ma’naviyatning tarixiy ildizlari

PPTX 20 pages 168.6 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 168.6 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

slayd 1 mavzu : milliy g'oya va ma'naviyatning tarixiy ildizlari ma’naviyatning tarixiy ildizlari - xalqimizning ma’naviy ta- raqqiyoti, milliy tafakkur poydevori, xalqimiz ma’naviyatining shakl- lanishi va takomillashuvi jarayonini ifodalovchi tushuncha. mazkur mavzuning mazmun-mohiyati prezident islom karimovning «yuksak ma’naviyat - yengilmas kuch» asarida quyidagicha asoslab berilgan: «albatta, har qaysi xalq yoki millatning ma’naviyatini uning tarixi, o‘ziga xos urf-odat va an’analari, hayotiy qadriyatlaridan ayri holda tasavvur etib bo‘lmaydi» xalqimiz ma’naviyatining tarixiy ildizlari zaminimizda yaratilgan qadimiy tosh bitiklar, rivoyatlar, afsonalar, hikoyalar va dostonlarga, ya’ni xalq og‘zaki ijodiga borib taqaladi. spitamen, alpomish, go‘ro‘g‘li, to‘maris va shiroq to‘g‘risidagi rivoyat va dostonlarda vatanparvarlik, mardlik, do‘stlik, sadoqat, vafo, xalq va yurt ozodligi uchun fidoyilik ruhi badiiy tasvirlangan. ma’naviyatning tarixiy ildizlari mavzusi diniy dunyoqarashlar va ularning eng qadimiy shakllarida ham o‘z aksini topgan, har bir din o‘ziga xos ma’naviyat tizimini yaratgan. ana shu dinlarning asosiy kitoblarida muayyan ma’naviy tizimlar o‘z ifodasini topgan. ma’naviyatning tarixiy ildizlari takomillashib borgani sari, …

2 / 20

ni oladigan bo‘lsak, unda hozirgi zamon uchun ham behad ibratli bo‘lgan saboqlar borligini ko‘rish mumkin. ana shunday fikrlar, ya’ni ezgu niyat, so‘z va ish birligini jamiyat hayotining ustuvor g‘oyasi sifatida talqin etish bizning bugungi ma’naviy ideal- larimiz bilan naqadar uzviy bog‘liq, nechog‘lik mustahkam hayotiy asosga ega ekani ayniqsa, e’tiborlidir. «avesto»da yurtimiz zaminida yashagan xalqlarning islomgacha bo‘lgan davrdagi tabiiy-ilmiy qarashlari, ayniqsa, axloqi va ma’naviyatining rivojlanishi tarixiga oid g‘oyat muhim manbalar bor. «ma’lumki, bu dunyoda har qaysi millatning o‘z afsonaviy qahramonlari, o‘zi sevib ardoqlaydigan atoqli insonlari bo‘ladi. xalqimiz azaldan o‘z vujudi, o‘z tomirida mavjud ma’naviy qudratga munosib bo‘lmoqqa intilib, o‘z o‘g‘lonlarini mardlik va halollik, jasurlik ruhida, el-yurt uchun jonini ham ayamaydigan asl insonlar etib tarbiyalab kelgan. shu ma’noda xalq og‘zaki ijodining noyob durdonasi bo‘lmish «alpomish» dostoni millatimizning o‘zligini namoyon etadigan, avlodlardan avlodlarga o‘tib kelayotgan qahramonlik qo‘shig‘idir. agarki, xalqimizning qadimiy va shonli tarixi tuganmas bir doston bo‘lsa, «alpomish» ana shu dostonning shoh bayti, …

3 / 20

ing umumiy diniga aylangan edi. qur’oni karimda ta’riflab berilgan ma’naviyat tizimi xalqlarimiz tarixi va madaniyatiga nihoyatda katta ta’sir ko‘rsatgan. ayniqsa, ko‘p asrlar mobaynida xalqimiz qalbidan chuqur joy olib, hayot ma’nosini anglash, milliy madaniyatimiz va turmush tarzimizni, qadriyatlarimiz, urf-odat va an’analarimizni bezavol saqlashda muqaddas dinimiz qudratli omil bo‘lib kelayotganini alohida ta’kidlash joiz. yurtimizda yashab o‘tgan har bir mutafakkir, alloma ijodida islom dini ta’siri yaqqol sezilib turadi. shu bilan birga islomning yurtimizda tarqalishi davridagi istilo oqibatida milliy ma’naviyatimizning ko‘p qadriyatlari musulmon ma’naviyatiga o‘rin bo‘shatgani to‘g‘risida abu rayhon beruniy «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» asarida yozib qoldirgan. xalqimiz ma’naviyati islom dini tarqalgan xalqlar madani- yatining rivojiga ham katta ta’sir ko‘rsatgan. xorazmiy, farobiy, beruniy, ibn sino, ulug‘bek kabi mutafakkirlar, al-buxoriy, at- termiziy, marg‘inoniy, zamahshariy, nasafiy, najmiddin kubro, naqshband kabi ilohiyot ilmining zabardast allomalari, lutfiy, navoiy, bobur, bedil kabi zotlar boy merosining jahon sivilizat- siyasiga ta’siri katta bo‘lgan. zamonaviy islom ilohiyotchilarining imom buxoriy asarlarini qur’ondan keyingi …

