuyg’usi, kayfiyati, orzusi, xom xayoli) saqlanib qoladi. yetuklik bosqichida jismoniy va aqliy imkoniyatlardan to’laroq foydalanish ko’nikmasi paydo bo’ladi. bu xol butun kuch-quvvat, aqliy, zo’riqish, iroda kuchi, asab taranglashuvi xisobiga emas, balki muayyan ko’nikma, malaka va mahorat asosida ro’y beradi. etuklikning turli davrlarida kamol topish jabhalarining o’zaro munosabatini tadqiq qilgan b.g. anan’ev labaratoriyasida …

5 / 29

a diqqat 102,8, xotira 99,5, tafakkur 102,3 birlikka barovardir. yetuklik davri faoliyatining maxsuldorligini o’rgangan g.leman uning cho’qqisi kimyogarlarda 30 yosh, matematiklarda 30-34, geologlarda 30-35 yosh ekanligini va o’rtacha maxsuldorlik cho’qqisi 37 yoshda bo’lishni qayd qilgan. psixofiziolog s.v.kravchkov ko’zning farqlash sezgirligi yoshga qarab o’zgarishini 4 yoshdan 80 yoshgacha bo’lgan odamlarda tekshirib, sezgirlikning ortishi 25 yoshgacha, sezgirlikning barqarorlagshuvi 25-50 yoshgacha davom etishi mumkinlini aniqlagan. z.f.esarova oliy maktab o’qituvchilari aqliy faoliyatining maxsuldorligi muammosini tadqiq qilib, kandidantlik dissertatsiyasini yoqlashni matematiklar-26, psixologlar-32, filologlar-34, tarixchilar-31, fiziklar-30, biologlar-32 yoshida amalga oshirish mumkinligini aniqlagan. kamolotning birinchi bosqichidagi yetuk kishilarda ijtimoiy faoliyatida qatnashish istagi 30 yoshda 18,3%, 35 yoshda 6,2% ni tashkil etadi. v.shevchuk demak, ijtimoiy tashkilotlar faoliyatida qatnashish ko’lami torayib boradi. bu davrda erkak va ayollarning tafovutlari namayon bo’ladi: jismoniy, jinsiy, ruxiy kamoloda ayollar ilgarilab kelgan bo’lsalar, endi erkaklar oldinga o’tib oladilar va bu xol inson umrining oxirigacha saqlanib qoladi. etuklik davri 36-55 (60) yoshlardagi erkak va ayollarni …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yetuklik davri bosqichlari"

презентация powerpoint yetuklik davri bosqichlari yoshlik davri 23-28 yoshlardan iborat bo’lib, bu darvning o’ziga xos bo’lib, bu davrning o’ziga xos xusuiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabaxalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok qilish va ishlab chiqarishda mexnat faoliyatini amalga oshirishdan iboratdir. yoshlarning mexnat faoliyati quyidagi uchta muhim belgisi bilan boshqa yosh davrlardan farqlanadi: mutaxassislikning moxiyatiga, ishlab chiqarish shart-sharoitiga, mehnat jamoasi a’zolarining xususiyatiga moslashish (ko’nikma)- mexnat faoliyatining dastlabki yillari (ta’minan1 yildan 3 yilgacha) jamoada o’z o’rnini topish va qadr qimmatga erishish; mutaxassis sifatida o’zini takomilashtirish uchun ijodiy izlanishni amalga oshirish yoki kasb-korlik maxoratini ega...

This file contains 29 pages in PPTX format (4.0 MB). To download "yetuklik davri bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yetuklik davri bosqichlari PPTX 29 pages Free download Telegram