dinamika qatorlari korreliyarsion regression tahlilni qo’llash

PPT 13 pages 155.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 155.5 KB

File type PPT

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

dinamika qatorlari dinamika qatorlari korreliyarsion regression tahlilni qo’llash dinamika qatorlari: mohiyati, tasnifi, tuzish qoidalari bozor iqtisodiyoti sharoitida ijtimoiy hodisa va jarayonlarni vaqt bo'yicha o'zgarishini o'rganish juda muhim. chunki, hodisalarni o'z vaqtida o'rganmaslik, kerak bo'lganda firmaning faoliyati haqida muhim va taqdiriy qarorlarni vaqtida qabul qilmaslik uni og'ir raqobat sharoitida nochorlikka olib kelishi mumkin. firma va kompaniyalar faoliyati dinamikasini o'rganishdan asosiy maqsad vaqt bo'yicha rivojlanish qonuniyatlarini aniqlash va o'lchashdir. bunga dinamika qatorlarini tuzish va tahlil qilish vositasi orqali erishiladi. dinamika qatorlari deb, ijtimoiy hodisa va jarayonlarning vaqt bo'yicha o'zgarishini tavsiflovchi sonlar qatoriga aytiladi. dinamika qatorlarida ikki unsur (element) mavjud: vaqt ko'rsatkichi (t); shu vaqtga tegishli daraja (u) dinamika qatorlarida vaqt ko'rsatkichi sifatida ma'lum bir payt (sana) yoki davr (oy, yil) olinishi mumkin. dinamika qatorlarining darajalari ijtimoiy hodisalarning sonini, hajmini, miqdorini vaqt bo'yicha o'zgarishini o'zida aks ettiradi va ular mutlaq, nisbiy va o'rtacha miqdorlarda ifodalanadi. to'g'ri tuzilgan dinamika qatorlari solishtirma ko'rsatkichlardan tashkil topadi. …

2 / 13

hadlarda ham faqat shu toifadagi aholi soni berilishi kerak; 4) dinamika qatorlarining ko'rsatkichlari hudud bo'yicha ham taqqoslama bo'lishi shart. masalan, buxoro viloyati bo'yicha keyingi 30 yilda erishilgan natijalarni tahlil qilish uchun dinamika qatorlari tuzildi. bu tuzilgan qator hadlarini taqqoslash mumkin emas, chunki keyingi 30 yil ichida buxoro viloyatining hududi o'zgardi, ya'ni undan navoiy viloyatiga qarashli tumanlar ajralib chiqdi, qo'shildi va yana ajraldi. demak, 30 yil uchun tuzilgan hadlarni taqqoslash uchun ularni hammasini buxoro viloyatining yoxud yangi, yoxud eski hududi bo'yicha hisoblash kerak; 5) dinamika qatori ko'rsatkichlari davrning uzun va qisqaligi bo'yicha ham bir xil bo'lishi kerak. dinamika qatorlari hodisalarni tavsiflash vaqtiga qarab, payt(moment)li va davriy dinamika qatorlariga bo'linadi. paytli dinamika qatorlari o'rganilayotgan hodisa va jarayonlarni ma'lum bir aniq payt (moment)ga holatini ifodalaydi, aks ettiradi. masalan, aholi soni, kassadagi pul qoldig'ini faqatgina ma'lum paytga hisoblanadi. davriy dinamika qatorlarida esa hadlar shu davr oralig'i (interval)da beriladi. masalan, bir oy (yoki yil) da …

3 / 13

qonuniyatlarini o'rganish quyidagi yo'nalishlarda amalga oshiriladi: vaqt bo'yicha rivojlanish darajasini baholash; statistik ko'rsatkichlar tizimi vositasida o'rganilayotgan hodisaning dinamikasini o'lchash; rivojlanishning asosiy tendentsiyalarini aniqlash va miqdoriy baholash; davriy tebranishlarni o'rganish; bashoratlash va ekstrapolyatsiya qilish. dinamika qatorlarini tahlil qilish ko'rsatkichlari o'rganilayotgan hodisa va jarayonlarning dinamikasini miqdoriy tomondan baholashda quyidagi statistik ko'rsatkichlar qo'llaniladi: mutlaq qo'shimcha o'zgarish; o'zgarish sur'ati, qo'shimcha o'zgarish sur'ati; bir foiz o'zgarishning mutlaq mohiyati. dinamika qatorlari ko'rsatkichlarini hisoblash ikkita davr darajasini taqqoslash natijasida olinadi. odatda, taqqoslanadigan daraja sifatida qatorning birinchi yoki oldingi yil darajasi qabul qilinadi. taqqoslanish usuliga qarab, bu ko'rsatkichlar o'zgaruvchan va o'zgarmas bazali ko'rsatkichlarga bo'linadi. ularni bazisli va zanjirsimon ko'rsatkichlar ham deb atashadi. bazisli deyilishiga sabab qatorning barcha hadlari baza deb qabul qilingan bitta had bilan taqqoslanadi. zanjirsimonda esa har bir taqqoslashda taqqoslash bazasi o'zgarib boradi. dinamika qatorlarini qayta ishlash usullari dinamika qatorlaridagi mavjud tendentsiyalarni aniqlash va baholash statistikaning muhim vazifalaridan biridir. asosiy tendentsiyalarni o'rganish jarayonida o'zaro bog'langan ikkita …

