korxonalarda hujjatlar aylanmasi bosqichlari

DOCX 30 pages 84.2 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 84.2 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

● ● korxonalarda hujjatlar aylanmasi bosqichlari reja: 1. ish hujjatlarini tayyorlash va ularga qo‘yiladigan talablar 2. ish hujjatlarining turlari va ularni shakllantirish tartibi 3. shartnoma va kontraktlar haqida ma’lumot hamda ularni tuzish asoslari 1. ish hujjatlarini tayyorlash va ularga qo‘yiladigan talablar nutq madaniyati madaniyatli, ma’lumotli, ziyoli insonning muhim fazilati hisoblanadi. bunday inson tafakkur qila bilishi va o‘z tafakkurini to‘g‘ri, aniq, chiroyli ifodalay bilishi kerak. buning uchun esa fikr aniq, izchil, asosli bo‘lib, tilning grammatik, so‘z va orfografik me’yorlariga rioya etilishi muhimdir. ma’lumki, har bir kishi mustaqil ishlab chiqarish faoliyatini boshlar ekan, turli-tuman hujjatlar yozishga to‘g‘ri keladi. ish hujjatlarini yoza bilish – olingan bilimlarni amaliy hayotga bevosita qo‘llash demakdir. ish hujjatlarisiz birorta muassasa va tashkilot faoliyat ko‘rsata olmaydi. ish qog‘ozlari kishilarning uzoq ish va mehnat munosabatlari jarayonida tarkib topgan muayyan shakl va izchillikda tuzilgan yoki yozilgan hujjatlardir. hujjatlar xizmat va shaxsiy hujjatlarga bo‘linadi. xizmat hujjatlari muassasa, tashkilot, korxona yoki ularning vakolatiga …

2 / 30

ni yaratish haqida gap ham bo‘lishi mumkin emas. shuning uchun bu o‘rinda hujjatlar tasnifi masalasi alohida ahamiyat kasb etadi. hujjatshunoslikdagi ana shu an’anaga ko‘ra ish yuritishdagi hujjatlar eng avvalo yaratilish o‘rniga ko‘ra tasnif qilinadi, bu jihatdan ichki va tashqi hujjatlar farqlanadi. ichki hujjatlar ayni muassasaning o‘zida tuziladigan va shu muassasa ichida foydalaniladigan hujjatlardir, muayyan muassasaga boshqa tashkilot yoki ayrim shaxslardan keladiganlari esa tashqi hujjatlardir. hujjatlar mazmuniga ko‘ra ikki xil bo‘ladi: 1) sodda hujjatlar – muayyan bir masalani o‘z ichiga oladi; 2) murakkab hujjatlar – ikki yoki undan ortiq masalani o‘z ichiga oladi. mazmun bayonining shakli jihatidan xususiy (in dividual), namunali (tipovoy) va qolipli (trafaretli) hujjatlar farqlanadi. matnning o‘ziga xosligi, betakrorligi, hamisha ham bir andozada bo‘lmasligi xususiy hujjatlarning asosiy belgilaridir (masalan, xizmat yozishmalari va shu kabilar). bunday hujjatlarda ham muayyan doimiy tarkib mavjud bo‘lsada, bevosita mazmun bayoni bir qadar erkin bo‘ladi. namunali hujjatlar boshqaruvning muayyan bir xil vaziyatlari bilan bog‘liq, bir-biriga …

3 / 30

h joyi haqidagi ma’lumotnomalar, ayrim dalolatnomalar, xizmat safarlari guvohnomalari va boshqa ko‘plab hujjatlarni kiritish mumkin. hujjatlarning tayyorlanish xususiyati va darajasi ham benihoya muhim. bu jihatiga ko‘ra hujjatlar quyidagicha tasniflanadi: qoralama; asl nusxa; nusxa; ikkinchi nusxa (dublikat); ko‘chirma. tashkiliy hujjatlar mazmunan tashkilot, muassasa va korxonalarning huquqiy maqomi, tarkibiy tarmoqlari va xodimlari, boshqaruv jarayonining borishida jamoa ishtirokining qayd qilinishi, boshqa tashkilotlar bilan aloqalarning huquqiy tomonlari kabi masalalarni aks ettiradi. nizomlar, yo‘riqnomalar, majlis bayonlari, shartnomalar ana shunday tashkiliy hujjatlar sirasiga kiradi. farmoyish hujjatlari guruhiga buyruq, ko‘rsatma, farmoyish kabilar kiradi. ish hujjatlarini yuritish tili va uslubi. o‘zbek hujjatchiligini shakllantirish va takomillashtirishdagi eng muhim va dolzarb masalalardan biri hujjatlarning tili va uslubi masalasidir. hujjat tayyorlash va rasmiylashtirishda eng avvalo o‘zbek tilining barcha asosiy qonuniyatlari va qoidalarini ma’lum darajada tasavvur etish zarur. hujjatlar matniga qo‘yiladigan eng muhim talablardan biri xolislikdir. hujjatlar rasmiy munosabatlarni ifodalovchi va qayd etuvchi rasmiy yozma vositalar sifatida axborotni xolis aks ettirmog‘i lozim. …

