kimyo sanoatida ishlab chiqarish chiqindilarini kamaytirish usullari

DOCX 25 pages 171.8 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 171.8 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tashkent perfect university “iqtisodiyot va turizm” kafedrasi kurs ishi fan: tarmoqlar iqtisodiyoti mavzu: kimyo sanoatida ishlab chiqarish chiqindilarini kamaytirish usullari bajardi: _______________________________________ ____________ guruh: _______________________________________ qabul qildi: kat.o‘q. h. norqobilov ____________ ball: ______ toshkent – 2025 mundarija: kirish................................................................................................................. 3 i-bob. kimyo sanoatining iqtisodiy va ekologik asoslari 1.1. kimyo sanoatining iqtisodiy ahamiyati va tarmoq sifatida o‘rni…………... 5 1.2. kimyo sanoatida ekologik muammolar va chiqindilarning shakllanish sabablari…………………………………………………………………………. 8 ii-bob. kimyo sanoatida chiqindilarni kamaytirish-ning zamonaviy usullari 2.1. yashil kimyo va ishlab chiqarish texnologiyalarini modernizatsiya qilish… 13 2.2. chiqindilarni qayta ishlash, utilizatsiya va energiyaga aylantirish texnologiyalari…………………………………………………………………... 18 xulosa va tavfsiyalar……………………………………………….. 23 foydalanilgan adabiyotlar............................................................. 25 kirish mavzuning dolzarbligi. so‘nggi yillarda, xususan 2023–2025-yillar davomida, kimyo sanoati global miqyosda eng muhim ekologik muammolardan biri — ishlab chiqarish chiqindilarini kamaytirish masalasi bilan jiddiy shug‘ullanmoqda. yashil iqtisodiyot va barqaror rivojlanish tamoyillariga asoslangan kimyoviy ishlab chiqarish texnologiyalari bugungi kunda iqtisodiy raqobatbardoshlikning muhim …

2 / 25

lingan “2022–2026-yillarda o‘zbekiston respublikasining atrof-muhitni muhofaza qilish konsepsiyasi”[footnoteref:1] da kimyo sanoatida chiqindilarni kamaytirish, xavfli moddalardan foydalanishni cheklash va ishlab chiqarish jarayonlarini ekologik standartlarga moslashtirish bo‘yicha muhim vazifalar belgilangan. shuningdek, 2024-yilda unido va o‘zbekiston ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi hamkorligida “sanoat chiqindilarini boshqarish va qayta ishlash”[footnoteref:2] loyihasi ishga tushirildi. bu jarayonlar nafaqat ekologik, balki iqtisodiy barqarorlik uchun ham strategik ahamiyat kasb etmoqda. shu boisdan, kimyo sanoatida chiqindilarni kamaytirish yo‘llarini o‘rganish dolzarb ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. [1: o‘zbekiston respublikasi prezidentining “2022–2026-yillarda o‘zbekiston respublikasining atrof-muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi pq–11-son qarori, 2023-yil 11-yanvar. — www.lex.uz] [2: o‘zbekiston respublikasi prezidentining “yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi to‘g‘risida”gi pf–60-son farmoni, 2022-yil 28-yanvar. — www.lex.uz] kurs ishining maqsadi. kimyo sanoatida chiqindilarni kamaytirishning zamonaviy yo‘llarini, innovatsion texnologiyalarini va ularning o‘zbekiston sharoitida qo‘llanish imkoniyatlarini ilmiy asosda o‘rganish. kurs ishining vazifalari: · kimyo sanoatida chiqindilarning paydo bo‘lish sabablari va turlarini tahlil qilish. · chiqindilarni kamaytirishda qo‘llanilayotgan …

3 / 25

larida chiqindilarni kamaytirishning texnologik, ekologik va iqtisodiy jihatlari. kurs ishining metodologiyasi. tadqiqotda tahliliy, qiyosiy, statistik, hamda zamonaviy ilmiy yondashuv — yashil kimyo va aylanma iqtisodiyot konsepsiyalariga asoslangan metodlardan foydalanilgan. shuningdek, 2023–2025-yillarda e’lon qilingan xalqaro va milliy hisobotlar (unido, unep, deloitte, o‘zbekiston ekologiya hisobotlari) tahlil qilindi. kurs ishning tuzilmasi. kurs ishi kirish, ikki bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. · birinchi bobda kimyo sanoatida chiqindilarni kamaytirishning nazariy asoslari, yashil kimyo tamoyillari va zamonaviy texnologik yondashuvlar yoritiladi. · ikkinchi bobda o‘zbekiston kimyo sanoatidagi chiqindilarni kamaytirish bo‘yicha amaliy tajribalar, xalqaro hamkorlik loyihalari va istiqbolli takliflar tahlil qilinadi. · ish xulosa va foydalanilgan adabiyotlar bilan yakunlanadi. i-bob. kimyo sanoatining iqtisodiy va ekologik asoslari 1.1. kimyo sanoatining iqtisodiy ahamiyati va tarmoq sifatida o‘rni kimyo sanoati milliy iqtisodiyotning strukturaviy jihatdan muhim bo‘g‘inlaridan biri bo‘lib, uning funksiyalari va ta’siri ko‘p qirralidir. bir tomondan, kimyo korxonalari xomashyo va yarimtayyor mahsulotlar ishlab chiqarish orqali boshqa sanoat tarmoqlarining uzluksiz …

