istemolchining muvozanatini taminlashda istemolchi budjetining ahamiyati

DOCX 11 pages 970.6 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 970.6 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu:“istemolchining muvozanatini taminlashda istemolchi budjetining ahamiyati” mustaqil ishi reja: 1. kirish 2. iste’molchi tanlovi va naflilik tushunchasi 3. iste’molchi talabining alohida xususiyatlari 4. byudjet cheklanganligi va iste’molchining muvozanatlilik sharti 5. foydalanilgan adabiyotlar kirish iqtisodiyotning barqaror o‘sish sur’atlarini ta’minlash, investitsiya va ishbilarmonlik muhitini yaxshilash, jahon iqtisodiyotiga integratsiya, iqtisodiy faollikni oshirish, davlatning bozorga aralashuvi, narxning shakllanishi, qaror qabul qilish, raqobatbardoshlikka erishish bir tomondan makroiqtisodiy siyosatning samaradorligiga bog‘liq bo‘lsa, ikkinchi tomondan mikroiqtisodiy tahlil natijalariga tayanadi. ma’lumki respublikaning to‘la bandligi, yalpi ishlab chiqarishning davomiy o‘sishini, inflatsiya va ishsizlik darajalari, davlat byudjeti taqchilligigi me’yorlarini, to‘lov balansi barqarorligini ta’minlash kabilarni bir butun holda davlat tomonidan tartibga solish mexanizmlarini ishlab chiqish bir tomondan makroiqtisodiy siyosat samaradorligidan dalolat bersa, ikkinchi tomondan aholining real daromadlarini o‘stirishning ham muhim shartidir. bugungi kunda iste’molchilar talabining o‘zgarishi, narxning shakllanishi, foydani maksimallashtirish, talab va taklif elastikligi kabi tushunchalarni tizimli tahlil etishda muhim ahamiyat kasb etimoqda. raqobatbardoshlikka erishish va dunyo bozoriga chiqish ko‘p jihatdan …

2 / 11

mda tarmoqlarning raqobatbardoshligini mustahkamlash borasida izchil chora-tadbirlarni amalga oshirish to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita mikro va makroiqtisodiy darajadagi masalalarni hal qilish bilan bog‘liq. 1. iste’molchi tanlovi va naflilik tushunchasi bozor talabining shakllanishi asosida shaxsiy (individual) talab yotadi, ya’ni alohida iste’molchining talabi, har bir shaxs o‘zining fiziologik ehtiyojlarini qondirish uchun qandaydir mahsulotdan, qanchadir sotib olishi kerak, sotib olish uchun ma’lum miqdorda mablag‘i bo‘lishi kerak. iste’molchining mablag‘i cheklangan. iste’molchi har doim tanlov oldida turadi va tanlov chog‘ida quyidagi uchta savolga javob izlaydi: 1. nimani xarid qilish? 2. xarid qilinadigan ne’matning narxi qancha? 3. ne’matni harid qilish uchun mablag‘ yetarlimi? birinchi savolga javob berish uchun ne’matning iste’molchi uchun naflilik darajasini aniqlash, ikkinchi savolga javob berish uchun - ne’matning narxini va uchinchi savolga javob berish uchun iste’molchining daromadini o‘rganish lozim bo‘ladi. mana shu uchta element - naflilik, narx va daromad - iste’molchi tanlovining asosini tashkil etadi. iste’molchi tanlovning asosiy elementlari iste’mol nazariyasi ma’lum bir aksiomalarga asoslanadi …

3 / 11

atlar majmualaridan, maksimal naf keltiradigan majmuani tanlashga harakat qiladi; iste’molchilar tomonidan sotib olinadigan ne’mat narxi uning miqdoridan bog‘liq emas; iste’molchilar ne’matlar nafligini to‘liq biladi va maksimal naf beruvchi ne’matlar majmuasini tanlaydi, deb faraz qilinadi. iste’molchi tanlovning asosiy postulatlari 2. iste’molchi talabining alohida xususiyatlari ratsional iste’molchiga xos tanlovning umumiy qoidalari bilan birga ayrim iste’molchilarning didi va afzal ko‘rishlari ta’sirida shakllanadigan alohida tanlov xususiyatlari ham mavjud. ayrim iqtisodiy adabiyotlarda iste’molchi talabi funksional va nofunksional guruhlarga ajratiladi. x. leybenstayn bo‘yicha iste’molchi talabining turkumlanishi funksional talab iqtisodiy ne’matning o‘ziga (tovar yoki xizmat turiga) xos bo‘lgan iste’mol xususiyatlari ta’sirida shakllanadi. nofunksional talab iqtisodiy ne’matga xos bo‘lmagan iste’mol xususiyatlari ta’sirida shakllanadi. unga ijtimoiy, spekulyativ va noratsional omillarni kiritish mumkin. ijtomoiy omillar iste’molchilarning ne’matga bo‘lgan munosabati bilan uzviy bog‘liqlikka ega. ayrim iste’molchilar ko‘pchilikka taqlid qilishni yoqtiradi va ko‘pchilik nimani xarid qilsa, o‘shani olishni ma’qul ko‘radi. ikkinchi turdagi iste’molchilar boshqalardan ajralib turishni xohlashadi va nihoyat yana bir toifasi …

