uglevodlarga umumiy tarif

PPTX 29 pages 454.0 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 454.0 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

slayd 1 reja: i uglevodlarga umumiy tarif ii monosaxaridlar iii ularning olinishi iv fizik va kimyoviy xossalari tabiatda organik birikmalarning shunday katta bir guruhi mavjudki, ularning tarkibida uglerod atomi bilan suv ma’lum bir nisbatda bo’ladi, ya’ni cn(h2o)m. bular oksialdegidlar yoki oksiketonlarga o’z xususiyatlari bilan yaqin turadilar. uglevodlar 2 katta guruhga bo’linadilar: 1) monosaxaridlar (monozlar) va 2) polisaxaridlar (poliozlar). polisaxaridlar o’z navbatida ikkiga – shakarsimon (oligosaxaridlar) va shakarga o’xshamagan polisaxaridalrga bo’linadi. monosaxaridlar (monozlar) monozlar uglevodlarning eng oddiy vakillarihisoblanadi. tabiatda ikki xil monozlar keng tarqalgan: pentozalar – c5h10o5 va geksozalar – c6h12o6. monozlar oksialdegid (aldozalar) va oksiketonlar (ketozalar) ko’rinishida mavjud bo’ladilar. geksozalarning tabiatda ikki turi – glyukoza va fruktoza keng tarqalgan. glyukoza oksialdegid, fruktoza esa oksiketon hisoblanadi. monozlarning tuzilishi. glyukoza va fruktoza tuzilishini quyidagi reaksiyalar yordamida isbotlangan: glyukoza va fruktoza vodorod yodid bilan qaytarilganda 2-yodgeksan hosil bo’ladi: bu glyukoza va fruktoza molekulasining to’g’ri zanjir hosil qilib tuzilganligini ko’rsatadi. 2. glyukoza oksidlanganda glyukon …

2 / 29

ga kirishmaydilar. masalan, glyukoza va fruktoza nahso3, fuksinsulfit kislota bilan reaksiyaga kirishmaydi. glyukoza va fruktozadagi 5 ta –oh guruhi bir xil xususiyatga ega bo’lishi kerak edi. lekin ulardagi bitta –oh guruhi qolgan 4 tasidan farq qiladi. glyukozaga ch3j va ag2o ta’sir ettirilganda pentametilglyukoza hosil bo’lsa, ch3oh va hcl ta’sir ettirilganda monometilglyukoza hosil bo’ladi. glyukoza va fruktoza alkillanganda ulardagi aldegid va ketonlarga xos xususiyatlar yo’qoladi. yuqorida keltirilgan fikrlarga asoslanib glyukoza va fruktoza molekulalarini yarim atsetallar ko’rinishida yozish mumkin bo’ladi: yarimatsetallar -, -, - va -holatlardagi gidroksil guruhi hisobiga hosil bo’lishlari mumkin. -holatdagi gidroksillar hisobiga hosil bo’lgan yarimatsetallar barqaror bo’ladi. karbonil guruhidagi kislorod va 5-uglerod atomidagi gidroksil vodorodi hisobiga hosil bo’lgan gidroksil guruhi glyukozid gidroksili deyiladi. agar glyukozaning ochiq zanjirli tuzilishida 4 ta simmetirk uglerod atomi bo’lib, u 16 ta optik izomer hosil qila olsa, yarimatsetal shaklida 5 ta asimmetrik uglerod atomi bo’lib, u 32 ta optik izomer hosil qila oladi. -d-gyukopiranoza …

