yalpi ichki mahsulot (yaim)

DOCX 5 стр. 25,6 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 25,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

yaim va yamm farqi, formulalari mavzusida esse reja: 1. kirish 2. yaim (yalpi ichki mahsulot) tushunchasi va mazmuni 3. yamm (yalpi milliy mahsulot) tushunchasi va mazmuni 4. yaim va yamm o‘rtasidagi asosiy farqlar 5. asosiy formulalar va amaliy misollar 6. xulosa 1.kirish milliy hisoblar tizimi zamonaviy iqtisodiyotda mamlakatning iqtisodiy faoliyatini to‘liq va aniq baholash uchun qo‘llaniladigan xalqaro standartlashtirilgan statistik tizimdir. u iqtisodiy jarayonlarni makro darajada tahlil qilish, ishlab chiqarish hajmi, daromadlar taqsimoti, iste’mol, jamg‘arma, investitsiya va tashqi savdo oqimlarini tizimli tarzda o‘lchash imkonini beradi. mazkur tizim bmt tomonidan ishlab chiqilgan va ko‘plab davlatlar, jumladan o‘zbekiston tomonidan ham qo‘llaniladi. milliy hisoblar tizimi asosiy ko‘rsatkichlar sifatida yalpi ichki mahsulot (yaim), yalpi milliy mahsulot (yamm), milliy daromad va sof milliy daromadni o‘z ichiga oladi. bu ko‘rsatkichlar orqali iqtisodiy o‘sish sur’atlari baholanadi, iqtisodiy siyosatning samaradorligi tahlil qilinadi va xalqaro iqtisodiy taqqoslashlar amalga oshiriladi. shuningdek, milliy hisoblar tizimi davlatning byudjet siyosati, investitsiya dasturlari, soliq tizimi …

2 / 5

asini, mamlakat rivojlanish dinamikasini va xo‘jalik tizimining samaradorligini baholashdan iborat. u davlat iqtisodiy siyosatini ishlab chiqishda, xalqaro taqqoslashlar o‘tkazishda, investitsiya muhitini baholashda hamda iqtisodiyotdagi inflyatsiya va bandlik ko‘rsatkichlarini tahlil qilishda muhim o‘rin tutadi. yaim tarkibiga uy xo‘jaliklari iste’moli, davlat xarajatlari, investitsiyalar va sof eksport (eksport minus import) kiradi. shu sababli, u nafaqat ishlab chiqarish hajmini, balki aholining iste’mol darajasi, davlat xarajatlari va tashqi iqtisodiy faoliyat bilan bog‘liq iqtisodiy jarayonlarni ham aks ettiradi. iqtisodiy nazariyalarga ko‘ra, yaimning o‘sishi iqtisodiy rivojlanish, aholi farovonligi va investitsiya salohiyatining oshishini bildiradi. aksincha, yaimning pasayishi iqtisodiy inqiroz, ishlab chiqarish qisqarishi yoki iste’mol va investitsiyalarning kamayishini anglatadi. yaim mamlakatning iqtisodiy salohiyatini baholashda eng asosiy, universal va xalqaro miqyosda tan olingan ko‘rsatkich hisoblanadi. 3. yamm (yalpi milliy mahsulot) tushunchasi va mazmuni yalpi milliy mahsulot (yamm) — bu muayyan davr ichida, odatda bir yil davomida, mamlakat fuqarolari va milliy iqtisodiy subyektlari tomonidan mamlakat ichida yoki xorijda ishlab chiqarilgan yakuniy …

3 / 5

atkich yordamida investorlar va hukumat mamlakat iqtisodiy faoliyatining tashqi omillarga bog‘liqligini, resident va norezidentlar daromadlaridagi farqlarni tahlil qiladi. yamm hisoblashda sof xorijiy omil daromadi muhim o‘rin tutadi. bu ko‘rsatkich milliy iqtisodiy agentlarning chet eldagi faoliyatidan olingan daromadlar bilan mamlakatdagi xorijiy agentlar daromadlari o‘rtasidagi farqni ifodalaydi. agar milliy subyektlar tomonidan olingan daromad yuqori bo‘lsa, yamm yaimdan katta bo‘ladi; aksincha bo‘lgan holatda yamm yaimdan kichik bo‘ladi. mazkur ko‘rsatkich global iqtisodiyot sharoitida ayniqsa ahamiyatlidir, chunki kapital migratsiyasi, tashqi mehnat migratsiyasi va xorijiy investitsiyalar oqimlari kuchaygan sharoitda milliy daromadning qayerda va kim tomonidan yaratilayotganini aniqlash iqtisodiy siyosat uchun zarurdir. shunday qilib, yamm mamlakatning iqtisodiy manfaatlarini va milliy iqtisodiy resurslardan foydalanish natijasida yaratilgan qiymatni to‘liqroq ko‘rsatadi. 4. yaim va yamm o‘rtasidagi asosiy farqlar yaim va yamm o‘rtasidagi asosiy farqlar makroiqtisodiy tahlilning muhim jihatlaridan biridir. yalpi ichki mahsulot (yaim) mamlakat hududida ma’lum davr davomida ishlab chiqarilgan yakuniy tovar va xizmatlar qiymatini aks ettiradi. bu ko‘rsatkich hududiy …

