narkotik moddalarni aniqlash usullari. taqdimot 22 bet.

PPT 22 pages 3.1 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PPT

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

презентация powerpoint o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi bajardi: ____________________ qabul qildi: _________________ toshkent 2025 mustaqil ish ,,tibbiy va biologik kimyo’’ kafedrasi ,,biokimyo’’ modulidan mavzu: narkotik moddalarni aniqlash usullari reja 1. narkotik moddalar haqida tushuncha va ularning turlari. 2. o‘zbekiston qonunchiligida narkotik vositalarning tasnifi 3. biokimyoviy yondashuvda narkotik moddalarni aniqlash. 4. biologik namunalar bilan ishlash. 5. asosiy tahlil usullari. 6. tahlil usullarini solishtirish. 7. o‘zbekiston respublikasida narkotik moddalarni aniqlash usullari. 8. foydalanilgan manbalar. 1. narkotik moddalar haqida tushuncha va uning turlari narkotik moddalar — bu markaziy asab tizimiga ta’sir etuvchi, ruhiy va jismoniy qaramlik (addiktsiya) chaqiruvchi, ko‘pchilik hollarda og‘riqni kamaytiruvchi, kayfiyatni o‘zgartiruvchi yoki gallyutsinatsiyalarni yuzaga keltiruvchi kimyoviy yoki tabiiy kelib chiqishga ega moddalar hisoblanadi. tibbiy ma’noda narkotik vositalar ayrim hollarda kuchli og‘riqlarni yengillashtirishda, jarrohlik amaliyotida, og‘ir travmalarda yoki terminal holatdagi bemorlar uchun qo‘llaniladi. biroq, bu moddalar noto‘g‘ri yoki noqonuniy ishlatilganda, kuchli psixotrop ta’sirga ega bo‘lib, giyohvandlikka olib keladi. …

2 / 22

asida narkotik moddalar muomalasi qat’iy tartibga solingan. ushbu tartib “narkotik vositalar va psixotrop moddalar to‘g‘risida”gi qonun (1999-yil 19-aprel) asosida olib boriladi. qonun narkotik vositalar va psixotrop moddalarning ro‘yxatini tasdiqlaydi va ularni tibbiy, ilmiy va o‘quv maqsadlaridan tashqari ishlatishni taqiqlaydi. o‘zbekistonda narkotik moddalar quyidagi uchta asosiy ro‘yxat asosida tasniflanadi: 1-guruh (to‘liq taqiqlangan moddalar): kuchli qaramlik chaqiruvchi va tibbiyotda foydalanishga ruxsat etilmagan moddalar. misollar: lsd, heroin, mdma (ekstazi). 2-guruh (qisman ruxsat etilgan, ammo qat’iy nazorat ostida): tibbiyotda cheklangan hollarda foydalaniladi, kuchli qaramlik xavfi mavjud. misollar: morfin, kodein, fentanil. 3-guruh (psixotrop moddalar): psixik faoliyatga ta’sir qiluvchi, qaramlik chaqiruvchi moddalar. misollar: diazepam, fenobarbital, alprazolam. mazkur tasnif bo‘yicha har bir modda yoki birikma uchun “narkotik vositalar, psixotrop moddalar va ularning prekursorlari ro‘yxati” mavjud bo‘lib, o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi, ichki ishlar vazirligi va davlat bojxona qo‘mitasi tomonidan birgalikda tasdiqlanadi va yangilanib boriladi. narkotik moddalar haqida to‘g‘ri tushuncha va ularning turlari to‘g‘risidagi bilimlar tibbiyot, farmatsiya, biokimyo …

3 / 22

ngan? qaysi modda va qancha miqdorda iste’mol qilingan? modda tanada qanday o‘zgarishga uchragan? 4. biologik namunalar bilan ishlash narkotik moddalarni aniqlash uchun tanadan olingan biologik materiallar asosiy manba bo‘lib xizmat qiladi. har bir namunada moddaning saqlanish muddati, aniqlanish sezgirligi farqlidir: biologik namuna afzalliklari kamchiliklari narkotik moddani aniqlash muddati siydik tez, oson olinadi, arzon faqat so‘nggi iste’mol haqida ma’lumot beradi 1–7 kun (moddaga qarab) qon moddaning miqdorini aniq ko‘rsatadi tahlil olish murakkab, qisqa vaqt aniqlanadi 12–48 soat tupuk noinvaziv, og‘ir hollarda qo‘llanadi qon darajasiga yaqin, ammo har doim sezgir emas 12–72 soat soch uzoq muddatli aniqlash maxsus laboratoriya kerak 1 oydan 6 oygacha yoki undan ortiq tirnoq juda uzoq muddatgacha aniqlanishi mumkin sezuvchanlik past, kam ishlatiladi bir necha oy najas, teri kam qo‘llaniladi, qo‘shimcha manba sifatida ishlatiladi narkotik turlari bo‘yicha aniqlik past noaniq ayniqsa, tibbiyot, kriminalistika, sud-tibbiy ekspertizasi, farmatsevtika sohalarida bu yondashuv hal qiluvchi rol o‘ynaydi. shuning uchun biokimyoviy tahlil texnikalari …

