bo`riboy ahmedov - tarixchi, atoqli o`zbekshunos

PPTX 24 стр. 8,3 МБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 8,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

bo`riboy ahmedov amir temur bo`riboy ahmedov amir temur nuraddinov egamberdi 105bstom boʻriboy ahmedov (12-avgust 1924 andijon viloyati qoʻrgʻontepa tumani qorasuv qishlogʻi — 15-may 2002 toshkent) — tarixchi, atoqli oʻzbek sharqshunosi, manbashunos, x—xix asrlarga oid fors manbalari boʻyicha yirik mutaxassis, faxriy professor. rossiya federatsiyasi fanlar akademiyasining faol aʼzosi. b. a. ahmedov kembrij va hindiston universitetlarida faxriy professor bo‘lgan; ilmiy xizmatlari uchun 1995-yilda qirg‘iziston hukumati tomonidan „yil odami“ deb eʼlon qilingan. boʻriboy ahmedov 1924-yil 12-avgustda andijon viloyati qoʻrgʻontepa qishlogʻi qorasuv qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan[1]. uning otasi ham bir necha yil qirg‘izistonning o‘sh shahrida ishlagan. 1942-yilda koʻngilli sifatida frontga qoʻshilgan va 1945-yilgacha shu yerda boʻlgan. urush davomida 9 marta yaralangan oilasiga qaytib, qorasuv qishlog‘ida mashinist, so‘ngra muharrir bo‘lib ishlay boshladi. 1948—1953-yillarda o‘rta osiyo davlat universiteti (hozirgi o‘zbekiston milliy universiteti) sharq fakultetining tarix yoʻnalishida tahsil olgan. 1953-1957-yillarda qorasuv qishlog‘idagi maktabda direktor, tarix fani o‘qituvchisi bo‘lib ishlagan. 1957—1960-yillarda sankt-peterburg davlat universiteti aspiranturasida tahsil olib, 1961-yilda …

2 / 24

toshkent shahri, 1990-yil boʻriboy ahmedov sharqshunoslik va tarix fanining rivojlanishiga katta hissa qo‘shgan. 300 dan ortiq monografik asarlar, darsliklar, risolalar, ilmiy maqolalar muallifi. uning ko‘plab asarlari xorijiy tillarga tarjima qilingan. amir temur kup yillar davom etgan feodal tarkotslik va urush-talashlar natijasida vayron bulgan xalk xujalpgini tpklash, sha^arlarni kayta kurish va mamlakatni obod kilish ishiga katta ^issa kushdi. ma'lumki, movarounnaxrning juda kup sha^arlari chpngpzxon istilosi davrida vayron kilpnib, shu paytgacha tpklanmagan edi. 1371— 72 yillari poytaxt samarkaidning buzilib yotgan xisori va uning devorlarini, shadriston va uning oltp darvozasi (shaxzoda, oxanpn, feruza, suzangaron, korizgox, chorsu) xam tpklanib, obod kilindi. temurnnng amri bnlan samarkand arki ichida turt kavatlpk ikkpta ulkan saroy— kuk saroy va buston saroy kurpldi. kuk saroyda davlat xazinasi, podsho^ga karashli turln ustaxonalar va kamokxona joylashgan, buston saroy esa podshoxning asosiy karorgo.xi bulgan. temur davrida sha^ar kuchalari kayta kurilib, bozorlar obod etildi. klavixo yozadp: «samarkand sha.xarpda xar yili xiton, xindiston. tataristop …

3 / 24

emur samarkand atrofida yangi-yangi shax;archalar kurdi, ajoyib chorboglar bunyod etdi. shadarchalarni misr, dimishk, bagdod, sheroz va sultoniya deb atadi. xazrat so^ibtsiron samarkand va uning tevaragida 1378— 1404 yillar orasida bogi nav, bogi ja^onnumo, bogi taxti koracha va bogi davlatobod singari ajoyib chorboglar ^am bunyod ettirdi. ularning baland erida mu^tasham kasrlar, kasr oldida esa favvoralar urnatilgandi. temur va temuriylar kurdirgan chorborlar katta va ma^obatli bulgan. b o g ichidagi kasrlar x;am kupincha ikki kav^tli bulib, ustunlari mar mar toshdan, devorlari turli rangdagi koshinlar bilan konlangan, ichkarisi ajoyib rasml&r bilan bezatilgan. temurning ragbati bilan movarounnadr shadarlarida, xususan, samarkand, buxoro va yassida tasviriy va xald amaliy san'ati keng rivojlandi. shodizindadagi shirinbeka ogo (1385) va tuman ogo madbaralari (1405) devorlariga ishlangan manzarali suratlar, abuldosim firdavsiyning «shodnoma», «eron shoirlari antologiyasi» (x iv asr oxiri)ga ishlangan miniatyuralar movarounnadrlik rassomlarning yuksak did va iste'dodining maxsulidir. samardandlik muydalam sodiblari va xattotlari orasida usta abdulday, pir admad bogishamoliy va …

