tutdoshlar (moraceae) oilasi

PDF 5 pages 637.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 637.4 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

ma’ruza mashg’uloti mavzusi: tutdoshlar (moraceae) oilasi mashg’ulot rejasi: 1. tutdoshlar (moraceae) oilasi haqida umumiy tushuncha. 2. tutdoshlar (moraceae) oilasi va xalq xo’jalikdagi ahamiyati. 3. tutdoshlar (moraceae) va gazandadoshlar (urticaceae) oilasining va xalq xo’jalikdagi ahamiyati. tayanch iboralar: flora, introduktsiya, bioekologiya, xom ashyo, plantatsiya, tutdoshlar (moraceae), gazandadoshlar (urticaceae) oilasi, fikus, maklyura, tut, non daraxti, gazanda o’t va b.q. 1. tutdoshlar (moraceae) oilasi haqida umumiy tushuncha. daraxt, buta va o’tlar kiradi. barglari oddiy, yonbargchali, poyada navbat bilan joylashadi. gullari to’pgulga jamlangan, ba’zan, ancha murakkab tuzilishli, sikliq, 2-3 yoki 5 a’zoli, odatda bir jinsli, tojbargsiz, kichkina kosabargli, ba’zan, u ham yo’q. chang donalari 2, ko’p teshikli. genitsey 2 bargakmevali shamol yordamida changlanadi. endosperm nuklearli. ko’pchiligida to’pmeva bo’ladi. urug’i endospermli yoki endospermsiz. tutdoshlar magnoliopsidlar ichida bir qator qismlarining yuksak darajada maxsuslashganligi bilan ajralib turadi. bu oila 65 ga yaqin turkum va 1700 dan ortiqroq turlarni o’z ichiga oladi. ular orasida qadim zamonlardan beri ekib kelinadigan …

2 / 5

urkumi gulli o’simliklar ichida noyoblaridan hisoblanadi. bu eng qadimgi guruhlardan biri bo’lib, rivojlanishning juda ko’p tomonlarini, tana qismlarining shakli, tuzilishi, rivojlanish xarakterini, moddalarining ximiyaviy tarkibi kabilarni hozirgacha saqlab qolgan. fikuslarning eng muhimlari to’pgulining tuzilishi uni changlatuvchi hasharot bilan simbiotik munosabati hisoblanadi. fikuslar yomg’irli tropik o’rmonlarda eng ko’p tarqalgan. bu yerlarda o’sadiganlari birinchi yili epifit holda bo’lib, albatta havo ildizlarini hosil qiladi. fikuslar orasida yarim xazonrezgili va xazonrezgili daraxtlar va uncha katta bo’lmagan chirmashuvchi lianalari ham bor. fikusning ichi bo’shliqli yumaloq yoki noksimon to’pguli sikoniy ochiq tusli bo’ladi va u rezavor mevaga o’xshaydi. gullari sikoniy ichida joylashadi. sikoniyning yuzaga kelishi shoxlangan ikki jinsli to’pgulning shakl o’zgarishlaridan, shingilning asos qismining qo’shilib o’sishi natijasida dastlab so’tasimon, sharsimon va keyinchalik ularda yassilanishi ro’y bergan. undan keyin kosasimon ko’rinish va nihoyat sikoniy yuzaga kelgan deb hisoblaniladi. fikuslar – (kaulifor) ya’ni to’p gullari bevosita tanasida-shoxlarida yuzaga keladigan o’simliklardir. fikuslarda uni changlatuvchi hasharotlar bilan ancha murakkab tuzilgan, …

3 / 5

ullar: erkak (changchili), kalta, past bo’yinchali, urug’chili (urg’ochi) va baland bo’yli urug’chili (urg’ochi) meva hosil qiladiganlari rivojlanadi. baland bo’yli urug’chili gullar maxsus to’pgullarda rivojlanib yirik sersuv anjir yoki figa deb ataladigan to’p mevaga aylanadi. bu to’pgul ichida uzunligi bir necha millimetr keladigan juda ko’p miqdorda anjirning urug’lari hosil bo’ladi. boshqa sikoniylar kichkina, qattiqligicha qoladi hamda ularda blastofaga arisining lichinkalik davri o’tadi. anjirning yovvoyisida har ikkala tipdagi to’pgullari bitta daraxtda bo’ladi, madaniylashganlarida esa baland bo’yli urug’chali, urg’ochi to’pgullar figa deb ataladigan daraxtlarda erkak to’pguli va past bo’yli bo’yinchali urg’ochi galla deb ataladigan to’pgullar kaprifiga deb ataladigan daraxtlarda rivojlanadi. shunga ko’ra, ularning to’pgullari va to’pmevalarini figa va kaprifiga deb ataladi. anjir yil bo’yi ko’p marta gullaydi. kaprifigalar odatda 3 avlod to’pgul: erta bahorgi, yozgi, kuzgi nasl beradi. kuzgilari erkak gullarini hosil qilmaydi va shunga ko’ra, blastofaga arilarining rivojlanishi uchun inkubator bo’lib xizmat qiladi. figalarda 1-2 marta yozgi va kuzgi to’pgullar hosil bo’ladi …

