to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining oksidlari, gidroksidlari

PPTX 12 pages 195.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 12
mavzu:to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining oksidlari, gidroksidlari reja: 1.to’rtinchi guruh d-elementlarining oksidlari. 2.to’rtinchi guruh d-elementlarining mavzu: to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining oksidlari, gidroksidlari reja: 1.d-elementlari haqida umumiy ma’lumot 2.to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining kimyoviy xossalari 3.to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining oksidlari, gidroksidlari d-elementlari ta'rifi: d-elementlar — bu davriy jadvalning d-blokiga mansub elementlar bo‘lib, ularning atomlarida oxirgi elektronlar (n−1)d orbitallariga joylashadi. ular 3d, 4d, 5d, va 6d elementlar sifatida guruhlarga bo‘linadi. xususiyatlari: o‘rtacha va yuqori zichlik, baland erish harorati va mexanik mustahkamlikka ega. oksidlanish darajalari bir nechta bo‘lishi mumkin (masalan: fe²⁺, fe³⁺). katalitik faolligi yuqori. ko‘pchiligi rangli birikmalar hosil qiladi (masalan, cr³⁺ – yashil, cu²⁺ – ko‘k). ko‘plari magnit xususiyatga ega (masalan, fe, co, ni). elektron konfiguratsiyasi murakkab: d-orbitalda qisman to‘ldirilgan elektronlar mavjud. kimyoviy xossalari: metallar: yaxshi elektr va issiqlik o'tkazuvchilar. kislotalar bilan reaksiyaga kirishadi, ko‘p holatda vodorod ajraladi. amfoter yoki asosiy oksidlar va gidroksidlar hosil qiladi. qo‘llanilishi: sanoatda: po‘lat, qotishmalar, …
2 / 12
yutmaydi). gafniy (hf): eng zich va issiqlik barqaror metallardan. yadro reaktorlarida va yuqori haroratli qotishmalarda ishlatiladi. vanadiy (v):vanadiy po‘latni mustahkamlashtiruvchi modda sifatida ishlatiladi.kimyo sanoatida, ayniqsa, kislorod bilan reaksiyalarni tezlashtirishda ishlatiladi. niobiy (nb):niobiy yuqori haroratli supero‘tkazuvchilarda ishlatiladi.niobiy qotishmalari kosmik qurilmalarda ishlatiladi. tantal (ta):tantal, yuqori haroratli reaktorlar va aviatsiya sanoatida qo‘llaniladi.kondensatorlar, yuqori ishonchli elektron qurilmalarda ishlatiladi. zr(sirkoniy) ti(titan) hf(gafniy) v(vanadiy) nb(niobiy) ta(tantal) to‘rtinchi guruh d-elementlari: ti (titan), zr (zirkoniy), hf (gafniy) fizik xossalari: metallik xususiyatlar: bular yuqori erish haroratiga ega bo‘lgan, metallik porlashga ega bo‘lgan elementlardir. ular yaxshi elektr va issiqlik o‘tkazuvchilar. zichlik: titan o‘zining engil va kuchli material sifatida mashhur, zirkoniy va gafniy esa titan bilan solishtirganda og‘irroq va zichroq. erish harorati: titan (ti): 1668°c zirkoniy (zr): 1855°c gafniy (hf): 2233°c gafniy, yuqori erish harorati bilan, yuqori haroratli qotishmalarda ishlatiladi. kimyoviy xossalari: oksidlanish darajasi: asosiy oksidlanish darajasi +4 bo‘lib, ba’zan +3 darajasi ham kuzatiladi. oksidlar: titan (ti): tio₂ (titan dioksid) zirkoniy …
3 / 12