4 / 5

ajatlari 20 milliard dollar, eksport 10 milliard dollar va import 8 milliard dollarni tashkil etadi. bunda yaim = 40 + 15 + 20 + (10 – 8) formulasi asosida 77 milliard dollarni tashkil etadi. agar milliy subyektlarning chet eldan olgan daromadi 2 milliard dollar va mamlakat ichidagi xorijiy subyektlarning daromadi 5 milliard dollar bo‘lsa, sof xorijiy omil daromadi –3 milliard dollarni tashkil etadi. demak, yamm = 77 – 3 = 74 milliard dollar bo‘ladi. bunda yaim yammdan katta, bu esa mamlakat ichida xorijiy kapital ulushi yuqoriligini bildiradi. yana bir misol: iste’mol 50 milliard dollar, investitsiya 20 milliard dollar, davlat xarajatlari 25 milliard dollar, eksport 15 milliard dollar va import 10 milliard dollar bo‘lsa, yaim 100 milliard dollarni tashkil etadi. agar milliy subyektlar chet eldan 8 milliard dollar daromad olsa va xorijiy subyektlar mamlakatdan 3 milliard dollar daromad olib chiqsa, sof xorijiy daromad +5 milliard dollar bo‘ladi. demak, yamm = 100 …

5 / 5

va xizmatlarning bozor qiymati; hisoblash formulasi yaim = c + i + g + (x − m), bunda c — uy xo‘jaliklari va notijorat iste’moli (consumer spending), i — yalpi investitsiyalar (gross investments; inventarizatsiya va kapital tovarlari), g — davlat xarajatlari (so‘nggi tovar va xizmatlar uchun berilgan xarajatlar; transferlar kiritilmaydi), x — eksport va m — import. yamm (gnp) esa milliy subyektlar tomonidan qayerda bo‘lishidan qat’iy nazar yaratilgan yakuniy mahsulot va xizmatlarning qiymati; formulasi yamm = yaim + nfia, bunda nfia (net factor income from abroad) — sof xorijiy omil daromadi (milliy rezidentlarning chet eldan olgan daromadlari minus norezidentlarning mamlakatdan olib chiqargan daromadlari). nfia musbat bo‘lsa yamm > yaim, manfiy bo‘lsa yamm < yaim — bu esa mamlakatning kapital va mehnat migratsiyasi, chet eldagi rezident daromadlari yoki joylardagi xorijiy korxonalarning rentasi holatini ko‘rsatadi. komponentlarni biroz chuqurroq tushuntiraman: c — oziq-ovqat, kiyim-kechak, maishiy xizmatlar va xizmat ko‘rsatishlar bo‘yicha iste’mol xarajatlari; i …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yalpi ichki mahsulot (yaim)"

yaim va yamm farqi, formulalari mavzusida esse reja: 1. kirish 2. yaim (yalpi ichki mahsulot) tushunchasi va mazmuni 3. yamm (yalpi milliy mahsulot) tushunchasi va mazmuni 4. yaim va yamm o‘rtasidagi asosiy farqlar 5. asosiy formulalar va amaliy misollar 6. xulosa 1.kirish milliy hisoblar tizimi zamonaviy iqtisodiyotda mamlakatning iqtisodiy faoliyatini to‘liq va aniq baholash uchun qo‘llaniladigan xalqaro standartlashtirilgan statistik tizimdir. u iqtisodiy jarayonlarni makro darajada tahlil qilish, ishlab chiqarish hajmi, daromadlar taqsimoti, iste’mol, jamg‘arma, investitsiya va tashqi savdo oqimlarini tizimli tarzda o‘lchash imkonini beradi. mazkur tizim bmt tomonidan ishlab chiqilgan va ko‘plab davlatlar, jumladan o‘zbekiston tomonidan ham qo‘llaniladi. milliy hisoblar tizimi asosiy k...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (25,6 КБ). Чтобы скачать "yalpi ichki mahsulot (yaim)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yalpi ichki mahsulot (yaim) DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram