defektologiya fanining predmeti, maqsad vazifalari

DOCX 9 pages 27.1 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.1 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

defektalogiya fanining predmenti ,maqsad vazifalari reja: 1. respublikamizda defektologiya fanining taraqqiyoti. 2. defektologiya fan sifatida rivojlanishi va uning tarmoqlari. 3. defektologaya – nuqsonli bolalarni klassifikasiyalash va ularga psixologik yordam berish. tayyorladi: abdukarimova marg'uba defektologiya – jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida kamchiliklari bor bolalarning psixofiziologik rivojlanishidagi xususiyatlarini o‘rganadigan, ularning ta’lim-tarbiyasi bilan shug‘ullanadigan fandir. defektologiya so‘zi lotincha defekt – kamchilik, nuqson, yunoncha logos – ta’limot, fan, o‘rganish degan so‘zlardan olingan. ruhiy yoki jismoniy rivojlanishida kamchiliklari bor bolalar alohida yordamga muhtoj bolalar deyiladi. har qanday fanning o‘z predmeti, maqsadi, vazifalari bo‘lgani kabi, defektologiya fanining ham o‘z predmeti, maqsadi, vazifalari mavjud. defektologiya fanining mavzu bahsi, predmeti alohida yordamga muhtoj bolalardir. defektologiya fanining vazifasi – bola rivojlanishidagi kamchiliklarning kelib chiqish sabablari, turlarini, bolalarning psixofiziologik rivojlanishidagi xususiyatlarini o‘rganish, shular, asosida ular uchun segregatsion (differensial) yoki integratsion inkluziv sharoitda ta’limni tashkil etish, ularning ta’lim-tarbiyasi bilan shug‘ullanishdir. defektologiya fanining maqsadi – alohida yordamga muhtoj bolalar uchun differensial yoki inkluziv …

2 / 9

hora-tadbirlar ta’sirida ularni to‘liq bartaraf etish mumkin. boladagi nuqson markaziy asab sistemasidagi organik kamchiliklar natijasida paydo bo‘lgan bo‘lsa (masalan, aqliy rivojlanishdagi nuqsonlar shun day nuqsonlar jumlasiga kiradi), uni to‘liq bartaraf etib bo‘lmasa ham, biroq kamaytirish, ko‘zga ko‘rinmaydigan, sezilmaydigan darajagacha tuzatish mumkin. defektologiya amaliyotida yana shunday nuqsonlar uchraydiki, ularni tuzatib ham, korreksiyalab ham bo‘lmaydi, masalan, tug‘ma ko‘rlik yoki karlikning ayrim turlari shular jumlasidandir. bunda ko‘rish analizatorining vazifasini sezgi organlariga, eshitish analizatorining vazifasini esa ko‘rish analizatoriga yuklash, ya’ni kompensatsiyalash, o‘rnini bosish mumkin. ko‘rish qobiliyati zaif bolalar sezgi organlariga tayangan holda barmoqlari bilan brayl shriftidan foydalanadilar. bunda harf olti nuqta kombinatsiyasi bilan belgilanadi. eshitish qobiliyati zaif bolalar esa imo-ishora, daktil nutqdan, barmoqlar harakati bilan anglatiladigan nutqdan foydalanishlari mumkin. defektologiya nisbatan yosh fan. 1925-yilda moskva shahrida eksperimental defektologiya ilmiy tadqiqot instituti tashkil etildi. bu institutni buyuk psixolog professor l.s. vigotskiy boshqardi. l.s. vigotskiy anomal bolalar rivojlanishidagi xususiyatlarni o‘rganib, nuqsonning murakkab tuzilishi haqidagi ta’limotni ishlab …

3 / 9

1930-yildan boshlab alohida yordamga muhtoj bolalar majburiy ta’limga jalb etila boshlandi, defektolog mutaxassislarni tayyorlash ishlari boshlab yuborildi. atoqli psixolog l.v. zankov 1935-yildan l.s. vigotskiy bilan hamkorlikda ishlay boshladi. bu olimlarning tadqiqotlari psixologiya va defektologiya fanlarining nazariy jihatdan shakllanishida katta ahamiyatga ega bo‘ldi. ular o‘sha davrlardagi aqliy jihatdan qoloq bolalar psixikasi taraqqiyoti qonuniyatlarini noto‘g‘ri tushunishga keltirgan nazariyalarga qarshi chiqdilar, «rivojlanishning to‘xtash nazariyasi», «chegara», «degeneratsiya nazariyasi», «ma’naviy defektli» kabi g‘ayriilmiy va reaksion nazariyalarni fosh etdilar. l. s. vigotskiy va uning shogirdlari jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning rivojlanishi cheksiz, nuqson tufayli u to‘xtab qolmaydi, balki boshqacharoq rivojlanadi, degan fikrlarni eksperimental tadqiqot ishlari asosida haqqoniy ekanligini isbotlab berdilar. eksperimental psixologiya laboratoriyasida anomal bolalarning rivojlanishi maxsus ta’lim ta’siri ostida qanday o‘zgarib borishini o‘rganish, ulardagi mavjud nuqsonlarning ham ijobiy tomonlarini, ham salbiy tomonlarini aniqlash yuzasidan qiyosiy eksperimental tadqiqotlar o‘tkazishdi. birlashgan millatlar tashkiloti tomonidan qabul qilingan bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiya talablariga binoan hozirgi kunda defektologiya …

