xorazm ma’mun akademiyasining faoliyati

PPTX 23 pages 1.5 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

xorazm ma’mun akademiyasining faoliyati xorazm ma’mun akademiyasining faoliyati reja: 1.xorazm ma’mun ademiyasining tashkil topishi. 2.ma’mun akademiyasining olimlari faoliyati. 3.mustaqillik yillarida akademiyaga bo’lgan e’tibor. xorazm mamun akademiyasi, maʼmuniylar akademiyasi (forscha: گنج خانه مأمون‎‎; بیت‌الحکمه‎‎[1]) — xorazmda 10-asr oxiri – 11-asr boshlarida faoliyat koʻrsatgan ilmiy muhit. maʼmuniylar davlati (992—1017) tarixi bilan bevosita bogʻliq. 16 xorazm maʼmun akademiyasi – xi asrda xorazmshoh abu-l-abbos maʼmun ii tashabbusi bilan xorazm poytaxti gurganjda (quyi urganch) abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, abu sahl al-masihiy, abu nasr ibn iroq, tabib abu-l-hasan hammor, tarixchi ibn miskavayh kabi mashhur mutafakkir olimlarning bevosita maslahatlari asosida “dorul-hikma va maʼrifa” nomi bilan tashkil etilgan yirik ilmiy maskan. xi asrning 1017-yiliga qadar faoliyat yuritgan ushbu ilmiy maskanda davrining dolzarb muammolari ustida ilmiy izlanishlar olib borilgan. xorazm ma’mun akademiyasining shakllanishi va taraqqiy qilishida yuqoridagi omillardan tashqari antik yunon olimlarining asarlari hamda ix asrda bag’doddagi "bayt-ul hikma"da faoliyat ko’rsatgan eldoshimiz muhammad al-xorazmiy, ahmad al-farg’oniy, …

2 / 23

r, dinshunoslar tadqiqotlar o’tkazib, fanning turli sohalarida, buyuk kashfiyotlar qildilar. ma’muniylar ilm-ma’rifatni qadriga yetadigan hukumdorlardan edi. ular ma’mun akademiyasida xizmat qilgan olimlarga homiylik ko’rsatdi, ilmiy-ijodiy ishlarini har taraflama qo’llab-quvvatladilar, ularga zarur sharoitlarni yaratib berdilar. abu rayhon muhammad ibn ahmad al-beruniy 973-yil, kat (hozirgi qoraqalpogʻistonning beruniy tumanida tug’iladi — islom oltin davrining zabardast xorazmlik qomusiy allomalaridan biri. gʻarb tillarida uning ismi aliboron deb ham atalgan. al-beruniy nomi forscha „birun“ („chet“ degan maʼnoni anglatadi) soʻzidan olingan boʻlib, u afrigʻiy xorazmshohlar poytaxti kat shahrining chekka tumanida tugʻilgan[1][2].beruniy o'z hovlisida turli gullarni parvarishlashni yoqtirgani uchun unga "rayhon" laqabini ham berishadi. abu rayhon beruniy abu rayhon beruniy (973-1048) ma’mun akademiyasining yetuk olimi, ajoyib rahbari va mohir tashkilotchilaridandir. u yoshligida ustozi abu nasr iroq, al-masihiy va al-xirojiylardan ta’lim olib, 21 yoshlaridayoq astronomiya, matematika, biologiya va tarix sohasida yetuk olim bo’lib etishdi. beruniy turli ilmlarga doir 156 ta asar muallifi bo’lib, shulardan bizgacha 30 ga yaqini etib …

3 / 23

larini ham ma’lum tartib bilan ta’riflab berdi, trigonometriyani mustaqil fan darajasiga ko’tardi. u o’zining geografiyaga doir tadqiqotlarida yetti iqlim bo’yicha joylashgan mamlakatlar, dengiz va orollarning aniq koordinatalarini ko’rsatib berdi, dunyoning eng mukammal xaritasini ishlab chiqdi. o'zi yaratgan astronomik asboblar yordamida yer sharining o’ziga hos shaklini-globusini kashf qildiki, bu insoniyat tarixida yaratilgan buyuk ixtirolardan edi. u yunon olimlaridan farqli o’laroq hind va atlantik okeanlarning tutashganligini original usulda isbotlab, hristofor kolumbdan besh yuz yil avval okean ortida bizga noma’lum bo’lgan yirik qit’a-amerika qit’asi mavjudligini ilmiy bashorat qildi. beruniy tarix, etnografiya, til, adabiyot va tabobat ilmlari sohasida ham boy meros qoldirgan qomusiy olimlardandir. abu nasr ibn iroq xorazm ma’mun akademiyasining peshqadam olimlaridan yana biri abu nasr iroq (vaf.1039y.) dir. u o’zining matematika va astronomiya sohasidagi tadqiqotlari bilan olimlar orasida juda tanilgan va katta hurmatga sazovor bo’lgan. olim yuqoridagi fanlarga doir 30 dan ortiq asarlar muallifidir. shulardan 12 asari shogirdi beruniyga bag’ishlanadi. abu nasrning …