4 / 24

sning ung kanotpni tashkil etib, unga xorazmning shimoli-garbiy kismi, shimoliy tsofdoz, bulgor, rarbiy sibir va 1urim darar edi. od urda (poytaxti signod) esa juchi ulusining sul danotini tashkil etib, uning tarkibiga sirdaryoning kuyi odimi, ya'ni yangikentdan to sabrongacha bulgan erlar, sirdaryo sodillaridan ulu tov (ulug tog), sengir yogochgacha bulgan dashtliklar va tsoratoldan sibirgacha bulgan ulkalar kirar edi. x iv asrning 70- yillarida od urda xoni urusxon (1361 — 1375) juchi ulusining xar ikkala dismpni birlashtirib, uning ilgarigi shon-shavkatini tiklash uchun darakat dildi. l ekin juchiy najod xonlar va dashti dipchod feodallari urtasida kuchayib ketgan uzaro kurashlar bunga yul bermadi. shuni dam aytish kerakki, dar ikkala ulusning birlashib ketishini amir temur xam istamas edi. agar juchi ulusi birlashib, botuxon, berkaxon va uzbekxon davridagi asliga daytgunday bulsa, movarounnadrning ozodligi va mustadilligini sadlab dolish diyin bulardi. shuning uchun dam xazrat sodibdiron dokimiyat tepasiga kelganining dastlabki kunlaridanod bu ikkp ulusna birlashib ketishjga darshi kurashdi. …

5 / 24

. lekin amir temur /kuchi ulusi uetidan uz x, u km r o n l igi n i urnatish niyatida €u l - madi. uning bu urushlardan kuzlagan birdan-bir maksadi oltin urdaning ^arbiy-siyosiy kudratini sindirish va shu yul bilan uz davlatiga karashli el-yurtlarning xavfsizligini ^imoya kilishdan iborat edi, xolos. agar temur juchi ulusi uetidan xam uz xukmronligini urnatish niyatida bulganda, 1395 yili tuxtamish tamom tor-mor etilib, oltin urdaning saroy berka, xoji tarxon (astraxan), saroychik kabi sha^arlari uning oyogi ostida yotganda, shunday katta uljani urusxonving ugli tsuyrichok uglovga in'om kilib ultirmas edi amir temurning oltin urda ustiga kilgan usha uch darbiy yurishi, unig sabablari va natnjalariga kiska tarzda tuxtab utamiz. xijriy 790 yil oxirida (milodiy 1388 yil 1 dekabrda) tuxtamishxon movarounnaxr ustiga elyigmish uglon boshchiligida katta kushin yubordi. oltin urda kushini ushanda x;ech kanday karshilikka duch kelmay, sirda;ryoni kechib utdi va dizak (j izzax)npng achchik degan mavzeini lashkargox; kildi. xdzrat soxibkiron …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bo`riboy ahmedov - tarixchi, atoqli o`zbekshunos"

bo`riboy ahmedov amir temur bo`riboy ahmedov amir temur nuraddinov egamberdi 105bstom boʻriboy ahmedov (12-avgust 1924 andijon viloyati qoʻrgʻontepa tumani qorasuv qishlogʻi — 15-may 2002 toshkent) — tarixchi, atoqli oʻzbek sharqshunosi, manbashunos, x—xix asrlarga oid fors manbalari boʻyicha yirik mutaxassis, faxriy professor. rossiya federatsiyasi fanlar akademiyasining faol aʼzosi. b. a. ahmedov kembrij va hindiston universitetlarida faxriy professor bo‘lgan; ilmiy xizmatlari uchun 1995-yilda qirg‘iziston hukumati tomonidan „yil odami“ deb eʼlon qilingan. boʻriboy ahmedov 1924-yil 12-avgustda andijon viloyati qoʻrgʻontepa qishlogʻi qorasuv qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan[1]. uning otasi ham bir necha yil qirg‘izistonning o‘sh shahrida ishlagan. 1942-yilda koʻngilli sifatida frontg...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPTX (8,3 МБ). Чтобы скачать "bo`riboy ahmedov - tarixchi, atoqli o`zbekshunos", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bo`riboy ahmedov - tarixchi, at… PPTX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram