makroiqtisodiy ko’rsatkichlar va ularni hisoblash

DOC 14 pages 203.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 203.5 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

asosiy makroiqtisodiy ko’rsatkichlar va ularni hisoblash reja: 1. makroiqtisodiy ko’rsatkichlarning mohiyati 2.makroiqtisodiyotda foydalaniladigan miqdor ko’rsatkichlari 3 makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarni hisoblash formulalari (yaim, inflatsiya, ish haqi, foyda, deflyator) xulosa foydalanilgan adabiyotlar 1. makroiqtisodiy ko’rsatkichlarning mohiyati makroiqtisodiyot – bu mamlakat miqyosida moddiy ishlab chiqarish va nomoddiy sohalarini bir butun qilib birlashtirgan milliy xo’jaligi darajasidagi iqtisodiyotdir. makroiqtisodiyot o’z ichiga xalq xo’jaligining moddiy va nomoddiy ishlab chiqarish hamda xizmat ko’rsatish sohalarini oladi. milliy iqtisodiyot me’yorida faoliyat qilish va barqaror o’sishi uchun barcha tarmoq va ishlab chiqarish sohalarining o’zaro bog’liqligi va muvozanatli rivojlanishi talab qilinadi. milliy iqtisodiyotda ishlab chiqarish, xizmat ko’rsatish hajmi va ularning o’sishi bir qator ko’rsatkichlar tizimi orqali makroiqtisodiy darajada aniqlanib, tahlil qilinadi. makroiqtisodiy ko’rsatkichlar orqali butun iqtisodiyotning holati uning o’sishi yoki orqaga ketishi tahlil qilinib, xulosa chiqariladi. ular yordamida davlat o’z iqtisodiy siyosatini belgilaydi. makroiqtisodiy ko’rsatkichlar tizimi, yaimni uning harakatining barcha bosqichlarida, ya’ni ishlab chiqarish, taqsimlash, qayta taqsimlash va natijada foydalanish bosqichlarida ko’rgazmali …

2 / 14

uyidagi ko’rsatkichlar kiradi : yalpi ichki mahsulot (yaim), sof ichki mahsulot (sim), milliy daromad (md), shaxsiy daromad (shd), ixtiyordagi daromad (id) va boshqalar. makroiqtisodiy sifat ko’rsatkichlariga kuyidagi ko’rsatkichlar kiradi : inflyatsiyaning o’sish sur’atlari, ishsizlik darajasi, aholining ish bilan bandlik darajasi, aholi jon boshiga to’g’ri keladigan yalpi ichki mahsulot va boshqalar. bu ko’rsatkichlar iqtisodiy tizimning umumiy holatini ifodalab, ijtimoiy ishlab chiqarishdagi barcha qatnashuvchilarning (korxona, tarmoq, mintaqa, davlat) faoliyatlari natijasida aniqlanadi. ular mamlakatning iqtisodiy imkoniyatlarini, uning ijtimoiy - iqtisodiy rivojlanish istiqbollarini narxlash uchun ishlatiladi. bozor iqtisodiga o’tayotgan mamlakatlarda ijtimoiy ishlab chiqarishning kengaytirilgan tushunchasiga amal qilinadi. shu ma’noda, ijtimoiy ishlab chikarish - iqtisodiyotning daromad yaratuvchi barcha soxalarining ishlab chiqarishidir. bu erda moddiy ishlab chiqarish soxalaridan tashqari, pulli xizmatlar ko’rsatuvchi tarmoqlar (moliya, sug’urta, sog’liqni saqlash, maorif va boshqalar) xam ijtimoiy ishlab chikarishga kiradi. shu sababli, bozor iktisodiyotiga o’tgan mamlakatlarda yaratilgan ijtimoiy mahsulot tarkibiga tovarlar xam, xizmatlar xam, milliy daromadda esa, tovarlarni sotishdan, xizmat ko’rsatishdan …

3 / 14

yalpi ichki mahsulot. 2) yalpi ichki mahsulot - amortizatsiya = sof ichki mahsulot. 3) sof ichki mahsulot – biznesga egri soliqlar = milliy daromad 4) milliy daromad – ijtimoiy sug’urtaga badallar – korporatsiya foydasiga soliqlar – korporatsiyani taqsimlanmagan foydasi + transfert to’lovlari = shaxsiy daromad. 5) shaxsiy daromad – yakka tartibdagi soliqlar = ixtiyordagi daromad. 2.makroiqtisodiyotda foydalaniladigan miqdor ko’rsatkichlari asosiy makroiqtisodiy ko’rsatkichlardan biri bu - yalpi ichki mahsulotdir. yalpi ichki mahsulot – bu muayyan davr mobaynida (bir yil) kim tomonidan yaratilishidan qatiy nazar mamlakat hududida yaratilgan barcha yakuniy tovar va xizmatlarning bozor qiymatidir. yaim - bu biror-bir mamlakat xududida joylashgan korxona va tashkilotlarda ishlab chirarilgan tovar va xizmatlarning umumiy yiuindisidan iboratdir. yalpi ichki mahsulot 3 xil usul asosida aniqlanadi ; 1) ishlab chiqarish usuli – bunda yalpi ichki mahsulot barcha qo’shilgan qiymatlar yig’indisi sifatida aniqlanadi. yalpi ichki mahsulot = ∑ qq 2) xarajatlar usuli – bunda yakuniy iste’molchilarning xarajatlari yig’indisi …

4 / 14

ni tashkil etdi. 1- jadval 2013 yilda o’zbekiston respublikasining makroiqtisodiy ko’rsatkichlar milliy daromad – bu, milliy ishlab chiqarishdan olingan daromad yoki ijtimoiy ishlab chiqarishdagi barcha daromad turlarining yig’indisidir. yalpi milliy daromad quyidagicha hisoblanadi ; yamd = yaim + horijdan olingan omilli daromadlar – horijliklarning ushbu mamlakat hududidan olgan omilli daromadlari. shaxsiy daromad va milliy daromadning bir-biridan shunisi bilan farq qiladiki, ishlab chiqarishda mehnat qilish evaziga olingan daromadlarning bir qismi ( ijtimoiy sug’urtalar to’lovlari, korporatsiya foydasiga soliq va korporatsiyaning taqsimlanmagan foydasi ) amalda bevosita uy xo’jaligiga tushmaydi. uy xo’jaligi hisobiga to’g’ri keladigan daromadlarning bir qismi, masalan, (transfert to’lovlari) - mehnat natijalarini bildirmaydi. transfert to’lovlariga - sug’urta tashkilotlari tomonidan to’lanadigan, ya’ni qarilikda va baxtsiz xodisalarga shuningdek ijtimoiy dasturlarga asoslangan holda ishsizlarga to’lanadigan nafaqalar, nogironlarga to’lanadigan har xil to’lovlar, ishsizlarga va pensionerlarga to’lanadigan nafaqalar, iste’molchilar va davlat tomonidan to’lanadigan foiz to’lovlari va boshqa to’lovlar kiradi. shaxsiy ixtiyordagi daromad deb individual soliqlarni to’lagandan keyingi …

5 / 14

ab chiqarishning natural shaklidagi hajmi; - narxlar darajasi. amaliyotda milliy hisobchilik tizimida narxlarning ikki ko’rinishi qo’llaniladi: -joriy yoki haqiqiy narxlar; · o’zgarmas yoki solishtirma bazis narxlar. shu yildagi joriy yoki amaldagi narxlar yil mobaynida mahsulot ishlab chiqarish va uning iste’moli o’rtasidagi bog’liqlikni aniqlashda qo’llaniladi hamda takror ishlab chiqarishning moliyaviy qiymat jihatlarini aks ettiradi. lekin joriy narxlardan ishlab chiqarishni ma’lum bir vaqt davomida tahlil qilish uchun foydalanish maqsadga muvofiq emas. chunki ularni xar qanday oshishi yoki pasayishi yalpi ichki mahsulot va milliy daromadning hajmiga bevosita ta’sir etib, iqtisodiyotning haqiqiy ahvolini buzib ko’rsatadi. milliy iqtisodiyotning rivojlanishiga haqqoniy baho berish uchun o’zgarmas narxlardan foydalaniladi. o’zgarmas yoki solishtirma narxlar asos qilib olingan biror – bir yildagi mahsulotning narxi bo’lib, tahlil qilinayotgan davr uchun ishlab chiqarish hajmini qiymat jihatdan baholashda foydalaniladi. bu narxlar mahsulotning natural hajmini o’zgarishini ilg’ash imkonini beradi va ishlab chiqarishni ma’lum bir vaqt davomida haqiqiy o’zgarishini aks ettiradi. mamlakat iqtisodiy rivojlanishining joriy …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "makroiqtisodiy ko’rsatkichlar va ularni hisoblash"

asosiy makroiqtisodiy ko’rsatkichlar va ularni hisoblash reja: 1. makroiqtisodiy ko’rsatkichlarning mohiyati 2.makroiqtisodiyotda foydalaniladigan miqdor ko’rsatkichlari 3 makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarni hisoblash formulalari (yaim, inflatsiya, ish haqi, foyda, deflyator) xulosa foydalanilgan adabiyotlar 1. makroiqtisodiy ko’rsatkichlarning mohiyati makroiqtisodiyot – bu mamlakat miqyosida moddiy ishlab chiqarish va nomoddiy sohalarini bir butun qilib birlashtirgan milliy xo’jaligi darajasidagi iqtisodiyotdir. makroiqtisodiyot o’z ichiga xalq xo’jaligining moddiy va nomoddiy ishlab chiqarish hamda xizmat ko’rsatish sohalarini oladi. milliy iqtisodiyot me’yorida faoliyat qilish va barqaror o’sishi uchun barcha tarmoq va ishlab chiqarish sohalarining o’zaro bog’liqligi va muvozanatli rivojla...

This file contains 14 pages in DOC format (203.5 KB). To download "makroiqtisodiy ko’rsatkichlar va ularni hisoblash", click the Telegram button on the left.

Tags: makroiqtisodiy ko’rsatkichlar v… DOC 14 pages Free download Telegram