4 / 9

birinchi bo‘lib aspiranturada tahsil olish uchun moskva shahriga s. sh. aytmetova yuborildi. o‘zbekistonda oliy ma’lumotli defektologlar tayyorlash ishini yo‘lga qo‘yishda s.sh. aytmetova moskva davlat pedagogika instituti defektologiya fakulteti yetakchi professor-o‘qituvchilarini jalb etdi. 1967–1970-yillarda mutaxassislik bo‘yicha asosiy fanlarni toshkentda talabalarga o‘qish uchun moskva shahridan darsliklar mualliflari – professor x.s. zamskiy, a.p. neyman, dots. v.i. seliverstov, dots. s.d. zabramnaya kabi va boshqa olimlar kelib o‘qishdi. 1971-yilda fakultetning birinchi qaldirg‘ochlaridan imtiyozli bitirgan v.s. raxmanova fakultetda o‘zbek guruhlarida maxsus fanlarni ishlab chiqish va o‘tish, ishlash uchun qoldirildi. agarda birinchi qabul etilgan guruh rus tilida ta’lim olgan bo‘lsa, keyingi guruhlarda o‘zbek tilida ta’lim berish uchun mutaxassislar tayyorlash masalasi hal etilishi lozim edi. s.sh. aytmetova bu masalani ham yechishga kirishdi. o‘zbek tilida imtiyozli ta’lim olgan birinchi guruh talabalaridan g.b. shoumarov, k.k. mamedovlar kafedrada ishlash uchun qoldirildi. endilikda tdpu pedagogika fakultetida defektologiya yo‘nalishida korreksion pedagogika va maxsus ta’lim metodikalari kafedralari faoliyat ko‘rsatib kelmoqda. s.sh. aytmetovaning shogirdlari uning …

5 / 9

shkilotining shartnomasidir. konvensiya – bola huquqlari haqidagi universal rasmiy kodeksdir. konvensiyada bolalar huquqlari to‘rt toifaga ajratib berilgan bo‘lib, ular 54 moddani o‘z ichiga qamrab olgan: – yashay olish huquqi: bola talablarini qondirish va hayotiy huquqlarni o‘zida mujassam etish kabi asosiy shartlarni hamda tibbiy xizmatdan foydalana olish, ovqatlanish, boshpanaga ega bo‘lish kabi adolatli, hayotiy me’yorlarni o‘z ichiga oladi. – rivojlana olish huquqi: bolalarning o‘z qobiliyatlarini kengroq rivojlantirishga erishishlari uchun zarurdir. bunga misol qilib, bilim olish, o‘yin, hordiq chiqarish, madaniy faoliyatlar, axborot olish va vijdoniy poklik kabi huquqlarini olish mumkin. butun jahon bolalariga xos bo‘lgan bolalar huquqi haqidagi konvensiya, o‘zbekiston respublikasi «ta’lim to‘g‘risida»gi qonuni, «o‘zbekistonda kadrlarni tayyorlash milliy dasturi» kabi va boshqa me’yoriy hujjatlarda ko‘rsatilishicha, barcha bolalar, shu jumladan, jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida nuqsoni bor bolalar ham mehnat qilish, ta’lim olish, hayotda o‘z o‘rnini topib ketish huquqlariga egadirlar. bola huquqlari haqidagi konvensiyaning 19-moddasiga ko‘ra «bola ota-ona yoki har qanday boshqa shaxs tomonidan …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "defektologiya fanining predmeti, maqsad vazifalari"

defektalogiya fanining predmenti ,maqsad vazifalari reja: 1. respublikamizda defektologiya fanining taraqqiyoti. 2. defektologiya fan sifatida rivojlanishi va uning tarmoqlari. 3. defektologaya – nuqsonli bolalarni klassifikasiyalash va ularga psixologik yordam berish. tayyorladi: abdukarimova marg'uba defektologiya – jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida kamchiliklari bor bolalarning psixofiziologik rivojlanishidagi xususiyatlarini o‘rganadigan, ularning ta’lim-tarbiyasi bilan shug‘ullanadigan fandir. defektologiya so‘zi lotincha defekt – kamchilik, nuqson, yunoncha logos – ta’limot, fan, o‘rganish degan so‘zlardan olingan. ruhiy yoki jismoniy rivojlanishida kamchiliklari bor bolalar alohida yordamga muhtoj bolalar deyiladi. har qanday fanning o‘z predmeti, maqsadi, vazifalari bo‘lgani kabi,...

This file contains 9 pages in DOCX format (27.1 KB). To download "defektologiya fanining predmeti, maqsad vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: defektologiya fanining predmeti… DOCX 9 pages Free download Telegram