yadroreaksiyalari.siljishqonuni

PPTX 11 pages 837.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 837.9 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

namangan viloyati xalq ta’lim boshqarmasiga qarashli pop tuman 9-o‘rta maktabi fizika fani o‘qituvchisi nurmatov sohibjonning fizika fanidan “yadro reaksiyalari. siljish qonuni” mavzusida 11-sinflar uchun tayyorlagan __________- viloyati xalq ta’lim boshqarmasiga qarashli _________________ ____________ __-o‘rta maktabi fizika fani o‘qituvchisi ___________________________ning fizika fanidan “yadro reaksiyalari. siljish qonuni” mavzusida 11-sinflar uchun tayyorlagan taqdimoti o‘tilgan mavzuni takrorlash: radioaktivlikka ta’rif bering. yarim yemirilish davri deb nimaga aytiladi? radioaktiv manbaning aktivligi deb nimaga aytiladi? tabiiy raddioaktivlikka ta’rif keltiring. mavzu: yadro reaksiyalari. siljish qonuni ikki yadro bir – biriga m masofagacha yaqin kelganda yadro kuchlari hisobiga bir – biri bilan o‘zaro intensiv ta’sirlashib, yadro yoki zarralarning tarkibi o‘zgarish protsessiga yadro reaksiyalari deyiladi. yadro reaksiyalari vaqtida yadrolarning energiya va impulslari qaytadan taqsimlanadi. bu esa boshqa yadro yoki zarralarning hosil bo‘lishiga sabab bo‘ladi. bor taklif qilgan nazariyaga muvofiq, yadro reaksiyasi ikki bosqichda ro‘y beradi : yadro reaksiyasida ishlatilayotgan boshlang‘ich yadroni nishon yadro, shu reaksiyaning ro‘y berishiga sababchi bo‘lgan zarra …

2 / 11

rilish so‘zi esa ishlatilmaydi, chunki va yemirilishning o‘zida nurlanish ham bo‘ladi. yemirilish: zarralar taxminan 20000 km/s tezlik bilan harakatlanuvchi geliy yadrolari hisoblanadi. yadrodan juda katta energiya bilan chiqqan bu geliy atomi yadrolari yo’lda uchragan moddani ionlashtirib tashlaydi. normal sharoitda havoda 1 cm yo‘lda o’rtacha 50000 juft ion hosil qiladi. zarraning havoda erkin yugurish yo‘li cm oralig‘ida bo’lsa, qattiq jismlarda esa bir necha mikrometrga yetadi. o‘zidan zarra chiqargan spontan yemirilib yadroga aylanadi. natijada, yadroning davriy sistema bo‘yicha siljishi sodir bo‘ladi. yeemirilishda silish qoidasi quyidagicha bo‘ladi: yuqoridagi siljish formulasidan shunday xulosa qilish mumkin ekan: yemirilishda yadro ga teng musbat zaryadni yo‘qotadi va protonlar soni ikkitaga kamayadi, yadro massasi 4 atom massa birligiga kamayadi. element davrsiy sistemaning boshiga qarab 2 ta kattakka siljiydi. masalan: poloniy yadrosi spontan yemirilish natijasida o‘zidan zarra chiqarib qo‘rg‘oshin yadrosiga aylanar ekan (1-rasm). 1-rasm: yemirilish: nurlar yorug‘lik tezligiga yaqin tezlikda harakatlanuvchi elektronlar oqimidir. ularning energiyasi ancha katta bo‘lib gacha …

3 / 11

ish: yemirilishning bu turi pozitronli (elektronning antizarrasi) yemirilish deb atalib, bu yemirilish uchun siljish qoidasi quyidagicha bo‘ladi: yemirilishda yadrodan bitta pozitron ajralib chiqadi, ya’ni bitta proton yemirilish natijasida neytron, pozitron va neytrinoga aylanadi: elektron yutilishi: yemirilishning elektron qamrash yoki elektron yutish deb ataluvchi turida siljish qoidasi quyidagicha bo‘ladi: yemirilishning bu turida – elektron yutish jarayonida yadro o‘ziga eng yaqin elektron qobiqdagi (asosan k-qobiqdagi) elektronni yutadi. bu elektron yadrodagi biror proton bilan qo‘shilib, neytron va neytrinoga aylanadi: radioaktiv yemirilish natijasida hosil bo‘lgan bola yaroning o‘zi ham yana radoiaktiv element bo‘lishi mumkin. shuning uchun radioaktiv yemirilish jarayoni, odatda turg‘un element bilan tugallanadigan radioaktiv elementlar zanjirini hosil qiladi. elementlarning bunday zanjiriga radioaktiv oila deyiladi. hozirgi vaqtda to‘rtta radioaktiv oila bor: 1) uran oilasi; 2) aktiniy oilasi; 3) toriy oilasi; 4) neptuniy oilasi. uyga vazifa: 11-sinf darsligidagi 7-mashqning 10-18 misollarini yechish; nurlanish deb nimaga aytiladi? nurlanish deb nimaga aytiladi? nurlar qanday nurlar? u rentgen …

4 / 11

yadroreaksiyalari.siljishqonuni - Page 4

5 / 11

yadroreaksiyalari.siljishqonuni - Page 5

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yadroreaksiyalari.siljishqonuni"

namangan viloyati xalq ta’lim boshqarmasiga qarashli pop tuman 9-o‘rta maktabi fizika fani o‘qituvchisi nurmatov sohibjonning fizika fanidan “yadro reaksiyalari. siljish qonuni” mavzusida 11-sinflar uchun tayyorlagan __________- viloyati xalq ta’lim boshqarmasiga qarashli _________________ ____________ __-o‘rta maktabi fizika fani o‘qituvchisi ___________________________ning fizika fanidan “yadro reaksiyalari. siljish qonuni” mavzusida 11-sinflar uchun tayyorlagan taqdimoti o‘tilgan mavzuni takrorlash: radioaktivlikka ta’rif bering. yarim yemirilish davri deb nimaga aytiladi? radioaktiv manbaning aktivligi deb nimaga aytiladi? tabiiy raddioaktivlikka ta’rif keltiring. mavzu: yadro reaksiyalari. siljish qonuni ikki yadro bir – biriga m masofagacha yaqin kelganda yadro kuchlari hisobiga bir ...

This file contains 11 pages in PPTX format (837.9 KB). To download "yadroreaksiyalari.siljishqonuni", click the Telegram button on the left.

Tags: yadroreaksiyalari.siljishqonuni PPTX 11 pages Free download Telegram