amir temur va temuriylar davrida madaniyatvataʼlimtarbiyamasalalari

PPTX 20 pages 1.5 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: amir temur va temuriylar davrida madaniyat va taʼlim tarbiya masalalari 1. amir temur va temuriylar davrida madaniyatning yuksalishi 2. ta'lim tizimining rivojlanishi va ilmiy markazlar 3. adabiyot, san'at va me'morchilikning gullab-yashnashi reja: temur davrida ilm-fan rivojiga katta e'tibor qaratilib, samarqandda 1397-yilda dor ul-ulum madrasasi barpo etildi, unda matematika va astronomiya fanlari chuqur o'rganildi. amir temur saroyida turli millat vakillari bo'lgan olimlar jamlanib, ularning homiyligida tarix, adabiyot va san'at asarlari yaratildi, bu madaniyatlararo muloqotga turtki bo'ldi. temuriylar davrida kitobxonlik madaniyati yuksaldi, qo'lyozma kitoblar san'at asari darajasiga ko'tarildi, ularga nafis miniaturalar chizilib, kitoblar 15-asrda eng qimmatbaho sovg'a hisoblangan. amir temur davrida madaniyat va maorifning yuksalishi temuriylar davrida ilm-fan taraqqiyoti ulug'bekning astronomik kuzatuvlari natijasida yaratilgan "zij guragoniy" asari, 1018 yulduzning koordinatalarini aniq ko'rsatib, astronomiyada muhim yutuq bo'ldi. alisher navoiyning homiyligi ostida adabiyot, san'at va ilm-fan rivojlandi, bu davrda turkiy tilda yozilgan …

2 / 20

iyat olib bordi. bu adabiyotning mislsiz ravnaqiga turtki berdi. san'at va me'morchilikning rivojlanishi amir temur davrida samarqand shahri obodonlashtirilib, bibixonim masjidi kabi ulkan inshootlar bunyod etildi, bu esa monumental me'morchilikning yuksak namunasidir. temuriylar san'atida miniatyura rangtasviri keng tarqaldi, unda 14-15-asrlarga oid qo'lyozmalar badiiy bezatilgan bo'lib, nafislik va realizm mujassam edi. amir temur va uning vorislari davrida geometrik naqshlar, islimiy bezaklar va xattotlik san'ati rivojlandi, bu esa me'moriy yodgorliklarga o'ziga xos joziba bag'ishladi. tarixnavislik va geografiya geografiya sohasida, olimlar turli hududlarning xaritalarini tuzdilar va "kitob ul-masolik va-l mamolik" kabi asarlar orqali geografik ma'lumotlarni jamladilar. temuriylar davrida tarixnavislikda nizomiddin shomiyning "zafarnoma"si kabi asarlar yaratildi, unda amir temurning harbiy yurishlari batafsil yoritilgan. ulug'bekning astronomik kuzatuvlari geografiyaga katta hissa qo'shdi, uning "ziji jadidi ko'ragoniy" asari joylashuvlarni aniqlashda muhim bo'ldi. astronomiya va matematika fanlari g‘iyosiddin jamshid koshiy o'nlik kasrlar sistemasini takomillashtirdi va uning yordamida murakkab matematik masalalarni yechish imkoniyatini yaratdi. uning ishlari fanning rivojiga katta …

3 / 20

sevtik ingredientlarni o'z ichiga olgan. farmatsiya sohasida dorivor o'simliklardan foydalanish kengaydi. samarqand va buxoro kabi shaharlarda 200 dan ortiq turli xil dorivor o'simliklar yetishtirilib, ulardan turli xil malhamlar tayyorlangan. ta'lim tizimi va madrasalar temuriylar davrida matematika, astronomiya va tibbiyot kabi dunyoviy fanlar madrasalarda keng o'rganildi, ulug'bekning astronomik kuzatuvlari bunga misol bo'la oladi. amir temur davrida madrasalar ilmiy markaz sifatida rivojlandi, samarqandda 1397-yilda dorus-siyoda madrasasi qurildi, unda qur'on va hadis ilmlari o'rgatildi. ta'lim tizimi ikki bosqichdan iborat edi: ibtidoiy maktablarda savodxonlik o'rgatilar, so'ngra madrasalarda islom huquqi va boshqa fanlar chuqur o'rganilar edi. kitobxonlik va kutubxonalar temuriylar davrida kitobxonlik keng tarqalgan boʻlib, samarqandda 15-asrda mirzo ulugʻbekning boy kutubxonasi ilm markazi sifatida faoliyat koʻrsatgan. temuriylar hukmronligi davrida kutubxonalar nafaqat kitob saqlash joyi, balki olimlar va shoirlar uchun ilmiy muhokama markazi vazifasini oʻtagan, ularning soni 30 dan ortiq edi. temuriylar davrida kitoblarni koʻpaytirishda xattotlik sanʼati yuqori darajada rivojlangan, har bir kitob badiiy bezatilgan boʻlib, …