4 / 13

hsulotlarining iste'moli va ayniqsa ularni qayta ishlash masalalari ham mavsumiy xarakterga ega, dehqon bozoridagi mahsulotlarga bo'lgan narxlarni olib qarang, ayrim oylarda ularning narxi mavsum oylarga nisbatan 6-8 barobar (undan ham ortiq bo'lishi mumkin) yuqori. mavsumiylik nega o'rganiladi? bu muammoni o'rganish juda katta ahamiyatga ega. birinchidan, ishlab chiqaruvchilar biznes-rejani tuzayotganda shu korxona ishlab chiqarayotgan mahsulotga talabning eng yuqori darajasi qaysi oylarga to'g'ri kelishini bilishadi; ikkinchidan, tadbirkorlar qishloq xo'jalik mahsulotlarini xarid qilishga va ularni qish oylarida saqlashga tayyorgarlik ko'radilar; uchinchidan makroiqtisodiy darajada rejalar tuzilayotganda (ayniqsa, investitsiya masalalari bo'yicha) tarmoqlarni rivojlanish istiqbollariga e'tibor beriladi; to'rtinchidan, eng asosiysi, etishtirilgan mahsulotni (qishloq xo'jalik mahsulotlarini ko'proq nazarda tutayapmiz) iste'molchilarga etkazib berishda tabiiy va notabiiy yo'qotishlar kamaytiriladi (ayrim olimlarning hisob-kitobiga qaraganda daladan dasturxongacha bo'lgan masofada 35-40% mahsulot yo'qotilar ekan). demak, yuqorida keltirilgan dalillarga binoan dinamika qatorlarini tahlil qilishda mavsumiylikni o'rganish va o'lchash eng muhim vazifalardan biri ekan. mavsumiylikni o'rganish va o'lchash uchun yaratilgan statistik metodlarning ayrimlarini ko'rib …

5 / 13

dinamika qatorlari korreliyarsion regression tahlilni qo’llash - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinamika qatorlari korreliyarsion regression tahlilni qo’llash"

dinamika qatorlari dinamika qatorlari korreliyarsion regression tahlilni qo’llash dinamika qatorlari: mohiyati, tasnifi, tuzish qoidalari bozor iqtisodiyoti sharoitida ijtimoiy hodisa va jarayonlarni vaqt bo'yicha o'zgarishini o'rganish juda muhim. chunki, hodisalarni o'z vaqtida o'rganmaslik, kerak bo'lganda firmaning faoliyati haqida muhim va taqdiriy qarorlarni vaqtida qabul qilmaslik uni og'ir raqobat sharoitida nochorlikka olib kelishi mumkin. firma va kompaniyalar faoliyati dinamikasini o'rganishdan asosiy maqsad vaqt bo'yicha rivojlanish qonuniyatlarini aniqlash va o'lchashdir. bunga dinamika qatorlarini tuzish va tahlil qilish vositasi orqali erishiladi. dinamika qatorlari deb, ijtimoiy hodisa va jarayonlarning vaqt bo'yicha o'zgarishini tavsiflovchi sonlar qatoriga aytiladi. dinam...

This file contains 13 pages in PPT format (155.5 KB). To download "dinamika qatorlari korreliyarsion regression tahlilni qo’llash", click the Telegram button on the left.

Tags: dinamika qatorlari korreliyarsi… PPT 13 pages Free download Telegram

dinamika qatorlari korreliyarsion regression tahlilni qo’llash

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "dinamika qatorlari korreliyarsion regression tahlilni qo’llash"

Similar files