onalikdavabolalarda hamshiralikparvarishi

PPTX 43 pages 1.8 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

chala tug‘ilgan bolalar — fiziologiyasi, rivojlanishi va parvarishlash asoslari bola dunyoga kelgandan boshlab jadal o‘sa boshlaydi. bu davrda bolalar juda nozik bo‘lishadi. ayniqsa muddatidan avval tug‘ilgan chaqaloqlar juda nimjon va zaif bo‘ladilar. muddatidan avval tug‘ilishga olib keluvchi xavf omillari sotsial-demografik (oilaning mustahkam emasligi, past ijtimoiy hayot, yosh oilalar) va tibbiy jihatdan (ilgari o‘tkazilgan abort, ko‘p marta farzand ko‘rish, homilaning gemolitik kasalliklari – rezus konflikt natijasida kelib chiqqan, onaning surunkali kasalliklari) bo‘lishi mumkin. bundan tashqari, bolaning muddatidan oldin tug‘ilishida kasb zararligi, zararli odatlar, homiladorlik vaqtida jismoniy va ruhiy jarohatlar ham sabab bo‘lishi mumkin. chala tug‘ilgan bola deb, homiladorlikning 22 haftasidan 37 haftasigacha bo‘lgan oraliqda tug‘ilgan va tana vazni 500 gr.dan og‘ir bo‘lgan chaqaloqlarga aytiladi. ushbu ko‘rsatkichlar jsst tomonidan kiritilgan. chala tug‘ilganlikning bir necha darajalari bor. ularni darajaga bo‘lish tug‘ilgan bolaning tana vaznidan kelib chiqib belgilanadi. agar bolaning tug‘ilgandagi vazni 1 kg.dan past bo‘lsa – ekstremal vaznli chala tug‘ilgan bola, 1,5 kg.gacha …

2 / 43

‘lom tug‘ilganlarda esa kindik qorinning markazida joylashadi. ularning boshi tanasiga nisbatan juda katta, bosh chanog‘idagi birikmalar va kichik liqildoqlar ochiq holatda, katta liqildoq esa o‘lchami kichik, chunki suyaklar to‘liq o‘z joyiga tushmagan bo‘ladi. quloq suprasi juda yumshoq. tirnoqlar esa yupqa, barmoq falangalarini to‘liq qoplamaydi. chala tug‘ilgan qiz bolalarda katta jinsiy lablar kichik lablarni to‘liq qoplamaydi va jinsiy oraliqda qizil rangli tirqishni ko‘rish mumkin, o‘g‘il bolalarda esa moyaklar yorg‘oqqa tushmagan va yorg‘oqning o‘zi to‘q qizil rangda bo‘ladi. kindikning ajralishi qiyin bo‘ladi va yara ham 8-9 kun ichida bitadi. foto: gettyimages chala tug‘ilgan bolalarda a’zolar tizimi homiladorlik vaqtida to‘liq shakllanmagan va funksional jihatdan yetilmagan bo‘lganligi sababli, tashqi muhitga moslashuvchanlik ham qiyinchilik bilan amalga oshadi. sog‘lom, o‘z muddatida tug‘ilgan bolalar uchun xavf tug‘dirmaydigan kasalliklar, chala tug‘ilganlarda og‘ir kechishi mumkin. chala tug‘ilgan bolalarning asab tizimi bosh miyaning shakllanishi homiladorlikning erta muddatlarida boshlanadi. shuning uchun muddatidan ancha ilgari tug‘ilgan bolalarda ham bosh miya qismlari shakllangan …

3 / 43

sh qobiliyati va mushaklar tonusi past, reflekslar kuchsiz yoki umuman yo‘q, qo‘l va oyoqlarning tortilib turishi, ko‘z olmasining tortilib qolishi va g‘ilaylik ham kuzatilishi mumkin. embrionlik davrda shakllanadigan eng asosiy refleks – so‘rish refleksi, chala tug‘ilgan bolalarda saqlangan, ammo kuchsiz bo‘ladi. muddatidan juda erta tug‘ilgan chaqaloqlarda esa so‘rish refleksi bo‘lmasligi ham mumkin. bunday bolalarda so‘rish refleksini rag‘batlantirish uchun maxsus chora tadbirlar o‘tkaziladi. bunda og‘iz atrofi mushaklarini massaj qilish va maxsus so‘rish uchun shisha idishchalardan foydalaniladi. bundan tashqari, chala tug‘ilgan bolalarda termoregulyatsiya funksiyasi ham to‘la yetilmagan bo‘ladi: ular issiqlikni oson ajratishadi, ammo o‘zlarida hosil qilish va ushlab turishga qiynalishadi. ularning ter ajratish bezlari funksiya bajara olmaydi va buning oqibatida bolalar qizib ketaverishadi. shuni inobatga olib, chala tug‘ilgan bolalar maksimal darajada qulay sharoitda parvarish qilinadi, ular qizib ketishlari va sovuq qotmasliklari zarur. shu kabi qulay sharoit neonotologiya bo‘limlaridagi maxsus belanchaklarda bo‘lib, u yerda doimo bir xil harorat saqlanib turadi (36 gradus). chala …