4 / 22

oki noto‘g‘ri salbiy natija beradi. tasdiqlovchi tahlillar bilan mustahkamlanishi shart. elisa (ferment bilan bog‘langan immunosorbent tahlil). elisa tahlili fermentlar va antikorlar yordamida biologik namunada maqsadli narkotik yoki uning metabolitlarini aniqlash imkonini beradi. reaksiyada rang o‘zgarishi asosida modda mavjudligi aniqlanadi. afzalliklari: yuzlab namunalarni bir vaqtning o‘zida analiz qilish mumkin. yuqori sezuvchanlik va spetsifiklik. klinik va tadqiqot laboratoriyalarida keng qo‘llaniladi. kamchiliklari: faqat ma’lum moddalarga mos antikorlar mavjud. salbiy yoki ijobiy natijalarni xato talqin qilish ehtimoli bor. qimmat reagentlar talab etadi. gaz xromatografiyasi (gc) va mass-spektrometriya (gc-ms). gaz xromatografiyasi moddalarni ularning fizik-kimyoviy xossalariga ko‘ra ajratadi. mass-spektrometriya esa moddalarning massa/zarad nisbatini o‘lchab, ularni identifikatsiya qiladi. gc-ms eng ishonchli usullardan biri hisoblanadi va "oltin standart" deb qaraladi. afzalliklari: yuqori aniqlik (ppb – milliardda bir darajada). narkotik moddaning o‘zi yoki uning noaniq metabolitini ham aniqlaydi. narkotik turi va miqdorini aniq belgilab beradi. sud-tibbiyot ekspertizasi va ilmiy tekshiruvlar uchun muhim. kamchiliklari: qimmat uskunalar talab etiladi. maxsus laboratoriya …

5 / 22

asoslangan tahlil usuli. har bir modda o‘ziga xos spektrga ega bo‘lib, bu uning mavjudligini ko‘rsatadi. afzalliklari: kichik miqdorlar bilan ham tahlil qilish mumkin. ba’zi hollarda narkotik turini identifikatsiya qilish mumkin. qayta-qayta ishlatish mumkin bo‘lgan oddiy uskunalar bilan ishlaydi. kamchiliklari: tahlil sezuvchanligi pastroq. toza, ajratilgan modda kerak bo‘ladi. asosiy narkotik moddani aniqlash uchun avval ekstraksiya qilinadi. elektrokimyoviy usullar. narkotik moddalar elektrod yuzasida redoks reaksiyalar (oksidlanish–qaytarilish) orqali aniqlanadi. voltammetriya, amperometriya, potensiometriya kabi usullar mavjud. afzalliklari: sezuvchanligi yuqori. ba’zan real vaqtda aniqlash mumkin. portativ qurilmalar orqali qo‘llash mumkin. kamchiliklari: har bir narkotik modda uchun alohida sozlash zarur. elektrodlar muntazam tozalanishi kerak. kam ishlatiladigan texnika, ko‘proq ilmiy izlanishlar doirasida. biotahlil (biosensorlar). yangi avlod texnologiyalar bo‘lib, tirik hujayralar yoki biomolekulalar (masalan, dnk, ferment) bilan bog‘langan sensorlar narkotik moddalarga sezgirlik ko‘rsatadi. afzalliklari: yuqori sezuvchanlik. harakatchan (portativ) bo‘lishi mumkin. qon, siydik, tupukda real vaqtli tahlil qilish imkoniyati bor. kamchiliklari: yangi texnologiya, keng joriy qilinmagan. qurilmalar hali rivojlanish …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "narkotik moddalarni aniqlash usullari. taqdimot 22 bet."

презентация powerpoint o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi bajardi: ____________________ qabul qildi: _________________ toshkent 2025 mustaqil ish ,,tibbiy va biologik kimyo’’ kafedrasi ,,biokimyo’’ modulidan mavzu: narkotik moddalarni aniqlash usullari reja 1. narkotik moddalar haqida tushuncha va ularning turlari. 2. o‘zbekiston qonunchiligida narkotik vositalarning tasnifi 3. biokimyoviy yondashuvda narkotik moddalarni aniqlash. 4. biologik namunalar bilan ishlash. 5. asosiy tahlil usullari. 6. tahlil usullarini solishtirish. 7. o‘zbekiston respublikasida narkotik moddalarni aniqlash usullari. 8. foydalanilgan manbalar. 1. narkotik moddalar haqida tushuncha va uning turlari narkotik moddalar — bu markaziy asab tizimiga ta’sir etuvchi, ruhiy...

This file contains 22 pages in PPT format (3.1 MB). To download "narkotik moddalarni aniqlash usullari. taqdimot 22 bet.", click the Telegram button on the left.

Tags: narkotik moddalarni aniqlash us… PPT 22 pages Free download Telegram