pedagogik qobiliyatning turlari va ularning tasnifi

PPTX 13 pages 255.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 255.5 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

pedagogik qobiliyatning turlari va ularning tasnifi pedagogik qobiliyatning turlari va ularning tasnifi reja: 1. o’qituvchining didaktik va akademik qobiliyatlari. 2. o’qituvchining tashkilotchilik, avtoritar va kommunikativ qobiliyatlari. 3. o’qituvchining pedagogik xayoli, diqqatni taqsimlay olish qobiliyati. bizni savodsizga chiqarganlarning ajdodlari oyog'iga latta bog'lab yurganda,bizning ota-bobolarimiz yulduz sanagan. islom karimov didaktik qobiliyatlar – bu bolalarga o’quv materialini aniq va ravshan tushuntirib, oson qilib yetkazib berish, bolalarda fanga qiziqish uyg’otib, ularda mustaqil faol fikrlashni uyg’ota biladigan qobiliyatlardir. didaktik qobiliyatga ega bo’lgan o’qituvchi zarurat tug’ilganda qiyin o’quv materialini – osonroq, murakkabrog’ini soddaroq, tushunish qiyin bo’lganini tushunarliroq qilib o’quvchilarga moslashtirib bera oladi.o’qituvchining mana shu xislatlarini bilib olgan o’quvchilar odatda: «o’qituvchining eng muxim tomoni ham uning hamma narsani aniq-ravshan va tushunarli qilib berishidada. bunday o’qituvchining qo’lida maza qilib o’qiging keladi»; «unisi esa hech narsaga yaramaydigan o’qituvchi, hecham aniq tushuntirib bera olmas edi»; «o’quv materialini oldida tirik odamlar emas, balki qandaydir mexanizmlar bordek, zerikarli va noaniq – mujmal …

2 / 13

ish uchun u yuksak madaniyatli, har tomonlama mazmunli, keng erudisiyali /bilimdon/ odam bo’lmog’i lozim. bunday o’qituvchilar haqida o’quvchilar «maxmud aka xudi professorning o’ziginasiya. biz uning bilmagan birorta soxasi bormikin deb tez-tez uylab turamiz. darslarga u butun vujudi bilan kirishib ketadi» deydilar. ba’zan o’quvchilar o’z o’qituvchisi haqida «baqir-chaqir qiladi-yu, ammo zarracha bilimi yo’q» deb butunlay teskarisini aytsalar juda alam qiladi. tashkilotchilik qobiliyati – bu birinchidan, o’quvchilar jamoasini uyushtira bilish, bunday jamoani jipslashtira olish va ikkinchidan, o’zining shaxsiy ishini to’g’ri tashkil qila olish qobiliyatidir. o’quvchilar o’z o’qituvchilari haqida turlicha fikrda bo’ladilar. jumladan, ayrim o’quvchilar: «…biz azim akani juda yaxshi ko’ramiz. ular sinfimizda bir pasning ichida, juda tezlik bilan ishchanlik kayfiyatini uyushtirib, barchamizni o’zining puxtaligi, ozodaligi, epchilligi va tadbirkorligi bilan hayratda qoldiradilar» desalar, ayrim o’quvchilar: «sobir akamlar bizning ixlosimizni qaytarib, xafsalamizni bir pul qiladilar. ular ko’p ishga urinadilaru, ammo birortasini ham oxriga yetkazmaydi…» deydilar. ba’zan ayrim o’quvchilarning o’z o’qituvchisi haqida: «…nodira opalar biz …

3 / 13

iqdir. o’quvchilar /ayniqsa o’qil bolalar, o’spirinlar – buni alohida ta’kidlab o’tish kerak/ talab qilishni biladigan, o’quvchilarni majbur qilmagan va do’q-pupisa qilmagan, shu bilan birga bexuda rasmiyatchilikka yo’l qo’ymagan holda o’z aytganini qildira oladigan o’qituvchilarni juda hurmat qiladilar. shu munosabat bilan o’quvchilarning o’qituvchilar haqida ayrim fikrlarini misol qilib keltiramiz: «uning ajoyib xislat bor – u hech qanday zurlash va baqiriq-qichqiriqsiz ishlay oladi»; «nigmat aka bizga ustalik bilan ta’sir etadi. u xadeb talab qilavermaydi, agar talab qiladigan bo’lsalar undan buyin tovlab bulmaydi», yoki o’quvchilarning o’z o’qituvchilari haqidagi mana bunday fikrlari: «polvon aka maktabimizdan ketganiga biz xursand bo’ldik. u bizni do’q-pupisa, baqiriq-qichqiriq, buyruqbozlik bilan qo’lga olaman deb uylardi-yu, ammo bizni bardosh berishganigina majbur etardi, xolos.» bunda o’zbekiston respublikasi 1-prezidenti i.a.karimovning maktab ta’limi jarayonida olib borilayotgan ishlarning ahvoli to’g’risida juda achinib aytgan fikrlarini keltirish o’rinli bulur edi: «mabodo biror o’quvchi o’qituvchiga e’tiroz bildirsa, ertaga u hech kim xavas qilmaydigan axvolga tushib qoladi. maktablardagi jarayonda …