4 / 20

iy ehtiyojlari, qiziqishlari, manfaatlari, talablari va maqsadlari bilan uzviy bog‘- langan. masalan, kishilar o‘rtasidagi hamkorlik odamlarning birlashish ehtiyojlari ko‘pligi, himoya qilish qurollari kamligi va dushmanlardan o‘zini himoya qilish zarurati tufayli vujudga kelgan. beruniy hunar, savdo-sotiq, mamlakatlararo madaniy-ilmiy aloqalarni kuchaytirish, ijtimoiy hayotda ilm-fanni rivojlantirish, uning rolini oshirishning tarafdori bo‘lgan. u bosqinchilarning yurtimiz madaniy yodgorliklarini yo‘qotish sohasidagi siyosatini qoralaydi, madaniy taraqqiyotda vorislikning ahamiyatini ta’kidlaydi ma’naviyat masalasi abu ali ibn sinoning (980-1037) ham diqqat markazida turgan. allolamaning ma’naviyatga oid qarashlari «donishnoma», «solomon va ibsol» kabi asarlarida o‘z ifodasini topgan. uning nazarida, o‘z ibtidosini allohdan olgan borliq va tabiat insonni o‘rab turuvchi abadiy makondir. shu jihatdan uning qadri beqiyos, inson esa hamma boyliklarni tabiatdan oladi, undan o‘ziga davo topadi. ibn sino inson, uning o‘z-o‘zini idora qilishi haqidagi fanlarning ahamiyatini yuksak baholaydi. ibn sinoning fikricha, odamning qadri boshqalar bilan hamkorligi, yaxshi axloqiy fazilatlarga ega bo‘lishga intilishi, donoligi, boshqalarga yaxshilik qila olishi bilan belgilanadi. muqaddas zaminimizda …

5 / 20

ari ham nihoyatda muhim ahamiyatga ega. ularning butun jahonga mashhur bo‘lgan «saodatnoma», «guliston» va «bo‘ston», «bahoriston», «xamsa» kabi bebaho asarlari jahon madaniyati xazinasidan munosib o‘rin egallagan. dunyoda ularga qiyoslaydigan, ma’naviy-axloqiy ma’naviyatning umumiy tizimlari izohlangan kitoblar barmoq bilan sanarli. ushbu an’ana yurtimiz madaniyati tarixida aslo to‘xtab qolgani yo‘q va bu borada a. donishning «o‘g‘illarga nasihat» (xix asr oxiri), a. avloniyning «turkiy guliston yoxud axloq» (xix asr boshlari) asarlarini eslash kifoya. allomalardan biri ahmad yassaviy (1105-1166) diniy, ma’naviy- axloqiy ma’naviyatning o‘sha zamonga mos keladigan tizimining namoyon bo‘lishi va amal qilish shartlarini islom dini nuqtayi nazaridan ta’riflab bergan. «devoni hikmat» majmuasida yassaviy ma’naviyatning asosiy shakllari - iymon, halollik, poklik, hayo, bardosh va sabr-qanoat, chidam, beozorlik, hokisorlik kabi xislatlarga ta’rif bergan. ma’naviy merosimizda naqshbandiya tariqati asoschisi bahouddin naqshband (1388-yilda vafot etgan), xo‘ja ahror (1409- 1492) va husayn voiz koshifiy kabi ilohiyot ilmi allomalari ilgari surgan g‘oya hamda qarashlarning ham o‘z o‘rni bor. naqshbandiya tariqati …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’naviyatning tarixiy ildizlari"

slayd 1 mavzu : milliy g'oya va ma'naviyatning tarixiy ildizlari ma’naviyatning tarixiy ildizlari - xalqimizning ma’naviy ta- raqqiyoti, milliy tafakkur poydevori, xalqimiz ma’naviyatining shakl- lanishi va takomillashuvi jarayonini ifodalovchi tushuncha. mazkur mavzuning mazmun-mohiyati prezident islom karimovning «yuksak ma’naviyat - yengilmas kuch» asarida quyidagicha asoslab berilgan: «albatta, har qaysi xalq yoki millatning ma’naviyatini uning tarixi, o‘ziga xos urf-odat va an’analari, hayotiy qadriyatlaridan ayri holda tasavvur etib bo‘lmaydi» xalqimiz ma’naviyatining tarixiy ildizlari zaminimizda yaratilgan qadimiy tosh bitiklar, rivoyatlar, afsonalar, hikoyalar va dostonlarga, ya’ni xalq og‘zaki ijodiga borib taqaladi. spitamen, alpomish, go‘ro‘g‘li, to‘maris va shiroq to‘g‘risidag...

This file contains 20 pages in PPTX format (168.6 KB). To download "ma’naviyatning tarixiy ildizlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’naviyatning tarixiy ildizlari PPTX 20 pages Free download Telegram