"ingliz tilida so`z birikmalarining grammatik va leksik xususiyatlari"

DOCX 28 pages 54.7 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.7 KB

File type DOCX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11-4chi-19 guruh talabasi ergasheva oqilaning “ingliz tilida so`z birikmalarining grammatik va leksik xususiyatlari” mavzusidagi kurs ishi 5111400– xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) ilmiy rahbar: jalilova z.b. buxoro-2023 mundarija: 1.ingliz tilida so‘z birikmalari va ularning turlari 3 2.so`z birikmasi tasnifi. hokim a`zoning ifodalanishiga ko`ra so`z birikmasining turlari. 8 3. so`z birikmasida grammatik aloqa turlari. 13 4.sintaktik aloqalarni ifodalovchi vositalar. 17 5.ingliz va o`zbek tillaridagi so`z birikmalarining grammatik xususiyatlarini qiyosiy tahlil qilish. 21 xulosa 27 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 28 1.ingliz tilida so‘z birikmalari va ularning turlari sintaksis tadqiq qiladigan asosiy birliklar so‘z birikmalari va gaplardir. so‘z birikmasi – semantik va strukturaviy jihatdan bir-birini taqozo qiladigan kamida ikkita mustaqil so‘zlarning birikishidan hosil bo‘lgan birlik. ingliz tilida so‘z birikmalarining quyidagi turlari bor: 1) teng bog‘langan: nick and jack, boy and girl, the sun and the moon; …

2 / 28

omen teng bog‘lanishga misol bo‘ladi. quyidagi gaplar teng bog‘lanishga misol bo‘ladi. · i saw a pen and a pencil on the table. · (men stolda ruchka va qalamni ko‘rdim). · he bought apples, apricots, bananas yesterday · (u kecha olmalar, o‘riklar, bananlar oldi). tobe bog‘lanish: bunda bir so‘z boshqasiga tobe bo‘ladi: to‘belikning asosiy belgisi bir so‘z boshqa so‘zni izohlab keladi, bir-biriga to‘be bog‘langan so‘zlar so‘z birikmasini tashkil qiladi. ikki yoki undan ortiq mustaqil so‘zning ma’no grammatik va ohang juhatdan birining boshqasiga to‘be bo‘lib bog‘lanishi so‘z birikmasi deyiladi. so‘z birikmasining tarkibida hokimi va to‘be so‘zlar farqlanadi, so‘z birikmasida ma’nosi izohlanayotgan, to‘ldirayotgan so‘z tobe so‘z hisoblanadi. so‘roq hamma vaqt hokim so‘zga qarab beriladi, so‘roqqa javob bo‘lgan so‘z to‘be so‘z hisoblanadi: · a beautiful girl-chiroyli qiz (qanday qiz?). hokim so‘z ot, sifat, son, olmosh, ravish bilan ifodalansa, otli birikma hisoblanadi. masalan: · a high building-baland bino; · all the children-barcha bolalar; · a …

3 / 28

kmasini qo‘shma so‘zdan farqlash kerak. ular quyidagilar: 1. so‘z birikmasi tarkibidagi so‘zlar o‘zaro ma’no mustaqilligini saqlaydi, qo‘shma so‘z qismlari esa ma’no mustaqilligini yo‘qotgan bo‘ladi. qiyoslaganda esa, so‘z birikmasining tarkibidagi so‘zlarni o‘zaro almashtirish mumkin, iborada bunday bo‘lmaydi: · children’s book-the book of children; · the father’s coat-the coat of the father; · the boy’s bag-the bag of the boy; so‘z birikma va ibora quyidagicha farqlanadi. so‘z birikmasi tarkibidagi so‘zlar o‘zaro erkin bog‘langan bo‘lib, kamida ikkita tushunchani bildiradi. ibora tarkibidagi so‘zlar esa bir tushunchanigina ifodalash uchun birlashib, yaxlitlanib qolgan. 2. ibora ma’no jihatdan bir so‘zga teng, ajralmas holatga kelib qolgan birliklar. shuning uchun uni lug‘atlarda so‘zlar qatorida berish mumkin. uning tarkibidagi so‘zlarning hokim yoki tobe birliklarga ajratish mumkin emas. qiyoslaymiz: a red pen so‘z birikmasi (aniqlovchi-aniqlanmish), good byeibora. so‘z birikmalari lug‘atlarda berilmaydi. 3. so‘z birikmasi tarkibidagi so‘zlarning o‘rnini almashtirish mumkin, iborada bunday qilib bo‘lmaydi: · my mother’s dress-the dress of my mother …