a ularning ko‘p qismi mustahkam va zichdir. erish harorati: vanadiy (v): 1910°c niobiy (nb): 2477°c tantal (ta): 2996°c tantal eng yuqori erish haroratiga ega bo‘lib, ayniqsa yuqori harorat talab qiladigan sanoat tarmoqlarida qo‘llaniladi. kimyoviy xossalari: oksidlanish darajasi: asosiy oksidlanish darajasi +5 bo‘lib, ba’zan +4 va +3 darajalari ham kuzatiladi. oksidlar: vanadiy (v): v₂o₅ (vanadiy oksidi) niobiy (nb): nb₂o₅ (niobiy oksidi) tantal (ta): ta₂o₅ (tantal oksidi) vanadiy, niobiy va tantal kislotalar bilan reaksiyaga kirishadi, ammo yuqori darajadagi oksidlar ko‘proq passivlanadi. ular galogenlar bilan yuqori haroratda reaksiyaga kirishib, galogenidlarni (masalan, vcl₅, nbcl₅, tacl₅) hosil qiladi. amfoterlik: oksidlar amfoter bo‘lib, kislotali va asosiy eritmalar bilan reaksiyaga kirishadi. koroziyaga chidamlilik: tantal, niobiy va vanadiy korroziyaga juda chidamli. tantal, ayniqsa, yuqori korroziyaga chidamliligi bilan mashhur, shuning uchun u tibbiyotda, elektronika va yuqori haroratli qo‘shimchalarda ishlatiladi. 1. titan (ti) oksidlar: titan(iv) oksid (tio₂): titanning eng keng tarqalgan oksidi bo‘lib, oq rangga ega va kristall shaklda bo‘ladi. …
4 / 12
sidi yuqori haroratga chidamli va barqaror. u yuqori issiqlik va korroziyaga chidamli material sifatida ishlatiladi. gidroksidlar: gafniy(iv) gidroksid (hf(oh)₄): suvda eriydi va amfoterik xossaga ega. kislotalar va ishqorlar bilan reaksiyaga kirishib, gafniy tuzlarini hosil qiladi. 1. vanadiy (v) oksidlar: vanadiy(v) oksid (v₂o₅): vanadiyning eng keng tarqalgan oksidi bo‘lib, oq yoki sariq rangga ega. u yuqori oksidlanish darajasi (+5) bilan reaktsiyaga kirishadi. gidroksidlar: vanadiy(v) gidroksid (v(oh)₅) vanadiy(iv) gidroksid (v(oh)₄): kam uchraydigan va qisqacha barqaror bo‘lgan gidroksid. amfoterik xossalar bilan tanilgan, ya'ni kislotalar va asoslar bilan reaksiyaga kirishadi. 2. niobiy (nb) oksidlar: niobiy(v) oksid (nb₂o₅): niobiy oksidi juda barqaror va yuqori haroratga chidamli. u oxirgi oksidlanish darajasi (+5) bilan reaktsiyaga kirishadi. gidroksidlar: niobiy(v) gidroksid (nb(oh)₅): niobiy gidroksidi ham amfoterik bo‘lib, kislotalar va asoslar bilan reaksiyaga kirishadi.niobiy gidroksidi niobiy tuzlarini olish uchun ishlatiladi. 3. tantal (ta) oksidlar: tantal(v) oksid (ta₂o₅): tantal oksidi yuqori haroratga chidamli va juda barqarordir. u yuqori oksidlanish darajasi (+5) …
5 / 12
to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining oksidlari, gidroksidlari - Page 5

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining oksidlari, gidroksidlari"

mavzu:to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining oksidlari, gidroksidlari reja: 1.to’rtinchi guruh d-elementlarining oksidlari. 2.to’rtinchi guruh d-elementlarining mavzu: to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining oksidlari, gidroksidlari reja: 1.d-elementlari haqida umumiy ma’lumot 2.to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining kimyoviy xossalari 3.to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining oksidlari, gidroksidlari d-elementlari ta'rifi: d-elementlar — bu davriy jadvalning d-blokiga mansub elementlar bo‘lib, ularning atomlarida oxirgi elektronlar (n−1)d orbitallariga joylashadi. ular 3d, 4d, 5d, va 6d elementlar sifatida guruhlarga bo‘linadi. xususiyatlari: o‘rtacha va yuqori zichlik, baland erish harorati va mexanik mustahkamlikka ega. oksidlanish darajalari bir nechta...

This file contains 12 pages in PPTX format (195.0 KB). To download "to’rtinchi va beshinchi guruh d-elementlarining oksidlari, gidroksidlari", click the Telegram button on the left.

Tags: to’rtinchi va beshinchi guruh d… PPTX 12 pages Free download Telegram