4 / 5

rug’chisini ustunchasi balandligi tufayli tuxum qo’ya olmaydi. natijada urg’ochi hasharot halok bo’lishi mumkin yoki kuzgi kaprifigalarga tuxum qo’yadi. kuzgi kaprifigalar qishlaydi va ulardan blastofaglarning yangi avlodlari chiqadi. rivojlanish yangidan takrorlanadi. anjir eng qadimgi madaniy o’simliklardan biri hisoblanadi. surhondaryodagi sangardak daryosining chap sohilida dengiz sathidan 900- 1700 (1800) m balandliklardagi joylarda o’sadi. mevasi, barg bandidan chiqadigan sutsimon shirasi so’gal, temiratki hamda odam yuzidagi husunbuzarlarni davolashda ishlatiladi. anjirning mevasi yuqori kaloriyali, to’yimli, mazzali. tarkibida fruktoza va glyukoza, mineral tuzlar, fitsin moddasi, limon, olma, sirka kislotalari, a, v1, v2, va c vitaminlari bor. arxeologlarning ma’lumotlariga ko’ra anjir osiyoda paleolitdan, ya’ni bundan 5000 yil ilgaridan ekib kelingan. fikus avlodiga kastilloa elastika (kastilla elastika) , anchar (antiaris toxikaria), non daraxti (artosarpus) kabi turlar kiradi. tut (morus) xazonrezgili, oddiy bargli, yaprog’i turlicha shakllarda bo’ladigan shodasimon bir jinsli to’pgulli o’simlik. gullab bo’lganidan so’ng urug’chi gulining gulqo’rg’oni kattalashib, rivojlanayotgan urug’tugunchani etdor to’qima bilan qoplab oladi. natijada u etdor …

5 / 5

nli yirik ixotazorlar barpo qilishda foydalaniladi. 3.tutdoshlar oilasining xo’jalikdagi ahamiyati va dorivorlik xususiyati. tutdoshlar oilasi: tutning mevasi ancha mazali qandlar (10 % dan ko’proq) va vitaminlarga boy. tut ipakchilikda juda katta ahamiyatga ega. tutning yog’ochligidan xo’jalikda turli-tuman buyumlar, novdasining po’stlog’idan arqon, karton qog’oz, bargi va yog’ochligidan sariq bo’yoq olinadi. yaprog’i va ildiz po’stlog’i dorivor hisoblanadi. tut manzarali daraxt hamdir. mevasi, barg bandidan chiqadigan sutsimon shirasi so’gal, temiratki hamda odam yuzidagi husunbuzarlarni davolashda ishlatiladi. anjirning mevasi yuqori kaloriyali, to’yimli, mazzali. tarkibida fruktoza va glyukoza, mineral tuzlar, fitsin moddasi, limon, olma, sirka kislotalari, a, v1, v2, va c vitaminlari bor. maklyuradan kauchuk olishda, qog’oz daraxtidan eng yaxshi sifatli qog’oz olishda foydalaniladi. bundan tashqari sut daraxtining shirasi va non daraxtidan mevasi istemol qilinadi. xulosa tutdoshlar magnoliopsidlar ichida bir qator qismlarining yuksak darajada maxsuslashganligi bilan ajralib turadi. bu oila 65 ga yaqin turkum va 1700 dan ortiqroq turlarni o’z ichiga oladi. ular orasida qadim …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tutdoshlar (moraceae) oilasi"

ma’ruza mashg’uloti mavzusi: tutdoshlar (moraceae) oilasi mashg’ulot rejasi: 1. tutdoshlar (moraceae) oilasi haqida umumiy tushuncha. 2. tutdoshlar (moraceae) oilasi va xalq xo’jalikdagi ahamiyati. 3. tutdoshlar (moraceae) va gazandadoshlar (urticaceae) oilasining va xalq xo’jalikdagi ahamiyati. tayanch iboralar: flora, introduktsiya, bioekologiya, xom ashyo, plantatsiya, tutdoshlar (moraceae), gazandadoshlar (urticaceae) oilasi, fikus, maklyura, tut, non daraxti, gazanda o’t va b.q. 1. tutdoshlar (moraceae) oilasi haqida umumiy tushuncha. daraxt, buta va o’tlar kiradi. barglari oddiy, yonbargchali, poyada navbat bilan joylashadi. gullari to’pgulga jamlangan, ba’zan, ancha murakkab tuzilishli, sikliq, 2-3 yoki 5 a’zoli, odatda bir jinsli, tojbargsiz, kichkina kosabargli, ba’zan, u ham yo’q...

This file contains 5 pages in PDF format (637.4 KB). To download "tutdoshlar (moraceae) oilasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tutdoshlar (moraceae) oilasi PDF 5 pages Free download Telegram