4 / 43

lvasalarga sabab bosh miyada qon aylanishining buzilishi bo‘lib, keyinchalik miyaning zararlanishiga olib kelishi mumkin. chala tug‘ilgan bolalarda (ayniqsa ekstremal kam vaznli bolalarda) ko‘pincha bolalar serebral paraliji (shollik) kelib chiqadi. bolalar serebral paraliji diagnozi bolaning 1 yoshida qo‘yiladi, ammo kasallikning belgilari bolaning tug‘ilishi bilan namoyon bo‘la boshlaydi, ayniqsa 3 oylik vaqtda yaqqol bilinadi. agar bolada mushaklari sust, zaif, agar bola oyoq va qo‘llarini harakatlantira olmasa, 2-3 oylik massaj muolajalari o‘tkazilgandan keyin ham natija bilinmasa, bunday bolalar serebral paralij xavf guruhiga kiradi. agar bolada o‘z muddatiga yarasha reflekslar hosil bo‘lmasa, motorikadan ortda qolsa – ularga bolalar serebral paraliji diagnozi qo‘yiladi. yuqoridagi asab tizimi bilan bog‘liq bo‘lgan holatlarda, chala tug‘ilgan bolalar bilan nevropotolog mutaxassis shug‘ullanadi. bunday bolalarga davolovchi massaj buyuriladi. davolovchi massajni onalar mustaqil ravishda, uy sharoitida ham o‘tkaza oladilar, bu bola bilan bo‘lgan psixologik aloqani ham tiklashga yordam beradi va asab tizimi shakllanishini rag‘batlantiradi. chala tug‘ilgan bolalarning nafas olish tizimi chala tug‘ilgan …

5 / 43

‘pkaning o‘zi mustaqil ravishda ishlagunigacha davom etadi. foto: 03-med.info nafas yetishmovchiligi fonida infeksion kasalliklar yuzaga chiqa boshlaydi (pnevmoniya) va bu bolaning umumiy ahvolini yana og‘irlashtiradi. shuning uchun homilador ayollarda muddatidan oldin tug‘ishiga shubha qilinganda ularga glyukokortikoid preparatlar yuborilib, tug‘ilajak bolaning nafas olish tizimi a’zolarining rivojlanishini rag‘batlantiradi. chala tug‘ilgan bolalarda yurak-qon tomir tizimi barcha a’zolar tizimi kabi chala tug‘ilgan bolalarda yurak-qon tomir tizimi ham to‘liq shakllanmagan bo‘ladi. izlanishlar aniqlashicha, har qanday tashqi ta’sirot natijasida yurak urishlar soni ko‘payadi, yurak tonlari kuchayadi va arterial qon bosimi oshadi. normal homiladorlik vaqtida bolaning tug‘ilishigacha bo‘lgan davrda yurak va qon tomir tizimining barcha elementlari to‘liq shakllangan bo‘ladi va bola tug‘ilishga tayyor bo‘ladi. chala tug‘ilgan bolalarda esa turli xildagi yurak anomaliyalari bo‘lib, yurak urishida va bolaning umumiy ahvolini og‘irlashtirishga sabab bo‘ladi. yurak anomaliyalarini diagnostika qilish uchun utt (uzi) exokardiografiya tekshiruvlari o‘tkaziladi. yurak qon tomir tizimida kamchiligi bo‘lgan chala tug‘ilgan bolalarni tashqi ta’sirlovchilardan asrash kerak, masalan juda …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "onalikdavabolalarda hamshiralikparvarishi"

chala tug‘ilgan bolalar — fiziologiyasi, rivojlanishi va parvarishlash asoslari bola dunyoga kelgandan boshlab jadal o‘sa boshlaydi. bu davrda bolalar juda nozik bo‘lishadi. ayniqsa muddatidan avval tug‘ilgan chaqaloqlar juda nimjon va zaif bo‘ladilar. muddatidan avval tug‘ilishga olib keluvchi xavf omillari sotsial-demografik (oilaning mustahkam emasligi, past ijtimoiy hayot, yosh oilalar) va tibbiy jihatdan (ilgari o‘tkazilgan abort, ko‘p marta farzand ko‘rish, homilaning gemolitik kasalliklari – rezus konflikt natijasida kelib chiqqan, onaning surunkali kasalliklari) bo‘lishi mumkin. bundan tashqari, bolaning muddatidan oldin tug‘ilishida kasb zararligi, zararli odatlar, homiladorlik vaqtida jismoniy va ruhiy jarohatlar ham sabab bo‘lishi mumkin. chala tug‘ilgan bola deb, homiladorlikni...

This file contains 43 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "onalikdavabolalarda hamshiralikparvarishi", click the Telegram button on the left.

Tags: onalikdavabolalarda hamshiralik… PPTX 43 pages Free download Telegram