4 / 11

an bog‘liq samara tushuniladi. bunda talab elastikligi yuqori va talab chizig‘i yotiq bo‘ladi. 2. snob samarasida iste’molchining atrofdagilardan ajralib turishga ishtiyoqi baland boladi. bu yerda ham uning tanlovi atrofdagilar hatti-harakatiga bog‘liq, ammo bu teskari bog‘liqlik. snob samarasi boshqa insonlar shu ne’matni iste’mol qilishi ta’sirida talabda yuz beradigan teskari o‘zgarishni ifodalaydi. ya’ni, agar atrofdagilar shu ne’matga talab hajmini oshirsa, snob uni qisqartiradi yoki umuman iste’moldan voz kechadi. snob samarasida talab elastikligi past bo‘ladi. 3. veblen samarasi (t. veblen nomidan olingan) obru-e’tibor ketidan quvib unutilmas taassurot qoldirish maqsadini ko‘zlovchi namoyishkorona iste’molni nazarda tutadi. bunda tovarning narxi ikki qismdan: real narx va obru keltiruvchi narxdan tashkil topadi. veblen samarasi tovarning narxi qimmatligi tufayli iste’molchi talabining oshishi bilan bog‘liq samarani aks ettiradi. snob va veblen samaralarining asosuy farqi shundaki, agar snob samarasida muayyan tovarga talab boshqalarning shu tovarni iste’mol qilish hajmiga bo‘g‘liq holda o‘zgarsa, veblen samarasida talab tovar narxining qimmat yoki arzonligiga qarab o‘zgaradi. …

5 / 11

asalani byudjet chizig‘i yordamida yechish mumkin. byudjet chizig‘i tovarlar narxiga va iste’molchining daromadiga asoslanadi va u mavjud pul mablag‘lari chegarasida iste’mol uchun qanday tovarlar majmuasini xarid qilish mumkinligini ko‘rsatadi. iste’molchi tanlovida uning afzal ko‘rishi befarqlik egri chizig‘i orqali ifodalansa, daromadi va ne’matlar narxidagi o‘zgarishlarga munosabatini byudjet chizig‘i vositasida aks ettirish mumkin. iste’molchi tanlovini befarqlik egri chizig‘ va cheklangan byudjet chizig‘i orqali ifodalanishi byudjet chegarasini ikkita ne’mat misolida ko‘radigan bo‘lsak, agar iste’molchi daromadi r bo‘lsa, x1 va x2 lar birinchi va ikkinchi ne’matlar miqdori, p1 va p2 lar mos ravishda, birinchi va ikkinchi ne’matlarning narxlari bo‘lsa, byudjet chegarasi berilgan daromad r hamda p1 va p2 narxlarda iste’molchi tomonidan sotib olinishi mumkin bo‘lgan, birinchi va ikkinchi ne’matlarning barcha kombinatsiyalarini ifodalaydi. byudjet chegarasini quyidagicha yozish mumkin: p1 x1 p2 x2 r va bu tengsizlik tovarlarga sarflanadigan xarajatlar yig‘indisi, iste’molchi daromadidan oshmasligini bildiradi. x1 va x2 larning manfiy bo‘lmaslik ( x1 0 va x2 …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "istemolchining muvozanatini taminlashda istemolchi budjetining ahamiyati"

mavzu:“istemolchining muvozanatini taminlashda istemolchi budjetining ahamiyati” mustaqil ishi reja: 1. kirish 2. iste’molchi tanlovi va naflilik tushunchasi 3. iste’molchi talabining alohida xususiyatlari 4. byudjet cheklanganligi va iste’molchining muvozanatlilik sharti 5. foydalanilgan adabiyotlar kirish iqtisodiyotning barqaror o‘sish sur’atlarini ta’minlash, investitsiya va ishbilarmonlik muhitini yaxshilash, jahon iqtisodiyotiga integratsiya, iqtisodiy faollikni oshirish, davlatning bozorga aralashuvi, narxning shakllanishi, qaror qabul qilish, raqobatbardoshlikka erishish bir tomondan makroiqtisodiy siyosatning samaradorligiga bog‘liq bo‘lsa, ikkinchi tomondan mikroiqtisodiy tahlil natijalariga tayanadi. ma’lumki respublikaning to‘la bandligi, yalpi ishlab chiqarishning davomiy o‘si...

This file contains 11 pages in DOCX format (970.6 KB). To download "istemolchining muvozanatini taminlashda istemolchi budjetining ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: istemolchining muvozanatini tam… DOCX 11 pages Free download Telegram