eng qadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmush tarzi

PPTX 17 pages 3.2 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.2 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

buxoro davlat universiteti tarix va yuridik fakulteti 5-1arl guruh 1-kurs talabasi rajabova marjonaning inson evolutsiyasi va old tarix fanidan tayyorlagan prezentatsiyasi mavzu:eng qadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmush tarzi. reja: 1.qadimgi odamlarning mehnat faoliyatining shakllanishi 2.mehnat qurollarining yaratilishi va rivojlanishi 3.dastlabki odamlarning yashash joylari va kundalik turmush tarzi 4.mehnat va turmush tarzining jamiyat rivojlanishidagi roli. inson mehnatining dastlabki qurollari tosh va tayoq edi. odamlar tirikchilikni birgalikda olib borgan ovchilik va terimchilik orqali topgan. insoniyat jamoalari kichik edi, ular koʻchmanchi turmush tarzini olib borishgan, oziq-ovqat izlab harakat qilishgan. ammo eng qulay sharoitlarda yashagan baʼzi odamlar jamoalari qisman yashashga oʻtishni boshladilar. avstralopiteklar asboblarni ibtidoiy usulda yasadilar: ular shunchaki bir toshni boshqasiga sindirishdi va keyin shunchaki mos keladigan bo'lakni tanlashdi. tez orada avstralopiteklar bunday boltalarni suyaklar yoki boshqa toshlar bilan ishlashni o'rgandilar. ular boshqa toshni qo'l terisi kabi ishladilar va o'tkir uchini yanada o'tkirroq qilishdi. shunday qilib, avstralopitekda kesuvchiga o'xshash narsa bor edi, …

2 / 17

amoa iborasi juda buyuk kashfiyot hisoblanib, u birinchi navbatda etnograf olim l. g. morgan nomi bilan bogʻliq. l. g. morgan oʻzining „qadimgi jamiyat“ (1877) asarida juda boy etnografik materiallarga asoslangan holda ilmiy olamga birinchi boʻlib, kishilik tarixining dastlabki sinfiy jamiyatga qadar boʻlgan davrini ikki bosqichga boʻlgan: 1-bosqich „ibtidoiy toʻda“, 2-bosqichi esa „ibtidoiy urugʻchilik jamoasi“ deb atadi. ibtidoiy toʻda bosqichi oʻz mazmun va mohiyati bilan ilk ajdodlarimizning „hayvonot“ olamidan ajralib insoniyat olamiga oʻtish davri bilan harakterlanadi. l. g. morgan bu bosqichni ibtidoiy jamoaga kiritmagan. tosh davri — insoniyat taraqqiyotidagi eng qadimgi davr. bu davrda mehnat qurollari hamda qurolyarogʻlar, asosan: tosh, yogʻoch va suyakdan yasalgan. tosh davri qadimiy , oʻrta va yangi davrlarga boʻlinadi. tosh davri bundan taxminan 2 million yil oddinroq boshlanib, oʻzbekistonda 4 ming yil burun tugagan (ayrim hududlarda uzoqroq davom etgan). matriarxat (lotincha mater — ona va yun. arche — ibtido, hokimiyat; aynan — ona hukmronligi), ginekokratiya — asosan, …

3 / 17

tosh asboblar yaqinda topila boshlandi.xitoydagi bu tosh asboblarning yoshi 2,12 million yil bo'lib,gruziyadagi 300 000 yillik dmanisi xazinalaridan oshib ketadi,bu afrikadan tashqarida topilgan inson tomonidan yaratilgan eng qadimgi ma'lumotlardir odamlarning paydo bo'lishi asosan evolyutsion jarayonlar bilan bog'liq bo'lib, ular “homo sapiens” (hozirgi odamlar) turi sifatida boshqalar bilan ajralib turadi. odamlar bu jarayonda avvaliga maymunlardek ko'rinishda bo'lgan, ammo miyasining kattalashishi, qo'llarining rivojlanishi, til va ijtimoiy tuzilmalar yaratish qobiliyati kabi o'zgarishlar odamning zamonaviy shaklini shakllantirgan. sharqiy afrika (hozirgi kenya, tanzaniya va boshqa hududlar) qadimgi odamning ilk makoni sifatida ko'rsatiladi. bu hududda fosil qoldiqlari va arkeologik izlar topilgan, ular odamning ilk rivojlanish jarayonini tasdiqlaydi. ammo, odamning rivojlanish jarayoni yanada murakkab bo'lib, bu jarayonda boshqa avlodlar ham mavjud bo'lgan, masalan, homo habilis, homo erectus va neandertal odamlar, ularning barchasi rivojlanishning turli bosqichlarida afrikada, keyinchalik esa boshqa hududlarda ham mavjud bo'lgan. shuningdek, boshqa odam turlari, masalan, homo erectus, afrika tashqarisida ham tarqalgan va ular o'rta …