4 / 23

no (980-1037) ma’mun akademiyasining sermahsul olimlaridandir. ibn sino buxoroning afshona qishlog’ida tavallud topgan. u buxoro madrasalarida taniqli allomalardan tahsil olib, tabobat, matematika, astronomiya, tabiatshunoslik, kimyo, musiqa sohasida yetuk olim bo’lib yetishdi. 1004 - yilda u beruniy taklifi bilan gurganjga kelib, ma’mun akademiyasida abu nasr iroq, abu sahl masihiy, abul xayr xammor bilan bir safda xizmat qila boshladi. ibn sino fanning turli sohalari bo’yicha 450 ga yaqin risolalar yozib qoldirgan, shulardan 50 ga yaqini tabobat ilmiga aloqadordir. olimning jahonga mashhur bo’lgan "tib qonunlari" asarining dastlabki ikki kitobi va boshqa asarlari gurganjda, shu ilmiy dargohda yozildi. ibn sinoning tibbiyotga doir asarlari o’sha davrda, shuningdek hozirgi kunda ham jahon tibbiyot fanining eng nodir asarlaridan hisoblanadi. uning asarlari uzoq vaqt yevropa oliygohlarida darslik va shifokorlar qo’lida, ishonchli qo’llanma sifatida foydalanib kelingan. ibn sino 1037 yili eronning hamadon shahrida 57 yoshida, og’ir kasallikdan vafot etadi. ma’mun akademiyaida yana arab tarixchisi yoqut hamaviy (1179 y. tug’ilgan)ning …

5 / 23

ldi. olimlarning boshqa bir guruhi sharqning turli mamlakatlariga tarqalishib shu joylarda ilmiy faoliyatini davom qildirdilar va oxirigacha ma’mun akademiyasi an’analariga sodiq qoldilar beruniy, abu nasr iroq, bayhaqiy va boshqalar g’aznada sulton mahmud saroyida, ibn sino va shogirdlari esa jurjon va hamadonda qobus ibn vashmgir va abu tohir saroyida, al-ho’jandiy ray shahrida umrining oxirigacha o’zlarini fan xizmatiga bag’ishladilar. yurtdoshimiz al-beruniy boshchilik qilgan ma’mun akademiyasi olimlari yaratgan boy ilmiy meros nafaqat sharqda ilmiy tafakkurning yuksalishiga, balki yevropada ham ilm-fanning rivoj topishiga juda katta ta’sir ko’rsatdi. ma’mun akademiyasining hozirgi ko’rinishi o`zbekiston respublikasi prezidentining “xorazm ma'mun akademiyasini qaytadan tashkil etish to`g`risida”gi farmoni (1997) o`zbekistonning ilmiy salohiyatini yuksaltirish, uning jahon ilmiy hamjamiyatidagi o`rnini mustahkamlash, mintaqalarda fanni yanada rivojlantirish hamda iste'dodli va fidoyi olimlarni qo`llab-quvvatlash, yuqori intellektual muhit yaratishdagi milliy an'analarni rivojlantirishda qo`yilgan muhim qadam bo`ldi. o‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi tashqi ishlar vazirligi va yunesko ishlari bo‘yicha o‘zbekiston respublikasi milliy komissiyasi bilan hamkorlikda 2006-yil 20-sentabrdan – …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xorazm ma’mun akademiyasining faoliyati"

xorazm ma’mun akademiyasining faoliyati xorazm ma’mun akademiyasining faoliyati reja: 1.xorazm ma’mun ademiyasining tashkil topishi. 2.ma’mun akademiyasining olimlari faoliyati. 3.mustaqillik yillarida akademiyaga bo’lgan e’tibor. xorazm mamun akademiyasi, maʼmuniylar akademiyasi (forscha: گنج خانه مأمون‎‎; بیت‌الحکمه‎‎[1]) — xorazmda 10-asr oxiri – 11-asr boshlarida faoliyat koʻrsatgan ilmiy muhit. maʼmuniylar davlati (992—1017) tarixi bilan bevosita bogʻliq. 16 xorazm maʼmun akademiyasi – xi asrda xorazmshoh abu-l-abbos maʼmun ii tashabbusi bilan xorazm poytaxti gurganjda (quyi urganch) abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, abu sahl al-masihiy, abu nasr ibn iroq, tabib abu-l-hasan hammor, tarixchi ibn miskavayh kabi mashhur mutafakkir olimlarning bevosita maslahatlari asosida “dorul-hikm...

This file contains 23 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "xorazm ma’mun akademiyasining faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: xorazm ma’mun akademiyasining f… PPTX 23 pages Free download Telegram