iskandar (aleksandr makedonskiy)

PPTX 17 pages 13.1 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.1 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

aleksandir makedoniskiy bosqini davrida o‘rta osiyo 18asr ikkinchi yarmida aleksandr makedonskiy yurishlari davrida oʻrta osiyo iskandar (miloddan avvalgi 356-323 yillar) qadimgi dunyoning yirik lashkarboshi va davlat arboblaridan biri. u siyosatda o‘ta ehtiyotkor, o‘ta ayyor va hushyor davlat arbobi edi. u yirik lashkarboshi sifatida antik davr harbiy san’atining rivojlanish tarixida katta iz qoldirdi. jahongir yangi tipdagi otliq qo‘shin tuzdi, unda jangovor intizom tartib-qoidalarini ishlab chiqdi. jang qilish usullarini ishlab chiqdi. u tezlik, qat’iylikni jangdagi g‘alabani ta’minlaydigan omillardan deb tushundi. mavjud imkoniyatlarni to‘g‘ri tahlil qilish, unga to‘g‘ri baho bera bilish, dushmanni yaxshi o‘rganish zarurligini jang qilishning asosi deb bildi. zarur paytda u ehtiyotkorlik chidam va matonat bilan ish tutdi. u hech qachon hushyorlikni o‘zidan tark etmadi. uning qo‘lga kiritgan g‘alabalarining boisi shundaki, u dushmanlarining bo‘sh va zaif tomonlarini yaxshi o‘rganardi. u intizomli muntazam qo‘shin va jangovor qurollar bilan har qanday zaif dushmanni ham, o‘ta hushyorlik ayyorlik qattiqqo‘llik va qat’iyatlik bilan kuchli raqibni …

2 / 17

r ptolemey boshchiligida armiyaning bir qismini yuboradi. nautaka qal’asida bessning ittifoqchilari baqtriyalik oksiart, sug‘dlik spitamen va fors datafarnlar o‘rtasida nizo chiqdi. chunki bess o‘z ittifoqchilariga ahamoniylar zulmiga va iskandar hujumiga qarshi birgalashib kurashishga ahd qilgan edi. dastlab ular bessning niyatini anglab etmay, u bilan birga bo‘lishdi. ammo uni, ittifoqchilari bilan shohlar kabi munosabatda bo‘lishga intilayotganini sezgan spitamen, oksiart va fors datafarnlar u bilan aloqani uzishdi va uni kishanlab iskandarga topshirish niyatida ekanliklarini bildirish uchun uning qarorgohiga chopar yubordi. kishanlangan bessni qal’ada qoldirib, o‘zlari esa mamlakat ichki hududlariga chekinishdi. spitamen va uning ittifoqchilari bessni iskandarga topshirish bilan dushman istilolarini to‘xtatmoqchi bo‘lishdi. chunki iskandar eronga yurish boshlaganda, u o‘z dushmani doro iii ni nomardlarcha zaharlab o‘ldirgan bessdan o‘ch olish niyatida ekanligi e’lon qilgan edi. ptolemey orqasidan katta qo‘shin bilan aleksandrning o‘zi yurdi. uning yo‘lida branxidlar shahri chiqdi. branxidlar avlodlari milet (kichik osiyo) shaxriga yaqin appalon didimkiy ibodatxonasining ruhoniylari bo‘lgan. ular kserks davrida …

3 / 17

bilan kutib olishga chiqqan begunoh branxidlarni qirib tashlaydi va ularning shahar va qishloqlarining kulini ko‘kka sovuradi. shundan keyin aleksandr ptolemey qo‘shinlari bilan birlashadi. u asirga tushgan bessning quloq va burnini kesib, ekbatana shahriga, ya’ni doro iii ning qarindoshlari qo‘liga topshirish uchun yuboradi. u yerda bess vaxshiyyona o‘ldiriladi. nautakadan keyin aleksandr marakanda (samarqand)ga yo‘l oladi. bu transaksoniyaning yirik shaxarlaridan biri bo‘lgan. iskandar jangda o‘ta berahm bo‘lgan. maraqandani egallagach, maxalliy tilni yaxshi biladigan farnux boshchiligida 1000 ta jangchidan iborat gornizonni qo‘yib, o‘zi sirdaryo bo‘yida joylashgan kiropol shaxrini egallashga ketadi. (kiropol-shim.tojikistondagi nurtepa yodgorligi). u katvan cho‘li, malguzar tog‘liklari va zamin cho‘li (tojikistonning xo‘jand viloyati) orqali borgan. bu yerda kiropolga yetmasdan yozma manbalarda ma’lumot berishlaricha, 7 ta shahar qattiq qarshilik ko‘rsatgan. arxeologik tadqiqotlar natijasida, mil.avv. v-iv asrlarga oid bir necha manzilgohlar topilgan. ularning eng yiriklari xan tepa va nurtepa bo‘lgan. bu yerda bo‘lgan jangda hatto aleksandrning o‘zi ham yaralangan. kiropolni egallab, u yerda aleksandriya …

