sovet hokimyatining borgan qatag‘on siyosati mavzusida referat tayyorlash

DOCX 26 стр. 89,9 КБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 89,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

mavzu: sovet hokimyatining borgan qatag‘on siyosati mavzusida referat tayyorlash. reja: 1. sovet tuzumining qatag‘on siyosati boshlanishi. 2. o‘zbekiston milliy arboblari, ma`rifatparvar, yozuvchi va shoirlarning qatag‘on qilishi. 3. xx asrning 20-30-yillarida o‘zbekistonda o‘tkazilgan sanoatlashtirish va jamoalashtirish siyosati, uning salbiy oqibatlari. 4. xx asrning 20-30-yillarida madaniy qurilishining asosiy yo‘nalishlari va muammolari. 5. ii-jahon urushi yillarida o‘zbekistonliklarning g‘alabaga qo‘shgan hissasi. 6. xx asrning 50-80-yillarida o‘zbekistonda iqtisodiyotning bir tomonlama rivojlantirilishi. ma`naviy hayotdagi ziddiyatlar. kirish. xx asrning boshlarida rossiyada yuz bergan siyosiy o‘zgarishlar — 1917-yilgi oktyabr to‘ntarishi natijasida sovet hokimiyati o‘rnatildi. dastlab ishchi va dehqonlarning manfaatlarini himoya qilish shiori ostida boshlangan bu hokimiyat tobora markazlashgan, totalitar tuzumga aylandi. sovet rahbarlari, ayniqsa iosif stalin davrida, jamiyatni to‘liq nazorat ostiga olish, har qanday muxolifatni yo‘qotish maqsadida keng ko‘lamli qatag‘on siyosatini amalga oshirdilar. o‘zbekiston ham bu siyosatdan chetda qolmadi. 1920–1950-yillar oralig‘ida respublikada minglab ziyolilar, milliy yetakchilar, oddiy dehqonlar va ishchilar “xalq dushmani” degan soxta ayblovlar bilan hibsga olinib, …

2 / 26

fuqarolari haq-huquqsiz sovet ittifoqi qahramonlari, mashhur fan-arboblari, mohir diplomat, shoir va yozuvchi, rassom yoki nomlari hech kimga ma`lum bo‘lmagan ishchi, kolxozchilar edi. bu albatta sovet davlatining qatag‘onlik siyosati natijasi edi. turkiston ozodligi uchun kurashganlarni «bosmachi» tamg‘asi bilan yo‘q qilinib tashlandi. so‘ng aholini mehnat qilib biror narsa orttirgan o‘rta hol qismi bu baloga giriftor etildi. alohida hech qanday g‘ayri qonuniy harakatlar sodir qilmagan partiyaning ichki muholiflari 20-yillarning 2-yarmidan boshlaboq qamoqqa olindi va surgun qilindi. shundan keyin qatag‘onlar ko‘payib, ularning sabablari esa soxtalashtirildi. bu birinchi galda jadid maktablarining mutaxassislari: olimlar, injenerlar, agronomlar, iqtisodchilar va ziyolilar guruhiga ta`lluqli edi. ularning ko‘pchiligini josuslar «qo‘poruvchilar» «xalq dushmani» deb e`lon qilinib, turli xil jazolarga (qamoq, surgun, otuv va h.k.) hukm qilindi. kishloq xo‘jaligini yoppasiga kollektivlashtirish davrida dexqonlarning anchagina qatlamlari qatag‘on qilindi. yangi qurlishlardagi yosh ishchilar, qishloqlarda naridan beri o‘qitilgan mexanizatorlar ko‘pincha texnika buzilishida aybdor bo‘lib qoladilar. bu ham keyinroq sinfiy dushman qo‘poruvchiligi sifatida baholanadigan bo‘ldi. «sinfiy …

3 / 26

anib ketdi. bunga mk siyosiy byurosining a`zosi, partiya mk va leningrad shahar komitetining sekretari s.m.kirovning 1934 yilning 1 dekabrida o‘ldirilishi bahona bo‘ldi. bu ishning shaxsan uyushtiruvchisi stalin edi, ammo bu ishdan xabardor bo‘lgan barcha guvohlar yo‘qotildi. davlat jinoyatchilari uchun qamoq muddati 10 yildan 25 yilgacha oshirildi. vkp(b) mkning sekretari kaganovichning taklifiga ko‘ra, siyosiy ayblovlar bo‘yicha ishlar suddan tashqari tartibda, lekin oliy jazo chorasi qo‘llanilgan holda qarab chiqila boshlandi. 1934 yil ogpu ichki ishlar xalq komisarligi qilib qayta o‘zgartirildi (nkvd-ruscha-muallif). 1937 yili dunyo matbuotida harbiylar ishi deb atalgan sud prosessi e`lon qilindi. unda qizil armiya harbiy boshliqlarining ko‘pchiligi stalin tomonidan qoralandi. 1937 yilning 2 iyunidagi gazetalarda harbiy kollegiya sudiga yirik harbiy boshliqlar: m.n.tuxachevskiy, i.e.yarkin, i.p.uborovich, r.p. eydeman berilgani e`lon qilindi va ular shu kunning o‘zidayoq otishga hukm qilindilar. bunday qatag‘on ilgari qizil armiya safini podsho zabitlaridan, generallaridan tozalash sifatida 20-yillarda bo‘lgan bo‘lsa, 30-yillar oxirida endi sotqin, «troskiychi-zinobyevchi» inqilob dushmani kabi soxta …

