immunitet haqida ta’limot

PPTX 10 pages 2.6 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

powerpoint taqdimoti immunitet haqida ta’limot immunologiya — bu organizmning antigenlarga nisbatan himoya reaksiyalarini, ularni aniqlash, neytrallash va yo‘qotish mexanizmlarini o‘rganuvchi fan. “immunitet” (lot. immunitas — ozodlik) tushunchasi dastlab yuqumli kasalliklarga chidamlilikni ifodalagan bo‘lsa, hozirda u genetik, hujayraviy va molekulyar darajadagi murakkab himoya tizimini anglatadi. 1 immunitetning asosiy vazifalari immunitet organizmni viruslar, bakteriyalar, zamburug‘lar, parazitlar, shuningdek o‘zgarib ketgan (neoplastik) hujayralardan himoya qiladi, gomeostazni saqlaydi va immunologik xotira orqali qayta infeksiyaga tez javob beradi. himoya patogenlar va o‘zgarib ketgan hujayralardan himoya qilish. gomeostazni saqlash organizmning ichki muvozanatini ta’minlash. immunologik xotira qayta infeksiyaga tez va kuchli javob berish. 2 1. immunitet tushunchasi va turlari 1.1. immunitetning umumiy ta’rifi va tizim komponentlari immunitet — bu organizmning tashqi yoki ichki kelib chiqishdagi antigenlarga (ag) qarshi spetsifik va nospetsifik himoya javoblarini amalga oshiruvchi tizim holatidir. u immun tizim deb ataluvchi murakkab biologik tuzilma orqali bajariladi. humoral komponentlar antitillar va komplemen tizimi. effektor hujayralar t limfotsitlar va …

2 / 10

xos immunitet: masalan, odamlar quyon uchun o‘ta xavfli myxomatoz virusiga nisbatan tabiiy chidamli. individga xos immunitet: ayrim odamlar tug‘ma genetik xususiyatlariga ko‘ra ayrim infeksiyalarga chidamli (masalan, ccr5-δ32 mutatsiyasi bo‘lganlar oivga nisbatan rezistent). 1.2.2. orttirilgan (spetsifik) immunitet bu immunitet antigen bilan to‘qnashuvdan so‘ng shakllanadi. u faol yoki passiv, tabiiy yoki sun’iy bo‘lishi mumkin: tabiiy faol infeksiya o‘tkazish natijasida masalan, suvchechakdan so‘ng umrboqiy immunitet tabiiy passiv ona sutidagi antitanalar (iga, igg) orqali yangi tug‘ilgan chaqaloqda sun’iy faol vaksina kiritilganda gripp, gepatit b vaksinalari sun’iy passiv tayyor antitana (zardob) yuborish orqali botulizmda antitoksik zardob 4 2. organizmning spetsifik va nospetsifik himoya omillari 2.1. nospetsifik (tug‘ma) himoya omillari bu tizim antigenni oldindan “tanimasdan” har qanday begona modda yoki mikroorganizmlarga bir xil tipdagi tez javob beradi. fiziologik to‘siqlar teri va shilliq qavatlar (mexanik/kimyoviy himoya), mukosiliar klirens, oshqozon shirasi (ph ≈ 1.5–2.0). hujayraviy komponentlar fagotsitlar (neytrofillar, makrofaglar) begona zarrachalarni yutadi. nk hujayralar virusli/o‘sma hujayralarni yo‘q qiladi. …

