iqtisodiy tizim modellari

PPTX 16 pages 4.4 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.4 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

tvorcheskoe sobranie iqtisodiy tizim modellari talaba bekmuratova farida ustoz ergashov sherzod 1 iqtisodiy tizim tushunchasi iqtisodiy tizim — bu jamiyatning iqtisodiy hayotini tashkil etish, ishlab chiqarish, taqsimot, almashinuv va iste’mol jarayonlarini boshqarish shaklidir. har bir tizimda iqtisodiy resurslar qanday taqsimlanishi va iqtisodiy qarorlar kim tomonidan qabul qilinishi muhim o‘rin tutadi. iqtisodiy tizimlarning asosiy modellari dunyo amaliyotida iqtisodiy tizimlar, asosan, to‘rtta asosiy modelga bo‘linadi: an’anaviy iqtisodiy tizim bozor iqtisodiyoti ma’muriy-buyruqbozlik (rejalashtirilgan) iqtisodiyot aralash iqtisodiyot an’anaviy iqtisodiy tizim asosan qishloq xo‘jaligiga asoslangan. ishlab chiqarish usullari avloddan avlodga o‘tadi. yangi texnologiyalar va innovatsiyalar deyarli qo‘llanilmaydi. resurslar urf-odat va an’analar asosida taqsimlanadi. misol: afrikaning ba’zi qabilalari, ayrim osiyo yoki janubiy amerikaning uzoq qishloqlari. bozor iqtisodiyoti barcha iqtisodiy qarorlar bozor mexanizmlari (talab va taklif) orqali hal qilinadi. davlatning aralashuvi minimal. narxlar erkin shakllanadi, raqobat muhim rol o‘ynaydi. resurslardan samarali foydalanish imkonini beradi. misol: aqsh, germaniya, yaponiya. ma’muriy-buyruqbozlik (rejalashtirilgan) iqtisodiyot iqtisodiyot davlat tomonidan markazlashgan holda boshqariladi. …

2 / 16

ozor + davlat innovatsiya juda past yuqori past o‘rtacha resurs taqsimoti an’analar asosida talab va taklif asosida reja asosida bozor va davlat aralashuvi misol afrika qabilalari aqsh shimoliy koreya o‘zbekiston an’anaviy iqtisodiyot afzalliklari: barqarorlik yuqori, xavf past. jamiyatda an’analar va qadriyatlar saqlanib qoladi kamchiliklari: innovatsiyaga qarshilik kuchli. mehnat unumdorligi past. tabiiy ofatlar yoki tashqi ta’sirlarga moslashish qiyin. bozor iqtisodiyoti afzalliklari: resurslardan samarali foydalanish. innovatsiyalar va raqobatni rag‘batlantiradi. iste’molchi manfaatlari ustuvor. kamchiliklari: ijtimoiy tengsizlik kuchayadi. davlat nazorati yetarli bo‘lmasa, iqtisodiy inqirozlar yuzaga kelishi mumkin. ba’zi tarmoqlar (ta’lim, sog‘liqni saqlash) e’tiborsiz qoladi. buyruqbozlik iqtisodiyoti afzalliklari: rejalashtirish orqali resurslarni to‘liq safarbar etish mumkin. ishsizlik past darajada bo‘ladi. strategik sohalar davlat nazoratida bo‘ladi. kamchiliklari: rag‘bat tizimi sust, shaxsiy manfaat past. innovatsiya va texnologik yangilanishlar sekin. samaradorlik past, ortiqcha byurokratiya mavjud. aralash iqtisodiyot afzalliklari: bozor erkinligi bilan birga ijtimoiy adolatni ta’minlaydi. davlat iqtisodiy inqirozlarni yumshatadi. raqobat va davlat qo‘llovi uyg‘unlashgan. kamchiliklari: davlat aralashuvi haddan oshsa, …

3 / 16

iqtisodiy tizimlarda yangi tendensiyalar raqamli iqtisodiyot — elektron savdo, sun’iy intellekt, “aqlli” ishlab chiqarish tizimlari keng tarqalmoqda. barqaror rivojlanish modeli — ekologik xavfsizlik va yashil iqtisodiyot tamoyillari ustuvor bo‘lyapti. ijtimoiy bozor iqtisodiyoti — germaniya tajribasida bo‘lgani kabi, bozor erkinligi bilan ijtimoiy himoya uyg‘unlashmoqda. davlat va xususiy sheriklik — infratuzilma, ta’lim, tibbiyot kabi sohalarda davlat va biznes birgalikda ishlamoqda. xulosa iqtisodiy tizimlar — bu jamiyat taraqqiyotining asosi bo‘lib, ularning har biri o‘ziga xos tarixiy va madaniy sharoitda shakllangan. hozirgi kunda ko‘plab davlatlar aralash iqtisodiy modelni tanlamoqda, chunki u bozor mexanizmlarining samaradorligi bilan birga ijtimoiy barqarorlik va adolatni ta’minlaydi. shu sababli o‘zbekiston ham bozor islohotlarini bosqichma-bosqich amalga oshirib, iqtisodiyotda davlat va xususiy sektor o‘rtasida muvozanat yaratishga intilmoqda. foydalanilgan adabiyotlar karimov i.a. o‘zbekiston — bozor munosabatlariga o‘tishning o‘ziga xos yo‘li. — toshkent: o‘zbekiston, 1993. g‘ulomov s.s., xolbekov a.a. iqtisodiyot nazariyasi. — toshkent: iqtisodiyot, 2021. abdukarimov i.t., mamatov b.m. makroiqtisodiyot asoslari. — toshkent: fan …

4 / 16

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy tizim modellari"

tvorcheskoe sobranie iqtisodiy tizim modellari talaba bekmuratova farida ustoz ergashov sherzod 1 iqtisodiy tizim tushunchasi iqtisodiy tizim — bu jamiyatning iqtisodiy hayotini tashkil etish, ishlab chiqarish, taqsimot, almashinuv va iste’mol jarayonlarini boshqarish shaklidir. har bir tizimda iqtisodiy resurslar qanday taqsimlanishi va iqtisodiy qarorlar kim tomonidan qabul qilinishi muhim o‘rin tutadi. iqtisodiy tizimlarning asosiy modellari dunyo amaliyotida iqtisodiy tizimlar, asosan, to‘rtta asosiy modelga bo‘linadi: an’anaviy iqtisodiy tizim bozor iqtisodiyoti ma’muriy-buyruqbozlik (rejalashtirilgan) iqtisodiyot aralash iqtisodiyot an’anaviy iqtisodiy tizim asosan qishloq xo‘jaligiga asoslangan. ishlab chiqarish usullari avloddan avlodga o‘tadi. yangi texnologiyalar va innovatsiyala...

This file contains 16 pages in PPTX format (4.4 MB). To download "iqtisodiy tizim modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy tizim modellari PPTX 16 pages Free download Telegram