4 / 25

ga to‘g‘ri keladi. siz ta’kidlagan korxonalar — chirchiq elektrkimyo kombinati (hozirgi “maksam-chirchiq” aj), farg‘onaazot (1962), navoiyazot (1964), olmaliqdagi “ammofos-maksam” (1969) va fosfor xomashyosi bilan ta’minlovchi “qizilqum fosforit kompleksi” mamlakatda kimyo produktsiyasining asosiy poydevorini tashkil etdi. ushbu yirik majmualar ma’lum bir tarixiy davrda milliy xo‘jalikning qishloq xo‘jaligi va sanoat ehtiyojlariga javob berish maqsadida joylashtirilgan bo‘lib, ular orqali o‘zbekiston o‘zining asosiy sanoat mahsulotlari va eksport yo‘nalishlarini shakllantirdi. kimyo sanoatining tarmoq sifatidagi o‘rnini tushunish uchun uning ichki tuzilmasi va ishlab chiqarish majmualarini ko‘rib chiqish muhim. amaliy jihatdan korxonalar quyidagi majmualarga bo‘linadi: (1) mineral o‘g‘itlar va noorganik moddalar majmuasi — ammiak, karbamid, ammoniy sulfat va boshqa asosiy o‘g‘itlar; (2) organik kimyo va polimer materiallar majmuasi — sintetik tolalar, plastiklar va ularning xomashyosi; (3) o‘simliklarni muhofaza qilish vositalari ishlab chiqarish majmuasi — pestitsid va agroximik preparatlar; (4) kalsiylashtirilgan soda va chuqur kimyoviy reagentlar majmuasi. bu majmualar o‘zaro ham tovar zanjiri shaklida bog‘langan, ham energetika, neft-gaz …

5 / 25

xarajatlarni pasaytirish va atrof-muhit yukini kamaytirish mumkin; 3. aylanma iqtisodiyot tamoyillarini tatbiq etish — chiqindilarni qayta ishlash va uning qiymat zanjiriga qaytarilishi yangi daromad manbalarini ochadi; 4. ilmiy-tadqiqot va innovatsion faoliyat — katalizatorlar, doimiy (continuous-flow) reaktorlar va bio-ishlatiladigan metodlar ishlab chiqish orqali mahsulot sifati va resurslardan foydalanish samaradorligi ortadi; 5. davlat siyosati va regulyatorlik — ekotizimni rag‘batlantiruvchi fiskal va normativ choralar (subsidiyalar, soliqqa oid imtiyozlar, ekologik standartlar) investitsiyalar va modernizatsiyani tezlashtiradi. o‘zbekiston misolida, 2020–2025 davrida sanoatni modernizatsiya qilish va eksport potentsialini oshirishga yo‘naltirilgan bir qator strategik hujjatlar va loyihalar qabul qilindi va amalga oshirilmoqda. ushbu loyihalar doirasida yirik zavodlar o‘z ishlab chiqarish quvvatlarini yaxshilash, energiya samaradorligini oshirish va chiqindilarni boshqarish tizimlarini joriy etish yo‘llarini qidirmoqdalar. misol uchun, “maksam-chirchiq”, “navoiyazot” va “farg‘onaazot” kabi aksiyadorlik jamiyatlari texnologik yangilanish, avtomatlashtirish va atrof-muhitga zararli chiqindilarni kamaytirishga qaratilgan investitsion loyihalarni amalga oshirishni rejalashtirmoqda. bular jumlasiga gazni qayta ishlash texnologiyalari, katalitik jarayonlarni optimallashtirish, shamol va quyosh …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyo sanoatida ishlab chiqarish chiqindilarini kamaytirish usullari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tashkent perfect university “iqtisodiyot va turizm” kafedrasi kurs ishi fan: tarmoqlar iqtisodiyoti mavzu: kimyo sanoatida ishlab chiqarish chiqindilarini kamaytirish usullari bajardi: _______________________________________ ____________ guruh: _______________________________________ qabul qildi: kat.o‘q. h. norqobilov ____________ ball: ______ toshkent – 2025 mundarija: kirish................................................................................................................. 3 i-bob. kimyo sanoatining iqtisodiy va ekologik asoslari 1.1. kimyo sanoatining iqtisodiy ahamiyati va tarmoq sifatida o‘rni…………... 5 1.2. kimyo sanoatida ekologik muammolar va chiqindilarning shakllanish sabablari………………………………………………………...

This file contains 25 pages in DOCX format (171.8 KB). To download "kimyo sanoatida ishlab chiqarish chiqindilarini kamaytirish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyo sanoatida ishlab chiqaris… DOCX 25 pages Free download Telegram