ekologiyag'a tiyisli bilimlerdagi qaliplesiwi

PPTX 18 sahifa 1,1 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 18
ekologiyag`a tiyisli bilimlerdin` qaliplesiwi ekologiyag`a tiyisli bilimlerdin` qaliplesiwi joba: 1. ekologiya tusinigi 2. ekologiyag`a tiyisli bilimlerdin` qaliplesiwi 3. ózbekstanda ekologiya pa`ninin` qısqasha rawajlanıw tariyxı e.gekkel «ekologiya» tu’sinigi pa’nge birinshi bolıp nemis ilimpazı e.gekkel ta’repinen 1866-jıl kiritilgen (organizmlerdin’ ulıwma morfologiyası shıg’armasında). ekologiya - grekshe so’z bolıp, «oykos»-u’y jay, «logos» pa’n degendi bildiredi aristotel (b.e.sh 384-322) aristotel - 500 tur haywanlardı úyrenip olardıǹ minez-qulqı kóship júriwi haqqında maǵlıwmat beredı. teofrast (b.e.sh 370-288) teofrast-ósimliklerdiǹ forması hám ósiwi-klimat topıraq sharayatına baylanıslılıǵın anıqlaydı. al-xorezmiy (783-850j) shıǵarmalarınan birinde solay dep jazadı: «bilin, daryanıǹ kózleri jaslansa, onıǹ basına qayǵı, hásiret túsken boladı. adamlar daryadan miyrimiǹizdi ayamaǹızlar». bunda ol neni názerde tuttı. i̇timal ol darya suwınıǹ artıqsha israp bolıwın názerde tutqan. ol zat eǹ aldın darya menen adamlardıǹ bir-birin túsiniwleri hám til tabısıwları, óz-ara mehr-muxabbat qoyıwların názerde tutqan. al-xorezmiy (783-850j) ol óziniǹ «kitap surat al-arz» shıǵarmasında dúnya okeanları, materikler, kutblar, ekvator, shól, taw, darya hám teǹizler, kóller hám …
2 / 18
ósimlilerden, 101 túri haywanlardan, 107 túri minerallardan alınadı. hár bir ósimlik, haywan hám miynerallardıǹ qásiyetleri, tarqalıwı hám basqa qásiyetleri keltirilgen. abu ali i̇bn sino (980-1037) túrli jazba dereklerde onıǹ 450 den aslam shıǵarma jazǵanlıǵı esletiledi. bizge shekem onıǹ 240 shıǵarması jetip kelgen. onıǹ «tib qonunlari» shıǵarması meditsina iliminiǹ nızamlıqları bolıp, orta ásir meditsina ilimi tsivilizatsiyasınıǹ joqarı shıǹı esaplanadı. i̇bn sinanıǹ tawlardıǹ ju’zege keliwi, jer ju’ziniǹ dáwirler ótiwi menen ózgerip barıwı tábiyiy protsessler haqqındaǵı pikirleri geologiya páninin’ rawajlanıwına úlken tásir qıldı. zahiriddin muxammad babur (1483-1530) onıǹ «boburnoma» shıǵarması eǹ iri shıǵarması bolıp esaplanadı. bul shıǵarmasında hár bir zonanı málim bir tártipte sáwlelendiredi. aldın ala jaydıǹ geografiyalıq ornı, soǹ qaysı klimatqa tiyisliligi, hár qıylı shıpalı jayları, ósimlikleri, haywanları, qazılma baylıqları hám xalqı haqqında maǵlıwmat keltiriledi. ol ájayıp geobotanik bolǵan, ósimliklerdi súygen hám jaqsı bilgen. frantsuz m.byuffon (1707-1788)nın’ miynetlerinde haywanlardıǹ dúzilisine sırtqı ortalıqtıǹ tásiri ma’selesi ko’terilgen. j.b.lamark (1744-1829) dáslepki evolyutsion táliymattıǹ avtorı ósimlik …
3 / 18
elelerin keǹ jarıtqan «ortalıq hám jámáát», «túrkistan haywanları», «haywanlar ekologiyası tiykarları» sıyaqlı iri ilimiy shıǵarmaları baspadan shıǵarıladı. orta aziya ósimlikler dúnyasın úyreniw m.s.papov, e.p.korovin, k.z.zokirov, a.m.muzaffarov, i̇.i̇.granitov, s.saxobiddinov, a.i̇.vedenskiy sıyaqlı ilimpazlardıǹ atı menen baylanıslı. 1950-jılda ekologiya jumıslarınıǹ zárúrligin múnásibeti esapqa alınıp ózri̇a botanika institutında burigin basshılıg’ında «osimlikler ekologiyası» laboratoriyası shólkemlestiriledi. usı laboratoriya xızmetkerleri tárepinen shól hám shala shól sharayatında ósimliklerdiǹ qurǵaqshılıqqa iykemlesiwi jolları úyrenildi. keyin ala 1967-1987 jıllarda fergana oazisi sharayatında kompleks ekologiyalıq isler o.x.xasanov hám r.s.vernik, toshxon, t.u.raximova hám basqalar tárepinen dawam ettirildi. nátiyjede adır ósimlikleriniǹ ekologiyalıq klassifikatsiyası berildi. 1981-1985 jıllarda ozbekstanda aǹlanatuǵın bahalı haywanlar ekodizimin úyreniwge kirisildi. sút emiziwshi haywanlar sanınıǹ azayıp ketiw sebepleri, olardı tiklew, bahalıların saqlaw hám olardan aqılǵa muwapıq paydalanıw jolları islep shıǵıldı. 1995-jılda ózbekstan milliy universitetinde ekologiya kafedrası shólkemlestirildi.kafedra xızmetkerleri ósimliklerdiǹ qurǵaqshılıqqa hám sanaat shıǵındılarına shıdamlılıǵınıǹ ilimiy tiykarları, dárilik ósimlikler ekologiyasın úyreniw hámde degleratsiyaǵa ushıraǵan jerlerde ósimlikler jámáátin shólkemlestiriw, ózbekstan suw boylarındaǵı balıq resursların …
4 / 18
ekologiyag'a tiyisli bilimlerdagi qaliplesiwi - Page 4
5 / 18
ekologiyag'a tiyisli bilimlerdagi qaliplesiwi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ekologiyag'a tiyisli bilimlerdagi qaliplesiwi" haqida