4 / 17

ncha yerdan foydalanish va hayvonlarni boqish bilan bog'liq edi. homo habilis va homo sapiens kabi ilk odamlar afrikada paydo bo'lgan va ularning birinchi yashash joylari tropik va subtropik hududlar edi. bu hududlarda issiq va nam iqlim hukmron edi. bunday iqlimda o'simliklar va hayvonlar xilma-xilligi yuqori bo'lib, odamlar uchun oziq-ovqat manbalari mavjud edi. neandertallar (homo neanderthalensis) kabi odamlar yevropada va g'arbiy osiyo hududlarida yashagan. ular sovuq, muzlik iqlimida, ayniqsa, glatsial davrda yashagan. neandertallar sovuq iqlimga moslashgan bo'lib, ular ko'pincha o'rmonlar va tog'lik hududlarda yashagan. ularning organizmlari sovuqda hayot kechirishga moslashgan va ular ko'proq yuguradigan va ovlovchi hayvonlar bilan o'zaro aloqada bo'lishgan. insoniyat taraqqiyotining eng muhim bosqichi tilning paydo boʻlishi edi. ov qilishda ularning muvofiqlashuviga hissa qoʻshadigan hayvonlarning signal tili oʻrniga, odamlar tilda „umuman tosh“, „umuman hayvon“ mavhum tushunchalarini ifodalash imkoniyatiga ega boʻldilar. tilning bunday qoʻllanishi insonlarni ov paytida emas, balki faqat misol bilan emas, balki soʻzlar bilan oʻrgatish imkoniyatiga olib keldi. …

5 / 17

a imkon bergan. ovchilik va yig'ish: ibtidoiy odamlarning asosiy hayotiy faoliyati ovchilik va yig'ishdan iborat edi. o'zlarining turmush tarzini davom ettirish uchun ular o'simliklarni yig'ib, yovvoyi hayvonlarni ovlaganlar. 1. mehnatning rivoji: ibtidoiy jamiyatda mehnat oddiy va ko'pincha jinsiy yoki yoshga qarab taqsimlangan edi. mehnat faoliyati turli ehtiyojlarga javob berish uchun rivojlangan: ovchilik va yig'ish: ibtidoiy jamiyatlar dastlab o'z oziq-ovqatlarini yovvoyi hayvonlarni ovlash va o'simliklarni yig'ish orqali ta'minlashgan. ovchilik va yig'ish birinchi odamlar uchun asosiy mehnat faoliyati bo'lgan. bu faoliyatlar ko'pincha jamoaviy bo'lib, barcha jamiyat a'zolari, xususan, erkaklar va ayollar o'rtasida taqsimlangan. mehnatning jinsiy va yoshga qarab taqsimlanishi: ayollar odatda yig'ish, oziq-ovqatni tayyorlash va bolalarni parvarishlash bilan shug'ullangan. erkaklar esa ko'proq ov qilish va jismoniy mehnatni talab qiluvchi ishlar bilan band bo'lgan. biroq, bu taqsimot hammasida bir xil emasdi, ba'zida ayollar ham ovchilikda qatnashganlar. erkaklar va ayollar o'rtasidagi mehnat taqsimoti: ayollar va erkaklar o'rtasidagi mehnat taqsimoti ijtimoiy va biologik ehtiyojlarga qarab …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eng qadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmush tarzi"

buxoro davlat universiteti tarix va yuridik fakulteti 5-1arl guruh 1-kurs talabasi rajabova marjonaning inson evolutsiyasi va old tarix fanidan tayyorlagan prezentatsiyasi mavzu:eng qadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmush tarzi. reja: 1.qadimgi odamlarning mehnat faoliyatining shakllanishi 2.mehnat qurollarining yaratilishi va rivojlanishi 3.dastlabki odamlarning yashash joylari va kundalik turmush tarzi 4.mehnat va turmush tarzining jamiyat rivojlanishidagi roli. inson mehnatining dastlabki qurollari tosh va tayoq edi. odamlar tirikchilikni birgalikda olib borgan ovchilik va terimchilik orqali topgan. insoniyat jamoalari kichik edi, ular koʻchmanchi turmush tarzini olib borishgan, oziq-ovqat izlab harakat qilishgan. ammo eng qulay sharoitlarda yashagan baʼzi odamlar jamoalari qism...

This file contains 17 pages in PPTX format (3.2 MB). To download "eng qadimgi odamlarning mehnat faoliyati va turmush tarzi", click the Telegram button on the left.

Tags: eng qadimgi odamlarning mehnat … PPTX 17 pages Free download Telegram