erkin savdo va proteksionizm siyosati

DOCX 21 pages 72.9 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 72.9 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim , fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti “iqtisodiyot va menejment” kafedrasi “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan kurs ishi mavzu: erkin savdo va proteksionizm siyosati bajardi: 14v-24 guruh talabasi ___________________ qabul qildi: saidova k. h. hay`at tarkibi: __________________ __________________ __________________ toshkent-2025 mundareja: kirish 3 i bob. erkin savdo siyosatining nazariy asoslari 1.1. erkin savdoning iqtisodiy mazmuni va shakllanish tarixi 5 1.2. proteksionizm siyosatining mohiyati va shakllari 9 ii-bob. erkin savdo va proteksionizm o‘rtasidagi muvozanat hamda o‘zbekiston tajribasi 2.1. erkin savdo va proteksionizm o‘rtasidagi iqtisodiy muvozanat 12 2.2. o‘zbekistonda erkin savdo va proteksionizm siyosatining qo‘llanilishi 15 xulosa 19 foydalanilgan adabiyotlar 21 kirish jahon iqtisodiyotining globallashuvi va xalqaro mehnat taqsimotining chuqurlashuvi sharoitida mamlakatlar o‘rtasidagi savdo aloqalari tobora kengayib bormoqda. xalqaro savdo bugungi kunda har bir davlatning iqtisodiy barqarorligi, sanoat salohiyati va ijtimoiy farovonligi uchun muhim omilga aylangan. shu sababli, milliy iqtisodiyotlar uchun savdo siyosatini to‘g‘ri tanlash — …

2 / 21

imkoniyati yaratiladi va iste’molchilar uchun tovarlar narxi pasayadi. proteksionizm esa, aksincha, milliy ishlab chiqaruvchilarni xorijiy raqobatdan himoya qilish maqsadida bojxona tariflarini oshirish, importni cheklash yoki subsidiyalar berish orqali amalga oshiriladi. bu siyosatning maqsadi — milliy sanoatni mustahkamlash, yangi tarmoqlarni rivojlantirish, ish o‘rinlarini yaratish va milliy xavfsizlikni ta’minlashdir. iqtisodiy nazariyada erkin savdo tarafdorlari (a.smit, d.rikardo, j.s.mill va boshqalar) savdo erkinligi davlatlar uchun o‘zaro foydali ekanligini isbotlab berganlar. ularning fikricha, har bir mamlakat o‘ziga nisbatan nisbiy ustunlikka ega bo‘lgan mahsulotni ishlab chiqarishga ixtisoslashsa, umumiy foyda oshadi. proteksionistlar esa (f.list, j.keyns va boshqalar) iqtisodiy mustaqillik va milliy ishlab chiqarishni himoya qilish davlat barqarorligi uchun zarur, deb hisoblaydilar. bugungi kunda deyarli barcha davlatlar bu ikki siyosatni muvozanatda olib borishga harakat qilmoqda. masalan, rivojlangan mamlakatlar erkin savdoni targ‘ib qilgan holda, o‘z strategik tarmoqlarini proteksionistik choralar bilan himoya qiladilar. shu bois, “erkin savdo” va “proteksionizm” o‘rtasidagi nisbat har bir davlatning iqtisodiy rivojlanish darajasi, ichki bozor holati …

3 / 21

iqtisodiy munosabatlarning zamonaviy holatini, mamlakatlar o‘rtasidagi raqobatni va savdo siyosatining iqtisodiy barqarorlikka ta’sirini yoritib beradi. kurs ishining maqsadi — erkin savdo va proteksionizm siyosatlarining iqtisodiy mohiyatini o‘rganish, ularning ustunlik va kamchiliklarini tahlil qilish hamda o‘zbekiston amaliyotida ushbu siyosatlarning qo‘llanilish xususiyatlarini aniqlashdan iborat. kurs ishining vazifalari quyidagilardan iborat: · erkin savdo tushunchasi va uning nazariy asoslarini o‘rganish; · proteksionizmning shakllari va maqsadlarini tahlil qilish; · har ikki siyosatning ijobiy va salbiy jihatlarini solishtirish; o‘zbekiston iqtisodiyotida erkin savdo va proteksionizm uyg‘unligining amaliy ko‘rinishlarini ko‘rsatish. tadqiqot ob’ekti sifatida — xalqaro savdo siyosati, predmeti sifatida esa erkin savdo va proteksionizm o‘rtasidagi iqtisodiy muvozanat tanlanadi. i bob. erkin savdo siyosatining nazariy asoslari 1.1. erkin savdoning iqtisodiy mazmuni va shakllanish tarixi erkin savdo siyosati – bu xalqaro iqtisodiyotning eng qadimiy va eng muhim tamoyillaridan biridir. uning mohiyati shundan iboratki, davlatlar o‘rtasida tovarlar, xizmatlar, kapital va mehnat erkin harakatlanishiga imkon beriladi. ya’ni, erkin savdo siyosati har qanday …