4 / 28

lanadi. d. bosh va ergash so‘zlarning bog‘lanish usuli aniqlanadi. c. so‘z birikmasining bosh so‘z turkumi bo‘yicha turi aniqlanadi. v. so‘z birikmasining tuzilish turi aniqlanadi. gap bitta so‘zdan ham iborat bo‘lishi mumkin va u kesimlik qo‘shimchalari bilan shakllangan bo‘ladi, so‘z birikmasi esa har doim eng kamida ikkita mustaqil so‘zdan iborat bo‘ladi: · the spring. all the students are happy. ergash so‘z bosh so‘zga qo‘yidagi usullar yordamida birikadi. 1. moslashuv. bu bosh so‘z bilan ergash so‘zning shaxs-sonda mosligidir. bunda bosh va ergash so‘z qaratqich kelishigi hamda egalik qo‘shimchasi yordamida birikadi: qaratqich kelishigi qo‘shimchasi ergash so‘zga, egalik qo‘shimchasi bosh so‘zga (ba’zan ikkalasiga ham) qo‘shiladi. masalan: · my brother’s book-ukaning kitobi, · my father’s car-otamning mashinasi, · my sister’s dress-singlimning ko‘ylagi; ega va kesim ham moslashuv usuli yordamida bog‘lanadi. moslashuvda ba’zan qaratqich kelishigiga yoki egalik qo‘shimchasi tushurilishi mumkin. our school-bizning maktab. bitishuv: ergash so‘zning bosh bilan grammatik vositasiz faqat ma’no jihatdan yo so‘z tarkibi …

5 / 28

g`ayratli odam, samimiy inson, ezgu niyatli kishi. hokim qism sifatida olmosh keladi: bolaning o`zi, karimaning o`zi. · hokim so`z sifatida otlashgan sifat keladi: kishilardan eng mardi, qizlarning sarasi. · hokim qism vazifasida otlashgan son keladi: talabalarning beshtasi, o`quvchilardan biri. · hokim qism vazifasida otlashgan olmosh keladi: tilaklarning barchasi, kutib oluvchilarning hammasi. · hokim so`z vazifasida otlashgan sifatdosh keladi: onamlarning aytganlari, bolalarning o`qiyotgani va h.k. · hokim qism vazifasida otlashgan ravish keladi: ko`p so`zning ozi, ishlarning ko`pi. · hokim so`z sifatida otlashgan undov so`z keladi: ularning dod-voyi, bolalarning urasi. · hokim so`z vazifasida otlashgan taqlid so`z keladi: otlarning dupur-dupuri, to`plarning gumbur-gumburi. ko`rinadiki, otli so`z birikmasi qismlari bitishuv, muvofiqlashuv va boshqaruv yo`li bilan grammatik aloqaga kirishadi. otli birikma so`z shakli bilan so`zning (leksemaning) yoki ikki so`z shakllarning bog`lanishidan hosil bo`ladi. 2. fe’lli birikma. bunday birikmaning hokim qismi fe’l bilan ifodalanadi: tez ishlamoq, oldinda yurmoq, diqqat bilan tinglamoq, kulib gapirmoq. fe’lli birikmaning qismlari …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""ingliz tilida so`z birikmalarining grammatik va leksik xususiyatlari""

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11-4chi-19 guruh talabasi ergasheva oqilaning “ingliz tilida so`z birikmalarining grammatik va leksik xususiyatlari” mavzusidagi kurs ishi 5111400– xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili) ilmiy rahbar: jalilova z.b. buxoro-2023 mundarija: 1.ingliz tilida so‘z birikmalari va ularning turlari 3 2.so`z birikmasi tasnifi. hokim a`zoning ifodalanishiga ko`ra so`z birikmasining turlari. 8 3. so`z birikmasida grammatik aloqa turlari. 13 4.sintaktik aloqalarni ifodalovchi vositalar. 17 5.ingliz va o`zbek tillaridagi so`z birikmalarining grammatik xususiyatlarini qiyosiy tahlil qilish. 21 xulosa 27 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 28 1.ingliz tilida so‘...

This file contains 28 pages in DOCX format (54.7 KB). To download ""ingliz tilida so`z birikmalarining grammatik va leksik xususiyatlari"", click the Telegram button on the left.

Tags: "ingliz tilida so`z birikmalari… DOCX 28 pages Free download Telegram