3 / 29

dlar suvda yaxshi eriydigan kristall moddalar bo’lib, ko’pchiligi shirin ta’mga ega. optik jihatdan faol. kimyoviy xossalari. monosaharidlar spirtlarni, karbonilli birikmalarni va yarimatsetallarni xossalarini takrorlaydilar. 1. monosaharidlarning qaytarilishi. monosaharidlar vodorod, litiy alyuminiy gidrid, natriy bor gidrid ta’sirida qaytarilganda ko’p atomli spirtga aylanadilar. 2. monosaharidlarning oksidlanishi. monosaharidlar oksidlanganda bir yoki ikki asosli oksikislotalarni hosil qiladilar. oksidlovchi sifatida gipoxlorid yoki gipobromid kislotalardan foydalaniladi: ajralib chiqadigan hbr kalsiy yoki bariy karbonat bilan neytrallanadi. 3. oksinitril sintezi. bu reaksiya yordamida quyi monosaharidlardan yuqori monosaharidlar hosil qilish mumkin. buni gyulkozadan d-geptoza hosil qilish misolida ko’rib chiqamiz: 4. giroksiaminnig ta’siri. bu reaksiya yordamida yuqori monosaharidlardan quyi monosaharidlarga o’tish mumkin bo’ladi: 5. fenilgidrazin ta’siri. bu reaksiya yordamida aldozalardan ketozalarni hosil qilish mumkin: 6. ishqorlar ta’siri. monosaharidlarga ishqorlar ta’sir ettirilganda izomerlanadilar. masalan, glyukoza ishqor ta’sirida fruktoza va mannozga izomerlanadi: 7. alkillash reaksiyasi. monosaharidlar alkillanganda ular yarimatsetallar shaklida reaksiyaga kirishadilar, ularga metil spirti bilan xlorid kislota aralashmasi ta’sir ettirilganda alkillash …

4 / 29

mahsulot sifatida ishlatilayotgan fermentning turiga qarab etil spirti, atseton, glitserin va boshqa mahsulotlar hosil ulishi mumkin: monosaharidlar oziq-ovqat sanoatida ahamiyatga ega. etiborindiz uchun raxmat image3.wmf image4.wmf image5.wmf image6.wmf image7.wmf image8.wmf image9.wmf image10.wmf image11.wmf image12.wmf image13.wmf image14.wmf image15.wmf image16.wmf image17.wmf image18.wmf image19.wmf image20.wmf image21.wmf image22.wmf image23.wmf image24.wmf image1.jpeg image2.jpeg c 6 h 12 o 6 + 13hj ch 3 – ch – ch 2 – ch 2 – ch 2 – ch 3 + 6j 2 + 6h 2 o j c 6 h 12 o 6 + 13hj ch 3 – ch – ch 2 – ch 2 – ch 2 – ch 3 + 6j 2 + 6h 2 o j c 6 h 12 o 6 + [o] ch 2 – ch – ch – ch – ch – cooh oh oh oh oh oh c 6 h 12 o 6 + [o] ch 2 – ch – …

5 / 29

h h ho ch 2 oh o ch 2 oh ho oh oh h h h ch 2 oh c = o ch 2 oh ho oh h h h ch 2 oh c oh o ch 2 oh ho oh h h h ch 2 oh ho – c o ch 2 oh ho oh oh h h h ch 2 oh c = o ch 2 oh ho oh oh h h h ch 2 oh c = o ch 2 oh ho oh h h h ch 2 oh c oh o ch 2 oh ho oh h h h ch 2 oh c oh o ch 2 oh ho oh h h h ch 2 oh ho – c o o ch 2 oh h h h h h oh oh oh ho o ch 2 oh h h h h h ho oh oh ho …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uglevodlarga umumiy tarif"

slayd 1 reja: i uglevodlarga umumiy tarif ii monosaxaridlar iii ularning olinishi iv fizik va kimyoviy xossalari tabiatda organik birikmalarning shunday katta bir guruhi mavjudki, ularning tarkibida uglerod atomi bilan suv ma’lum bir nisbatda bo’ladi, ya’ni cn(h2o)m. bular oksialdegidlar yoki oksiketonlarga o’z xususiyatlari bilan yaqin turadilar. uglevodlar 2 katta guruhga bo’linadilar: 1) monosaxaridlar (monozlar) va 2) polisaxaridlar (poliozlar). polisaxaridlar o’z navbatida ikkiga – shakarsimon (oligosaxaridlar) va shakarga o’xshamagan polisaxaridalrga bo’linadi. monosaxaridlar (monozlar) monozlar uglevodlarning eng oddiy vakillarihisoblanadi. tabiatda ikki xil monozlar keng tarqalgan: pentozalar – c5h10o5 va geksozalar – c6h12o6. monozlar oksialdegid (aldozalar) va oksiketonlar (ketoz...

This file contains 29 pages in PPTX format (454.0 KB). To download "uglevodlarga umumiy tarif", click the Telegram button on the left.

Tags: uglevodlarga umumiy tarif PPTX 29 pages Free download Telegram