4 / 26

njenerlar, razvedkachilar, partiya va sovet rahbarlariga qarshi o‘tkazilgan qatag‘onlar mudofaa salohiyatiga berilgan ulkan zarba bo‘ldi. stalin gitlerchilar germaniyasining harbiy rejalari to‘g‘risidagi qimmatli ma`lumot olishga erishgan razvedkaga ishonmay qizil armiya bosh shtabi bosh razvedka boshqarmasining 5ta boshlig‘ini birin ketin qatag‘on qildi. qatag‘on haqida general - leytenant pavlenko shunday degan edi; «dunyo tarixida yaqinlashib kelayotgan urush arafasida hech qaysi mamlakat ayovsiz va keng doirada o‘z harbiy mutaxassislarini yo‘q qilganini bilmaydi». 1937-1938 yillar qatag‘on avjiga chiqqan davr bo‘lib bunda ko‘plab partiya va davlat arboblarini nohaq qurbon qilindi. jumladan, butun boshqaruv apparati leningradda yo‘q qilindi. bunday qatag‘onlar rsfsr, ukraina, ozarbajon, gruziya, armanistonda ham keng qo‘lamda amalga oshirildi. sovet fanining nazariyotchilari, olimlar va novatorlari ham qatag‘on qurbonlari bo‘ldilar. masalan: genetika fanining otasi vavilov, geografik - biosfera ta`minot nazariyotchisi vernadskiy v.i., ioffe - fizik, luzin - buyuk matematik, lisenko - biolog nazariyotchi, bulgakov, platonov kabi adabiyot nomoyandalari va xokozalarning qatag‘on etilishi ilm-fan va madaniyatning chinakam fojeasi …

5 / 26

entabrda bkp safiga kirdi. so‘ngra buxoro komunistik partiyasi mk tarkibiga ham kiritildi. 1920 yil oktabrda buxoro xalq nozirlari soveti raisi qilib saylandi. rkp(b) mkning 1924 yil 5 noyabrdagi qaroriga binoan o‘zbekiston revkomi raisi etib tasdiqlandi. 1925 yil 14 fevraldan 1937 yil 17 iyungacha o‘zbekiston ssr xks raisi lavozimida ishladi. 1923 yilning boshlarida f.xo‘jayev germaniyada bo‘ladi. maqsad el dardiga davo izlash ya`ni, germaniyaning buxorodagi elchixonasini ochish, rossiyaning buxoro xalq respublikasi ichki ishlariga aralashuvini oldini olish edi. fayzulla xo‘jayev siyosiy bilimli, madaniyatli, savdoxonli bo‘lishga doim katta e`tibor bergan. mana uning o‘z yaqinlari davrasida aytgan so‘zlari: "sizlar o‘qimay qo‘ydinglar. o‘z ustimizdan ishlamayapmiz. madaniy darajamiz va ma`naviy qiyofamiz achinarli holatga kelib qoldi. biz ana shu savodsizligimiz oqibatida vatanni, buxoroni boy berib qo‘ydik. shu sababli ham o‘z vatanimizda rahbarlik ishlarini qo‘lga ololmadik va mustaqillik yo‘lida aql bilan ish yurita bilmadik." 1938 yilning 2-13 martida moskvadagi soyuzlar uyining katta zalida f.xo‘jayev va bir guruh partiya sovet …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sovet hokimyatining borgan qatag‘on siyosati mavzusida referat tayyorlash"

mavzu: sovet hokimyatining borgan qatag‘on siyosati mavzusida referat tayyorlash. reja: 1. sovet tuzumining qatag‘on siyosati boshlanishi. 2. o‘zbekiston milliy arboblari, ma`rifatparvar, yozuvchi va shoirlarning qatag‘on qilishi. 3. xx asrning 20-30-yillarida o‘zbekistonda o‘tkazilgan sanoatlashtirish va jamoalashtirish siyosati, uning salbiy oqibatlari. 4. xx asrning 20-30-yillarida madaniy qurilishining asosiy yo‘nalishlari va muammolari. 5. ii-jahon urushi yillarida o‘zbekistonliklarning g‘alabaga qo‘shgan hissasi. 6. xx asrning 50-80-yillarida o‘zbekistonda iqtisodiyotning bir tomonlama rivojlantirilishi. ma`naviy hayotdagi ziddiyatlar. kirish. xx asrning boshlarida rossiyada yuz bergan siyosiy o‘zgarishlar — 1917-yilgi oktyabr to‘ntarishi natijasida sovet hokimiyati o‘rnatildi. dastl...

Этот файл содержит 26 стр. в формате DOCX (89,9 КБ). Чтобы скачать "sovet hokimyatining borgan qatag‘on siyosati mavzusida referat tayyorlash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sovet hokimyatining borgan qata… DOCX 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram