normativxarajatlarnihisoblash

PPTX 13 pages 194.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 194.5 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

normativ xarajatlarni hisoblash reja: • me’yoriy (normativ) xarajatlar hisobi va «standart-kost» tizimi • mahsulot tannarxini kalkulyatsiya qilishda normativ usuldan foydalanish. • chetlanishlar hisobi - xarajatlarni nazorat qilishdagi muhim vosita boshqaruv hisobini tashkil qilish va yuritishda xarajatlami hisobga olish va ulami boshqarish muhim ahamiyat kasb etadi. to’g’ri, moliyaviy hamda ishlab chiqarish hisobi obyekti sifatida xarajatlar belgilangan tartibda hisobga olinadi va ularni tashkil etish hamda yuritish uchun o’rnatilgan shakllarda ular to’g’risida ma’lumotlar turli xil hisobotlar, shuningdek jadvallar ko’rinishida shakllanadi. lekin, boshqaruv hisobi - bu nafaqat o’tgan davr ko’rsatkichlarini hisobga olish va ularni tahlil qilishni, balki xo’jalik yurituvchi subyektning istiqboldagi ko’rsatkichlarini ham ko’ra bilishni, ularni oldindan boshqara olishni, tegishli vaqtlarda talab qilinadigan bo’lsa, ularning ayrim moddalariga o’zgartirishlar kiritib borishni ham talab qiladi. shuning bilan birgalikda boshqaruv hisobida xarajatlar mohiyatiga to ’g’ri baho berish va uni boshqaruv qarorlari ta’siriga tushirish uchun, moliyaviy va ishlab chiqarish hisoblarida ularni hisobga olishda foydalaniladigan usullari va yondashuvlaridan ham …

2 / 13

i rejalashtirish va ularni nazorat qilish uchun ishlatiladigan quroldir. u o’z o’zidan xarajatlarni hisobga olish tizimi sifatida ishlatilmaydi, jarayon bo’yicha tannarx hisob-kitob uslublari, yoki ularning har qanday kombinatsiyalarida buyurtma sifatida ishlatilishi mumkin. xo’jalik yurituvchi subyekt «standart-kost» tizimini to’liq qo’llaganda, sotilgan mahsulotlar tannarxi va zahira hisobiga ta’sir etuvchi barcha xarajatlar amalga oshirilgan xaqqoniy xarajatlar ko’rinishida emas, balki oldindan aniqlangan xarajat yoki me’yoriy ko’rinishda ifodalanadi. xarajatlar xarakati va hisob tizimiga kiritilgan me’yoriy xarajatlar «xarajat - hajm - daromad» ko’rsatkichlari bilan birgalikda byudjetlarni nazorat qilishda ma’lumotlar manbaini ta’minlaydi. bu usuldan - xo’jalik yurituvchi subyektni boshqarishning turli qirralarida va maxsus ishchilarning ish faoliyatini baholashda, har xil ishlab chiqarish istiqboli variantlarini ko’rib chiqishda va byudjetni tayyorlashda foydalaniladi va bu usul, shuningdek ishlab chiqarilgan mahsulotga (bajarilgan ishga, ko’rsatilgan xizmatga) sotish bahosini belgilashda yordam beradi. «standart-kost» tizimi rivojlangan mamlakatlar ishlab chiqarish kompaniya va xo ’jalik yurituvchi subyektlarining deyarlik barchasida qo’llaniladi. lekin, bu tizimda qo’yilgan maqsadga erishishda omillarning …

3 / 13

lanishning asosiy yutug’i iqtisodiy hisobotni o’z vaqtida va tahliliy jihatdan qulay tarzda yozib borishdir. boshlanishda me’yorlardan foydalanish hisobotni olib borish uchun haqiqiy chiqimlarni hisoblash tizimiga ko’ra katta xarajat kerak bo’ladiganga o’xshaydi. lekin, me’yoriy xarajatlarni qo’llash hisobga olishni soddalashtiradi. masalan, materiallar (turli narxli partiyalar) haqidagi bir oydagi ma’lumotlarni qo’shib yig’ish mumkin, shuningdek har bir ishchi tomonidan aniq bir mahsulotni ishlab chiqarish uchun sarflanishi lozim bo’lgan vaqt miqdorini belgilash va umuman barcha to’g’ri mehnat xarajatlari me’yorini avvaldan aniqlash mumkin. xaqiqiy va me’yoriy ko’rsatkichlar farqi me’yordan “chetlanish” deyiladi. agar me’yordan chetlanish aniqlansa, mutaxassis uning vujudga kelish sabablarini aniqlashi kerak bo’ladi. bu jarayon me’yordan “chetlanishlar tahlili” deb yuritiladi hamda bu jarayon xarajatlarni nazorat qilish va butun xo’jalik yurituvchi subyektni boshqarish uchun foydali qurol hisoblanadi. me 'yoriy xarajatlarning e 'tiborga olinishi lozim bo ’igan quyidagicha ko'rsatkichlari mavjud: 1. ideal (nazariy) me’yor. bu ko’rsatkichlar asosan uskunalarning maksimal darajada foydali bo’lishiga asoslanadi va bunda ish to’xtamaydi, buzilish …

4 / 13

’lum bir aniqlangan to’g’ri materiallar uchun xarajat bahosining mukammal miqdorini ifodalaydi. sotib olish agenti barcha to ’g’ri materiallarning me’yoriy baholarini o’rnatish uchun javobgar. u me’yoriy bahoni aniqlashda baholarning barcha mumkin bo’lgan oshishini, materiallar bozoridagi miqdoriy o’zgarishlarini hisobga olishi hamda materiallarni yetkazishning yangi manbalari va boshqalarni e’tiborga olishi kerak. shuningdek, u barcha amaliy sotib olishlarni bajarishi va baholar farqi natijasida bo ’ladigan materiallar sarfi uchun mas’uliyatni o’z zimmasiga olishi lozim. 6 materiallar sarfining me’yoriy miqdori - bu bir dona mahsulotni ishlab chiqarish uchun ishlatilishi kerak bo’ladigan materiallar miqdorini oldindan aniqlashdir. bir ko’rinishda unchalik qiyindek ko’rinmasada, uni aniqlash eng murakkab masalalardan hisoblanadi. unga mahsulotlarning muxandislik tafsirlanishi, materiallar sifati, mashina va uskunalarning yoshi va unumdorligi hamda ishchilarning tajribasi va malakasi ta’sir etadi. materiallarning me’yoriy miqdorini aniqlashda ma’lum miqdorda mahsulotning chiqitga chiqishi va yo’qotilishi mumkinligini e’tiborga olish lozim. odatda bu me’yoriy mezonni ishlab chiqarish menejerlari, buxgalter yoki yo’qotishni hisoblovchilar o’rnatadilar va ular tomonidan bu …

5 / 13

i doimiy) xarajatlar bo’lib, ularni hisoblash uchun turli manbalardan foydalaniladi. mahsulot tannarxini kalkulyatsiya qilishda normativ usuldan foydalanish har bir xo’jalik yurituvchi subyekt rahbari, nafaqat rahbar, balkim shu xo’jalik yurituvchi subyekt bilan u yoki bu darajada bog’langan xodim, ishchi, xizmatchi albatta uning moliyaviy holati, istiqboldagi rejalari bilan qiziqadi va umuman kelajakda bu xo’jalik yurituvchi subyektni nimalar kutayapti degan savollar ustida doimo bosh qotiradi. boshqaruv hisobini tashkil qilish va yuritish ana shu kabi savollarga aniq va istalgan paytda javob berishga xizmat qilishi lozim. buni qay tarzda amalga oshirish imkoniyati borligini quyida, amaliyotga yaqin bo’lgan oddiy misolda ko’rib chiqishga harakat qilamiz. buning uchun albatta, xo’jalik yurituvchi subyektda ishlab chiqarish bilan bog’liq bo’lgan bir qator ko’rsatkichlar miqdori haqidagi ma’lumotlar talab qilinadi. umumishlab chiqarish xarajatlarining me’yoriy koeffitsientlari quyidagicha: o’zgaruvchan xarajatlari qismi uchun, bir soatlik mehnat xarajatlari miqdoridan 135 so’mga va doimiy xarajatlari qismi uchun - 90 so’mga. shu misol shartlaridan kelib chiqadigan bo’lsak, bir dona …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "normativxarajatlarnihisoblash"

normativ xarajatlarni hisoblash reja: • me’yoriy (normativ) xarajatlar hisobi va «standart-kost» tizimi • mahsulot tannarxini kalkulyatsiya qilishda normativ usuldan foydalanish. • chetlanishlar hisobi - xarajatlarni nazorat qilishdagi muhim vosita boshqaruv hisobini tashkil qilish va yuritishda xarajatlami hisobga olish va ulami boshqarish muhim ahamiyat kasb etadi. to’g’ri, moliyaviy hamda ishlab chiqarish hisobi obyekti sifatida xarajatlar belgilangan tartibda hisobga olinadi va ularni tashkil etish hamda yuritish uchun o’rnatilgan shakllarda ular to’g’risida ma’lumotlar turli xil hisobotlar, shuningdek jadvallar ko’rinishida shakllanadi. lekin, boshqaruv hisobi - bu nafaqat o’tgan davr ko’rsatkichlarini hisobga olish va ularni tahlil qilishni, balki xo’jalik yurituvchi subyektning isti...

This file contains 13 pages in PPTX format (194.5 KB). To download "normativxarajatlarnihisoblash", click the Telegram button on the left.

Tags: normativxarajatlarnihisoblash PPTX 13 pages Free download Telegram