ekologiyag`a tiyisli bilimlerdin` qaliplesiwi ekologiyag`a tiyisli bilimlerdin` qaliplesiwi joba: 1. ekologiya tusinigi 2. ekologiyag`a tiyisli bilimlerdin` qaliplesiwi 3. ózbekstanda ekologiya pa`ninin` qısqasha rawajlanıw tariyxı e.gekkel «ekologiya» tu’sinigi pa’nge birinshi bolıp nemis ilimpazı e.gekkel ta’repinen 1866-jıl kiritilgen (organizmlerdin’ ulıwma morfologiyası shıg’armasında). ekologiya - grekshe so’z bolıp, «oykos»-u’y jay, «logos» pa’n degendi bildiredi aristotel (b.e.sh 384-322) aristotel - 500 tur haywanlardı úyrenip olardıǹ minez-qulqı kóship júriwi haqqında maǵlıwmat beredı. teofrast (b.e.sh 370-288) teofrast-ósimliklerdiǹ forması hám ósiwi-klimat topıraq sharayatına baylanıslılıǵın anıqlaydı. al-xorezmiy (783-850j) shıǵarmalarınan birinde solay dep jazadı: «bilin, dar...

Bu fayl PPTX formatida 18 sahifadan iborat (1,1 MB). "ekologiyag'a tiyisli bilimlerdagi qaliplesiwi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ekologiyag'a tiyisli bilimlerda… PPTX 18 sahifa Bepul yuklash Telegram