4 / 13

nuqtai-nazardan maqsadga muvofiq o’zaro aloqa bog’lashga pedagogik taktning mavjudligiga qaratilgan qobiliyatdir. pedagogik takt psixologiyasini o’rganishda psixolog i.v.straxov benixoya katta hissa qo’shgan. uning fikricha bunda muximi o’quvchilarga ta’sir etishning eng qulay usullarini topa bilish, tarbiyaviy ta’sirni qo’llashda maqsadga muvofiq pedagogik choralarga e’tibor berish, aniq pedagogik vazifalarni hisobga olish, o’quvchi shaxsining psixologik xususiyatlari va uning imkoniyatlari hamda mazkur pedagogik holatlarini hisobga olish zarurdir. pedagogik taktning yaqqol ifodalaridan biri – har qanday pedagogik ta’sirga nisbatan qo’llaniladigan chora-tadbirlarni his eta bilishdan iboratdir. farosatli o’qituvchi bolalarga e’tibor berib, ziyraklik bilan qaraydi, ularning individual psixologik xususiyatlari bilan hisoblashadi. «u biz bilan hayron qolarli darajada ajoyib yaqin do’stlarcha yaxshi munosabatda bo’ladi»; «ibroxim aka esa qarabsanki, hech narsadan-hech narsa yo’q kishi diliga ozor berar, tushirib qolar yoki behudaga urishib, koyib berar edi». o’qituvchining pedagogik takti masalasi munosabati bilan shuni ham aytish joizki, qachonki o’quvchilar o’qituvchining ijobiy xislatlari to’g’risida gapirar ekanlar, ular hamisha o’qituvchining adolatligi kabi xislatini birinchi o’ringa …

5 / 13

qilardik» degan fikrlarni izxor qiladilar. diqqatni taqsimlay olish qobiliyati – bu qobiliyat bir vaqtning o’zida diqqatni bir qancha faoliyatga qarata olishda namoyon bo’lib, o’qituvchi ishida g’oyat muxim axamiyatga egadir. qobiliyatli, tajribali o’qituvchi o’zining diqqat-e’tiborini o’quv materialining qanday bayon etilishiga, uning mazmuniga, o’z fikrlarini atroflicha qilib qanday ochib berishga yoki o’quvchi fikriga baralla qaratadi va shu bilan bir vaqtning o’zida barcha o’quvchilarni kuzatib, ularning toliqqan-toliqmaganligiga, e’tiborli yoki e’tiborsizligiga, darsni tushinish-tushunishmasligiga e’tibor berib, o’quvchining intizomini kuzatadi hamda, oqibat natijada o’zining shaxsiy-xulq atvoriga /yurish-turishga, o’zini tutishiga mimika va pontamimikasiga/ e’tibor beradi. tajribasiz o’qituvchi, ko’pincha o’quv materialini bayon etishga berilib ketib, o’quvchilarning nima qilayotganliklarini sezmay qoladi va nazoratdan chiqarib quyadi, agar, bordiyu, o’quvchilarni diqqat -e’tibor bilan kuzatishga xarakat qilsa, bunday hollarda o’z bayonotining izchilligini yo’qotib qo’yadi. yuqorida ko’rsatib o’tilgan qobiliyatlardan tashqari, o’qituvchi inson shaxsining maqsad sari intilishi, uddaburonlik, mehnatsevarlik, kamtarinlik kabi qator ijobiy xislatlariga ega bo’lishi lozim. u talabalarni tarbiyalar ekan, o’zining xulq-atvori, yurish-turishi, …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogik qobiliyatning turlari va ularning tasnifi"

pedagogik qobiliyatning turlari va ularning tasnifi pedagogik qobiliyatning turlari va ularning tasnifi reja: 1. o’qituvchining didaktik va akademik qobiliyatlari. 2. o’qituvchining tashkilotchilik, avtoritar va kommunikativ qobiliyatlari. 3. o’qituvchining pedagogik xayoli, diqqatni taqsimlay olish qobiliyati. bizni savodsizga chiqarganlarning ajdodlari oyog'iga latta bog'lab yurganda,bizning ota-bobolarimiz yulduz sanagan. islom karimov didaktik qobiliyatlar – bu bolalarga o’quv materialini aniq va ravshan tushuntirib, oson qilib yetkazib berish, bolalarda fanga qiziqish uyg’otib, ularda mustaqil faol fikrlashni uyg’ota biladigan qobiliyatlardir. didaktik qobiliyatga ega bo’lgan o’qituvchi zarurat tug’ilganda qiyin o’quv materialini – osonroq, murakkabrog’ini soddaroq, tushunish qiyin bo...

This file contains 13 pages in PPTX format (255.5 KB). To download "pedagogik qobiliyatning turlari va ularning tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogik qobiliyatning turlari… PPTX 13 pages Free download Telegram