4 / 30

jjat ish yuritish jarayoniga xalaqit beradi, uning samaradorligini keskin pasaytiradi. hujjatlar tilida ot turkumiga oid so‘zlar ko‘p qo‘llanadi. hatto fe’l bilan ifodalanuvchi harakat va holatlar ifodasi uchun ham otga yaqin so‘z shakllari tanlanadi, ya’ni «harakat nomi» deb ataluvchi so‘z shakllari faol ishlatiladi: «...tayyorgarlikning borishi haqida», «...qarorning bajarilishi to‘g‘risida», «...yordam berish maqsadida», «...qabul qilishingizni so‘rayman» kabi. fe’l shakllarining qo‘llanilishida ham birmuncha o‘ziga xosliklar mavjud. xususan, majhul nisbatdagi 3-shaxs buyruq-istak maylidagi yoki o‘tgan (yoki hozirgi-kelasi) zamondagi fe’l shakllarining qo‘llanish darajasi anchayin yuqori: topshirilsin, tasdiqlansin, bajarilsin, bo‘shatilsin, tayinlansin, eshitildi, qaror qilindi, ko‘rib chiqildi, ko‘rsatib o‘tildi kabi. hujjatlardagi gap qurilishi, odatda, tasniflash, mayda qismlarga ajratishga, qayd etuvchi va qaror qiluvchi qismlarning birligiga, umuman, sabab-oqibat va shart-oqibat munosabatlariga asoslanadi. shuning uchun ham hujjatlarda nisbatan uzun jumlalar, murakkablashgan, uyushiq bo‘lakli gaplar ko‘p qo‘llanadi. lekin gap tarkibida odatdagi so‘z tartibiga qat’iy rioya qilinadi, badiiy va boshqa asarlarda mumkin bo‘lgan g‘ayriodatiy so‘z tartibiga yo‘l qo‘yilmaydi. hujjatlarning mohiyati va …

5 / 30

ushuntirish xati kabi) ham birinchi shaxs, birlik sonda shakllantiriladi. boshqa hujjatlar esa yo birinchi shaxs ko‘plik sonda, yoki uchinchi shaxs birlik sonda rasmiylashtiriladi: «...ga ruxsat berishingizni so‘raymiz», «...deb hisoblaymiz»; «ma’muriyat talab qiladi», «boshqarma so‘raydi» kabi. hujjatlar matnini tuzishda turg‘unlashgan, qoliplashgan so‘z birikmalaridan ko‘proq foydalanish lozim. chunki qoliplashgan, yagona doimiy shaklga ega bo‘lgan so‘z tizimlari, iboralar, muhandislik psixologiyasining ma’lumotlariga ko‘ra, boshqa so‘z birikmalariga qaraganda 8–10 marta tez idrok qilinar ekan. buning ustiga qoliplashgan so‘z birikmalari hujjatlarni tayyorlash va ulardan foydalanish jarayonlarini anchagina tezlashtirish imkonini beradi. tayinki, har bir hujjat turining mohiyati va maqsadi bilan bog‘liq ravishda o‘ziga xos qoliplashgan sintaktik tuzilmalar shakllana boradi. masalan, buyruqda quyidagicha qoliplashgan tuzilmalar qo‘llanishi mumkin: 1) «... ...so‘m maosh bilan ...lavozimiga tayinlansin»; 2) «...o‘z xohishiga ko‘ra ...lavozimidan bo‘shatilsin»; 3) «...boshqa ishga o‘tganligi munosabati bilan ...la vozimidan bo‘shatilsin»; 4) «...ga ...dagi faol va samarali ishtiroki uchun tashakkur e’lon qilinsin»; 5) «...ga o‘z bo‘limida intizomni bo‘shashtirib yuborganligi uchun …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korxonalarda hujjatlar aylanmasi bosqichlari"

● ● korxonalarda hujjatlar aylanmasi bosqichlari reja: 1. ish hujjatlarini tayyorlash va ularga qo‘yiladigan talablar 2. ish hujjatlarining turlari va ularni shakllantirish tartibi 3. shartnoma va kontraktlar haqida ma’lumot hamda ularni tuzish asoslari 1. ish hujjatlarini tayyorlash va ularga qo‘yiladigan talablar nutq madaniyati madaniyatli, ma’lumotli, ziyoli insonning muhim fazilati hisoblanadi. bunday inson tafakkur qila bilishi va o‘z tafakkurini to‘g‘ri, aniq, chiroyli ifodalay bilishi kerak. buning uchun esa fikr aniq, izchil, asosli bo‘lib, tilning grammatik, so‘z va orfografik me’yorlariga rioya etilishi muhimdir. ma’lumki, har bir kishi mustaqil ishlab chiqarish faoliyatini boshlar ekan, turli-tuman hujjatlar yozishga to‘g‘ri keladi. ish hujjatlarini yoza bilish – olingan biliml...

This file contains 30 pages in DOCX format (84.2 KB). To download "korxonalarda hujjatlar aylanmasi bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: korxonalarda hujjatlar aylanmas… DOCX 30 pages Free download Telegram