3 / 10

immun javob (b-zavisim) b-limfotsitlar antigen bilan kontaktga kirishgach, plazmatik hujayralarga aylanadi va antitanalar (immunoglobulinlar) ishlab chiqaradi. antitanalar (igm, igg, iga, ige, igd) antigen bilan spetsifik kompleks hosil qilib, uni neytrallaydi. klinik misol: hiv-infeksiya — cd4+ t-limfotsitlar sonini kamaytiradi → opportunistik infeksiyalar va o‘sma rivojlanadi. 6 antitana sinflari va vazifalari antitanalar (immunoglobulinlar) organizmning turli joylarida joylashgan bo‘lib, har biri o‘ziga xos himoya vazifasini bajaradi. igm qon plazmasida birinchi bo‘lib sintezlanadi, komplementni faollashtiradi igg qon, limfa, platsenta eng ko‘p uchraydi, platsenta orqali o‘tadi iga shilliq suyuqliklar (sut, tupurik) mukozal himoya ige bazofillar, to‘qima mast hujayralari allergik va parazitar reaksiyalar igd b-hujayra membranasida b-hujayra faollashuvi 7 3. immunitet reaksiyalarining mexanizmlari 3.1. antigen–antitel reaksiyalari antigen (ag) — immun tizim tomonidan “begona” deb taniladigan modda. antitel (at) — b-limfotsitlar tomonidan sintez qilinadigan immunoglobulin bo‘lib, antigenning epitop qismi bilan spetsifik bog‘lanadi. aglutinatsiya eritrotsit yoki bakteriyalar at bilan “yopishadi”. pretsipitatsiya erigan antigenlar at bilan cho‘kma hosil qiladi. …

4 / 10

ip (anafilaktik): ige vositasida (bronxial astma, anafilaktik shok). ii-tip (sitositik): antitana hujayra yuzasiga qarshi (autoimmun gemolitik anemiya). iii-tip (immun kompleksli): ag–at komplekslari to‘planadi (sistemali qizil volchanka). iv-tip (kechikkan tipdagi): t-limfotsitlar vositasida (kontakt dermatit). b. immunodefitsit holatlar birlamchi (tug‘ma): di george sindromi, scid. ikkilamchi (orttirilgan): oiv-infeksiya, onkologik kasalliklar, kortikosteroid terapiya. c. autoimmun kasalliklar organizm o‘z to‘qimalariga qarshi immun javob beradi: revmatoid artrit tireotoksikoz (graves kasalligi) 1-tip diabet 9 5. immunitet reaksiyalarining klinik va amaliy ahamiyati diagnostik ahamiyat serologik testlar (elisa, western blot) — kasalliklarni aniqlash. immunofenotiplash (cd-markerlar) — leykemiya turlarini tashxislash. profilaktik ahamiyat vaksinatsiya orqali spetsifik faol immunitet hosil qilish. jamoaviy immunitet (“herd immunity”)ni shakllantirish. terapevtik ahamiyat immunomodulyatorlar — immunitetni rag‘batlantirish. immunosupressivlar — transplantatsiyada rad etishning oldini olish. monoklonal antitel terapiyasi — saraton va autoimmun kasalliklarda. xulosa: immunitet — organizmning biologik individualligini saqlovchi, murakkab, ko‘p komponentli himoya tizimidir. uning spetsifik va nospetsifik bo‘g‘inlari o‘zaro uzviy bog‘liq bo‘lib, infektsion, onkologik va autoimmun …

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "immunitet haqida ta’limot"

powerpoint taqdimoti immunitet haqida ta’limot immunologiya — bu organizmning antigenlarga nisbatan himoya reaksiyalarini, ularni aniqlash, neytrallash va yo‘qotish mexanizmlarini o‘rganuvchi fan. “immunitet” (lot. immunitas — ozodlik) tushunchasi dastlab yuqumli kasalliklarga chidamlilikni ifodalagan bo‘lsa, hozirda u genetik, hujayraviy va molekulyar darajadagi murakkab himoya tizimini anglatadi. 1 immunitetning asosiy vazifalari immunitet organizmni viruslar, bakteriyalar, zamburug‘lar, parazitlar, shuningdek o‘zgarib ketgan (neoplastik) hujayralardan himoya qiladi, gomeostazni saqlaydi va immunologik xotira orqali qayta infeksiyaga tez javob beradi. himoya patogenlar va o‘zgarib ketgan hujayralardan himoya qilish. gomeostazni saqlash organizmning ichki muvozanatini ta’minlash. immunolo...

This file contains 10 pages in PPTX format (2.6 MB). To download "immunitet haqida ta’limot", click the Telegram button on the left.

Tags: immunitet haqida ta’limot PPTX 10 pages Free download Telegram