4 / 21

kkisi foyda ko‘radi. shu sababli, erkin savdo xalqaro iqtisodiy tizimning asosiy harakatlantiruvchi kuchi hisoblanadi. erkin savdo nazariyasining shakllanish tarixi erkin savdo g‘oyasi ilk bor xviii asrda ingliz iqtisodchisi adam smit tomonidan “xalqlar boyligi sabablari haqida tadqiqot” asarida ilgari surilgan. u shunday degan: “davlat iqtisodiyotga kamroq aralashsa, jamiyat boyligi tezroq ortadi.” adam smitning fikricha, bozor o‘z-o‘zini tartibga soluvchi mexanizmga ega. shuning uchun davlat faqat huquqiy asoslar va barqaror muhitni ta’minlab berishi kerak, xolos. erkin savdo orqali mamlakatlar o‘z imkoniyatlaridan to‘liq foydalanadi va umumiy farovonlik ortadi. keyinchalik bu g‘oyani david rikardo o‘zining “nisbiy ustunlik nazariyasi” bilan yanada rivojlantirdi. u shunday deydi: > “hatto agar bir mamlakat barcha mahsulotlarni boshqalarga qaraganda samaraliroq ishlab chiqarsa ham, har bir mamlakat o‘zida eng samarali ishlab chiqariladigan tovarlarga ixtisoslashgan holda savdo qilsa, hamma yutadi.” masalan, portugaliya sharob ishlab chiqarishda, angliya esa mato ishlab chiqarishda ustun bo‘lsa, ular o‘zaro savdo qilganda har ikkisi foyda oladi. bu nazariya hozirgi …

5 / 21

latlar proteksionistik siyosatga o‘tdilar. 4. hozirgi bosqich (xx asrning ikkinchi yarmidan hozirgacha):ikkinchi jahon urushidan so‘ng 1947-yilda gatt (tariflar va savdo bo‘yicha umumiy bitim) imzolandi. keyinchalik u 1995-yilda jahon savdo tashkiloti (wto) ga aylandi. bu tashkilot erkin savdo qoidalarini belgilab, barcha a’zo davlatlar uchun yagona savdo tizimini yaratdi. bugungi kunda wtoning 160 dan ortiq a’zosi mavjud bo‘lib, ular o‘zaro savdoda bojxona to‘siqlarini kamaytirish majburiyatini olgan. bu erkin savdoning global miqyosda mustahkamlanayotganini ko‘rsatadi. erkin savdo siyosatining asosiy prinsiplari erkin savdo quyidagi asosiy tamoyillarga tayanadi: 1. raqobatni rag‘batlantirish – ishlab chiqaruvchilar o‘z mahsulotlarini yaxshilashga, sifat va narx jihatidan ustunlikka intiladi. 2. bozorlarning ochiqligi – har bir mamlakat boshqa davlatlarning tovarlariga imkon beradi. 3. davlat aralashuvining minimal darajasi – hukumat faqat muhitni nazorat qiladi, lekin narx va ishlab chiqarish jarayoniga aralashmaydi. 4. tarif va notarif to‘siqlarning kamaytirilishi – bojlar, kvotalar, litsenziyalar kamaytiriladi. 5. xalqaro mehnat taqsimotini chuqurlashtirish – har bir mamlakat o‘z resurslariga mos …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "erkin savdo va proteksionizm siyosati"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim , fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti “iqtisodiyot va menejment” kafedrasi “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan kurs ishi mavzu: erkin savdo va proteksionizm siyosati bajardi: 14v-24 guruh talabasi ___________________ qabul qildi: saidova k. h. hay`at tarkibi: __________________ __________________ __________________ toshkent-2025 mundareja: kirish 3 i bob. erkin savdo siyosatining nazariy asoslari 1.1. erkin savdoning iqtisodiy mazmuni va shakllanish tarixi 5 1.2. proteksionizm siyosatining mohiyati va shakllari 9 ii-bob. erkin savdo va proteksionizm o‘rtasidagi muvozanat hamda o‘zbekiston tajribasi 2.1. erkin savdo va proteksionizm o‘rtasidagi iqtisodiy muvozanat 12 2.2. o‘zbekistonda erkin savdo va proteksioni...

This file contains 21 pages in DOCX format (72.9 KB). To download "erkin savdo va proteksionizm siyosati", click the Telegram button on the left.

Tags: erkin savdo va proteksionizm si… DOCX 21 pages Free download Telegram