adaptiv jismoniy tarbiya

PPTX 20 pages 1.6 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi fargʻona davlat universiteti adaptiv jismoniy tarbiya 52.24 taqdimot mavzu: harakat faolyatining fizalagik mexanizimlari tayyorladi: hayitboyev sanatbek 1. harakatning neyrofiziologik asoslari 2. mushaklarning qisqarish mexanizmlari 3. harakatni boshqarish va muvofiqlashtirish reja: motor faoliyatning fiziologik mexanizmlari motor faoliyatning asosiy mexanizmi miyaning motor qobig'i bo'lib, undagi piramidal hujayralar qo'zg'alish impulslarini pastga, orqa miyaga 70 m/s tezlikda uzatadi. motor birliklar mushak tolalarining guruhlari bo'lib, bitta motor neyroni tomonidan innervatsiya qilinadi. kichikroq birliklar nozik harakatlarni ta'minlaydi, katta birliklar esa kuchli harakatlarni yuzaga keltiradi. motor korteksi va harakatni rejalashtirish motor korteksi, ayniqsa birlamchi motor korteksi (m1), tananing qarama-qarshi tomonidagi ixtiyoriy harakatlarni bajarish uchun signallarni piramidal yo'l orqali pastga yuboradi. premotor korteks (pmc) va qo'shimcha motor sohasining (sma) harakati ketma-ketligini rejalashtirish va koordinatsiya qilishda, xususan, oldindan o'rganilgan murakkab harakatlar uchun muhim rol o'ynaydi. piramidal yo'l: ixtiyoriy harakat piraminar yo'lning asosiy vazifasi 70-90% ga yaqin ixtiyoriy harakatlarni boshqarishdir, …

2 / 20

sh uchun zarur bo'lgan muvozanatni saqlashga yordam beradi. bazal gangliyalar: harakatni boshlash va inhibe qilish bazal gangliyalar, ayniqsa striatum, harakatni boshlash uchun korteksga ta'sir o'tkazib, gpi/snr faolligini susaytiradi, bu talamusni inhibe qilmaydi va harakatga imkon beradi. to'g'ri yo'l d1 retseptorlari orqali striatumdan gpi/snrga o'tadi va harakatni rag'batlantiradi, bilvosita yo'l esa d2 retseptorlari orqali harakatni inhibe qiladi. serebellum: muvozanat va koordinatsiya serebellum tananing muvozanatini saqlashda muhim rol o'ynaydi; u vestibulyar apparat va proprioseptorlardan ma'lumot olib, mushaklarning tonusini moslashtiradi. serebellum harakatlarni muvofiqlashtirishda ishtirok etadi, ayniqsa ko'p bo'g'imli harakatlar uchun, xatolik signallarini hisobga olib, harakatni takomillashtiradi. orqa miya: reflekslar va harakat naqshlari orqa miya reflekslari, masalan, cho'zish refleksi, mushak uzunligidagi o'zgarishlarga javob beradi, bu esa 1a afferent tolalarining faollashishi orqali mushakning qisqarishiga olib keladi. harakat naqshlari, masalan, yurish, orqa miyada joylashgan markaziy naqsh generatorlari (cpg) orqali boshqariladi, bu neyron tarmoqlari muvofiqlashtirilgan oyoq harakatlarini ishlab chiqaradi. neyromuskulyar birikma: harakatga o'tish neyromuskulyar birikma asetilxolin (ach) …

3 / 20

i bog'lanish joylarini ochib beradi, bu esa miozin ko'priklarining hosil bo'lishiga imkon yaratadi. mushak tonusi va postural nazorat mushak tonusi, miyaning tonik ta'sirlari va alfa motor neyronlarning doimiy past darajadagi faolligi tufayli yuzaga keladi, bu esa 5-10 hz tezlikda impuls hosil qiladi. postural nazorat vestibulyar apparat, ko'rish tizimi va proprioseptorlardan olingan ma'lumotlarni integratsiyalash orqali amalga oshiriladi; bu integratsiya miyachada sodir bo'ladi. propriosepsiya va kinesteziya propriosepsiya, asosan mushak shpindellari va golgi tendon organlari orqali ta'minlanadi, tana a'zolarining fazoviy joylashuvi va harakat tezligi haqida ongli bo'lmagan ma'lumot beradi. kinesteziya esa bo'g'imlardagi, mushaklardagi va teridagi sensorlar orqali harakatlanish sezgisini shakllantiradi, bu harakatning yo'nalishi, amplituda va kuchini idrok etishga yordam beradi. harakatning afferent nazorati afferent nazorat harakat davomida mushaklardan, bo‘g‘imlardan va teridan keladigan sezgi signallarini integratsiyalaydi, bu esa 1a tolalar orqali mushakning cho‘zilishi haqida ma’lumot beradi. golji tendon organlari, harakatdagi afferent nazoratning muhim qismi sifatida, 1b afferent tolalari orqali mushak kuchlanishi haqida ma’lumot beradi, …

4 / 20

archoq nerv impulslarining uzatilish tezligini kamaytiradi, asetilxolinning ajralishini buzadi va mushak hujayralarining qo'zg'aluvchanligini pasaytiradi, bu esa harakatlarni sekinlashtiradi. harakat buzilishlari: asosiy turlari parkinsonizm tremor, rigidlik, bradikineziya va postural beqarorlikni o'z ichiga oladi, nigrostriatal dopamin yo'llarining buzilishi sabab bo'ladi. serebellar ataksiya muvozanatni saqlash, koordinatsiya qilish va aniq harakatlarda qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi, ko'pincha miyachaning shikastlanishi natijasida yuzaga keladi. sportdagi motor faoliyatining fiziologiyasi sportdagi motor faoliyatining fiziologiyasi harakatni boshqarish uchun miya yarim sharlari, miyacha va bazal gangliyalarning integratsiyalashgan rolini o'z ichiga oladi, muvofiqlashtirilgan harakatlar uchun javobgardir. sport faoliyati mushak tolalarining (i va ii tip) yollanish tartibini, energiya almashinuvini (aerobik va anaerobik) va ularning sport turiga xos moslashuvini o'z ichiga oladi. xulosa va kelajakdagi yo'nalishlar kelajakdagi tadqiqotlar motor faolligining murakkab xususiyatlarini, xususan, neyron zanjirlarining erta rivojlanishida (0-5 yosh) shakllanish jarayonlarini o'rganishi lozim. sensorli integratsiya jarayonlari (masalan, 3d ko'rish, muvozanatni saqlash) va ularning motor funksiyasiga ta'siri molekulyar darajada, ayniqsa 1-toifa mushak tolalarida o'rganilishi kerak. e'tiboringiz …

5 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adaptiv jismoniy tarbiya"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi fargʻona davlat universiteti adaptiv jismoniy tarbiya 52.24 taqdimot mavzu: harakat faolyatining fizalagik mexanizimlari tayyorladi: hayitboyev sanatbek 1. harakatning neyrofiziologik asoslari 2. mushaklarning qisqarish mexanizmlari 3. harakatni boshqarish va muvofiqlashtirish reja: motor faoliyatning fiziologik mexanizmlari motor faoliyatning asosiy mexanizmi miyaning motor qobig'i bo'lib, undagi piramidal hujayralar qo'zg'alish impulslarini pastga, orqa miyaga 70 m/s tezlikda uzatadi. motor birliklar mushak tolalarining guruhlari bo'lib, bitta motor neyroni tomonidan innervatsiya qilinadi. kichikroq birliklar nozik harakatlarni ta'minlaydi, katta birliklar esa kuchli harakatlarni yuzaga keltirad...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "adaptiv jismoniy tarbiya", click the Telegram button on the left.

Tags: adaptiv jismoniy tarbiya PPTX 20 pages Free download Telegram