4 / 20

mur davrida 12 ta asosiy maqom tizimi shakllandi, bu musiqa janrlarining rivojlanishiga katta ta'sir ko'rsatdi va cholg'u asboblarining takomillashuviga turtki berdi. temuriylar davrida saroy raqqosalari (kanizaklar) va sozandalar katta hurmatga sazovor bo'lgan. ular san'ati tantanavor marosimlar va bayramlarning muhim qismi edi. temuriylar davrida huquq va falsafa temuriylar davrida fiqh ilmi rivojlanib, “sharh ul-viqoya” kabi asarlar yozildi. bu asarlar hanafiylik mazhabining huquqiy masalalarini chuqur o'rganishga bag'ishlangan edi. falsafada ibn sinoning ta’limoti keng tarqaldi. uning “tib qonunlari” asari tibbiyotda muhim ahamiyatga ega bo'lib, tibbiyot amaliyotida qo'llanildi. temur tuzuklari davlat boshqaruvida huquqiy asos bo'lib xizmat qildi. unda adolat, qonuniylik va xalq manfaatlariga e'tibor qaratish tamoyillari belgilab qo'yilgan edi. tasavvufiy ta'limotlarning tarqalishi xiv-xv asrlarda naqshbandiya tariqati keng tarqaldi, uning asosiy g‘oyasi - zikrni maxfiy bajarish, dunyoviy ishlarga aralashmaslik tamoyili bo‘lgan. xoja ahror valiyning faoliyati tasavvufiy ta’limotlarning rivojlanishiga katta ta’sir ko‘rsatdi, u samarqandda markazlashgan diniy maktab yaratdi. yassaviya tariqati o‘zining axloqiy-ta’limiy qarashlari bilan xalq orasida …

5 / 20

lar yoritilgan, hajviya elementlari uchragan. amir temur davrida xalq ogʻzaki ijodida “alpomish” kabi dostonlar keng tarqalgan boʻlib, ularda qahramonlik, vatanparvarlik gʻoyalari aks etgan. bu dostonlar 10 minglab misralarni tashkil etgan. amir temur oʻzining harbiy yurishlari davomida xalq orasidan chiqqan baxshilar va hofizlarga alohida eʼtibor qaratgan, ularning ijodini ragʻbatlantirgan, 100 dan ortiq baxshilar saroyda xizmat qilgan. temuriylar madaniyatining jahon sivilizatsiyasiga qo'shgan hissasi temuriylar davrida matematika va geometriya fanlari taraqqiy etdi. g'iyosiddin jamshid al-koshiyning o'nlik kasrlar sistemasini takomillashtirishi ilmga qo'shilgan bebaho hissa bo'ldi. temuriylar davrida astronomiya rivojlanib, ulug'bekning samarqand rasadxonasi 1018 ta yulduzni aniq kataloglagan va bu jahon astronomiyasiga katta hissa qo'shgan. temuriylar miniatura san'ati rivojlanishi, behzod maktabi bilan nom qozongan. ranglar uyg'unligi va tasviriy mahorat orqali sharq madaniyatini boyitgan. temuriylar davri merosining ahamiyati temuriylar davri ilmiy merosi, xususan astronomiya va matematikaga oid qo‘lyozmalar, bugungi kunda ham fanning rivojlanishiga katta turtki beradi, 15-asr olimlarining yutuqlarini aks ettiradi. temuriylar davri me'morchiligi, registon maydoni …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur va temuriylar davrida madaniyatvataʼlimtarbiyamasalalari"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: amir temur va temuriylar davrida madaniyat va taʼlim tarbiya masalalari 1. amir temur va temuriylar davrida madaniyatning yuksalishi 2. ta'lim tizimining rivojlanishi va ilmiy markazlar 3. adabiyot, san'at va me'morchilikning gullab-yashnashi reja: temur davrida ilm-fan rivojiga katta e'tibor qaratilib, samarqandda 1397-yilda dor ul-ulum madrasasi barpo etildi, unda matematika va astronomiya fanlari chuqur o'rganildi. amir temur saroyida turli millat vakillari bo'lgan olimlar jamlanib, ularning homiyligida tarix, adabiyot va san'at asarlari yaratildi, bu madaniyatlararo muloqotga turtki bo'ldi. temuriylar davrida kitobxonlik madaniyati yuksaldi, qo'lyozma kitoblar san'at asari dara...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "amir temur va temuriylar davrida madaniyatvataʼlimtarbiyamasalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur va temuriylar davrid… PPTX 20 pages Free download Telegram