4 / 17

dirib, o‘z yaqinlaridan bir kishini tanais ortidagi saklar yurtiga ularning urf-odatlari, kuchi bilan tanishib kelish uchun yubordi. xuddi shu paytda iskandarga samarqanddan chopar kelib, so‘g‘dda unga qarshi spitamen boshchiligida qo‘zg‘olon ko‘tarilganini xabar qiladi. spitamen samarqand qamal qilingan. farnux boshchiligidagi gornizon esa, samarqandga yaqin miyonqol xududida mag‘lubiyatga uchragan edi. dastlab iskandar qo‘zg‘olonchilarga qarshi 2500 jangchidan iborat bo‘lgan qo‘shin yuboradi. ularning kelayotganidan xabar topgan spitamen yolg‘ondan chekinib,qulay fursat topib ularni qirib tashlaydi. / maraqandani ikkinchi marta qamal qiladi. bundan xabar topgan iskandar tezda samarqandga qaytadi. bundan xabar topgan spitamen yana cho‘lga qochadi. lekin makedonskiy ularni ta’qib qilmasdan, qishloq va shaxar aholisini qilichdan o‘tkazadi. qo‘lga olingan 30 so‘g‘d zadagonlari o‘limga qo‘shiq aytib borgan. bu aleksandrni hayron qoldirgan. tarixiy manbalarga ko‘ra, diodor ma’lumoticha, 120 mingdan ortiq qo‘zg‘olonchi va mahalliy katta qismini qirib tashladi. shu paytda xo‘jand qal’asida qoldirilgan, garovda yotgan saklar bosh ko‘taradilar va yunon qo‘shinlari qirib tashlanadi. samarqand qo‘zg‘olonchilariga baqtriyadan yordam keladi. voqealar …

5 / 17

a’ni "olisdagi aleksandriya" deb nom qo‘ydi va unga yunon qo‘shinlarini, kasallarni, yaradorlarni, bolalar va keksalarni joylashtirdi. bu shaxarning qurilishi saklar uchun muammo bo‘lishini anglab, iskandar istehkomiga qarshi katta qo‘shin bilan yubordi. uni buzush uchun kursiy ruf ma’lumoticha, o‘z ukasi boshchilik qilgan. / hujumni birinchi bo‘lib iskandar boshladi. uning jangchilari o‘t ochar mashinalar bilan daryoni kechib o‘tadi. tadqiqotlar natijasida uning bekobod qishlog‘i yonidan, ya’ni sirdaryoning eng tor yeridan kechib o‘tilgan degan fikrlar bor. jang qattiq bo‘ldi. saklar iskandar siquviga bardosh bera olmadilar. 150 tasi asir olinadi. minglab saklar halok bo‘ladi. iskandar sahroning ichiga kirib boradi. lekin uning qo‘shinlari orasida me’da kasalligining tarqalishi, jazirama va suvsizlik ham askarlar noroziligiga sabab bo‘lgan. vaziyat iskandarni o‘z qo‘shinlari bilan aleksandriya esxata qal’asiga qaytishga majbur etdi. ko‘p o‘tmay, saklarning elchilari kelib, undan kechirim so‘raydi. iskandar esa ularni xayrixohlik bilan qabul qildi. uning maqsadi saklar bilan munosabatni yaxshilash edi. . spitamen rahbarligida makedoniyalik bosqinchilarga qarshi xalq harakati …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iskandar (aleksandr makedonskiy)"

aleksandir makedoniskiy bosqini davrida o‘rta osiyo 18asr ikkinchi yarmida aleksandr makedonskiy yurishlari davrida oʻrta osiyo iskandar (miloddan avvalgi 356-323 yillar) qadimgi dunyoning yirik lashkarboshi va davlat arboblaridan biri. u siyosatda o‘ta ehtiyotkor, o‘ta ayyor va hushyor davlat arbobi edi. u yirik lashkarboshi sifatida antik davr harbiy san’atining rivojlanish tarixida katta iz qoldirdi. jahongir yangi tipdagi otliq qo‘shin tuzdi, unda jangovor intizom tartib-qoidalarini ishlab chiqdi. jang qilish usullarini ishlab chiqdi. u tezlik, qat’iylikni jangdagi g‘alabani ta’minlaydigan omillardan deb tushundi. mavjud imkoniyatlarni to‘g‘ri tahlil qilish, unga to‘g‘ri baho bera bilish, dushmanni yaxshi o‘rganish zarurligini jang qilishning asosi deb bildi. zarur paytda u ehtiyotkorl...

This file contains 17 pages in PPTX format (13.1 MB). To download "iskandar (aleksandr makedonskiy)", click the Telegram button on the left.

Tags: iskandar (aleksandr makedonskiy) PPTX 17 pages Free download Telegram