molekulalarning optik spektroskopiyasi. molekulalarning elektron–tebranma–aylanma holatlari

PPTX 19 pages 423.2 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 423.2 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

aminokislotalar ma'ruza №13. molekulalarning optik spektroskopiyasi. molekulalarning elektron–tebranma–aylanma holatlari. 6 noyabrya 2025 g. l/o/g/o www.themegallery.com 1 molekulalarning elektron–tebranma–aylanma holatlari reja : molekulalarning optik sohadagi energetik pog’onalari. molekulaning to’liq energiyasi uning elektron, tebranma va aylanma harakat energiyalarining yig’indisi ekanligi. molekulalarning aylanma harakati. aylanma harakat qilayotgan ikki atomli molekulani klassik mexanika asosida qattiq rotator sifatida tushuntirish. aylanma harakat spektri va aylanma energetik pog’onalar sistemasi. aylanma harakat qilayotgan ko’p atomli molekulalarning harakat miqdori momenti va kinetik energiyasini klassik mexanika asosida ifodalash. www.themegallery.com 2 molekulalarning optik sohadagi energetik pog’onalari ko’pchilik spektroskopik usullar modda bilan elektromagnit nurlanishlar orasida bo’ladigan o’zaro ta`sirni o’rganishga asoslangan. bu ta`sirlar xarakteriga ko’ra ular yutilish (absorbsion), chiqarish (nurlanish) va tarqalish spektrlariga bo’linadi. atomlarning chiqarish spektrlariga o’xshab yutilish ham hamma vaqt aniq bir porsiyalar – kvantlar ko’rinishida bo’ladi. yutilish spektrlari – bu moddaning asosiy va qo’zg’algan holatlari energiyalari ayirmasiga teng bo’lgan elektromagnit nur kvantlarini yutilishiga mos keluvchi chiziqlardan iborat. yutilish chiziqlarining intensivligi …

2 / 19

uvchi elektron o`tishlar. 2. yadrolarning nisbiy joylashishining davriy o`zgarishi bilan bog’liq tebranma xarakat. 3. molekula yaxlit bir sistema sifatida o`zining fazoviy yo`nalishini davriy ravishda o`zgartirib turadi. bunday harakatga aylanma o`tish deyiladi. www.themegallery.com molekulalarning elektron, tebranma va aylanma harakat energiyalarining yig’indisi ekanligi molekulaning optik spektri iq-sohadan boshlab yaqin ub-sohagacha intervaldagi oraliqqa to`g’ri keladi. molekulada aylanma, tebranma va elektron o`tish ro`y berayotgan bo`lsa, bunday o`tishlar majmuasiga to`g’ri kelgan spektrga to`liq o`tish spektri deyiladi. murakkab molekulalarning to`liq spektrini tahlil qilish ancha qiyin. bunday hollarda optik spektroskopiya xarakteristik guruhlarning bor yoki yo`g’ligi, ko`p yoki kamligi to`g’risida ma'lumot berish bilan chegaralanadi. www.themegallery.com energetik pog’onalarning nisbiy joylashishi molekulada uch xildagi energetik o`tishlar: elektron, tebranma va aylanma o`tishlar kuzatiladi. bu uchta harakat bir-biri bilan bog’langan. eayl<etebr<eelekt atomlarning optik spektri chiziqli tuzilishga, molekulalarniki esa yo`lli tuzilishga ega. molekula spektrlari keng yo`lli bo`lishiga sabab ularda o`zgaruvchi holatlarning ko`pligidadir. molekula absolyut nol temperatura holatida deb tasavvur qilaylik, unda u nolinchi …

3 / 19

ranma harakat bilan birga aylanma harakat qo`zg’algan bo`ladi. shuning uchun bu spektr tebranma-aylanma spektr deyiladi. u ko`rinuvchi sohaga yaqin iq sohada yotadi. issiqlik energiyasi 12-600 kkal/mol bo’lganda molekulalarda elektronlar qo`zg’algan holatga bo`ladi. ularning spektrlari ko`rinuvchi soha va ultrabinafsha sohalarga to`g’ri keladi. www.themegallery.com www.themegallery.com aylanma harakat qilayotgan molekulani qattiq rotarorga o’xshatishimiz mumkin. uning fazodagi harakati mexanika qonunlariga binoan ikki qismga - ilgarilanma va aylanma harakatlarga ajratish mumkin. ilgarilanma harakat molekulaning og’irlik markazining fazoda siljishi bilan bog’liq bo’lib, molekula markazidan boshlanadigan dekart koordinat sistemasini o’qlari - x, y, z larning vaqt o’tishi bilan o’zgarishi orqali ifodalanadi. murakkab harakatning ikkinchi tashkil qiluvchisi bo’lgan aylanma harakat esa molekula fazodagi harakatini yo’nalishini o’zgarishi bilan bog’liq va uning energiyasi kvantlangandir. bu harakatni izohlash uchun aylanma harakat qilayotgan sistemaning u bilan bevosita bog’liq bo’lgan koordinata sistemasi o’qlari - x, y, z larga nisbatan inertsiya momentlari va ularning diskret ravishda o’zgarishlari to’g’risida so’z yuritish kerak. aylanma harakat spektri …

4 / 19

laylik, molekula bir-biridan r0 doimiy uzoqlikda joylashgan m1 va m2 massali atomlardan iborat bo`lsin. unda u gantelga o`xshaydi va o`zining og’irlik markazidan o`tgan o`q atrofida aylanadi. buni qattiq rotator deb yuritiladi. www.themegallery.com qattiq rotator uchun potentsial energiya mavjud emas, u faqat kinetik energiyaga ega. epot=0; eto`la=epot+ekin=ekin ikkita m1 va m2 massali atomlar uchun kinetik energiya quyidagicha ifodalanadi. aylanayotgan rotatorning har bir nuqtasi uchun atomlarning harakat tezligi og’irlik markazidan atomgacha bo`lgan masofani aylanma burchak tezligiga, ya'ni aylanish chastotasiga ko`paytmasiga teng. bu erda: burchak tezligi r1 va r2 og’irlik markazigacha bo`lgan masofa, . www.themegallery.com qavs ichidagi kattalik molekulani og’irlik markazidan o`tgan o`qqa nisbatan aylangandagi inertsiya momentini ko`rsatadi. og’irlik markazidan m1 va m2 massali atomlargacha bo`lgan masofalar r1 va r2 bo`lgani uchun quyidagi tenglik to`g’ri bo`lishi kerak. bu erda m molekulaning keltirilgan massasi. molekulaning inertsiya momenti qiymatini tartibini hisoblaymiz: www.themegallery.com b-kattalik kvant mexanikasida aylanish doimiysi deyiladi. kvant mexanikaning ko`rsatishicha, aylanayotgan rotator aniq bir …

5 / 19

uchun kerak bo`ladigan energiya =2bo ga teng. aylanma xarakat spektrini o`rganib, atomlar orasidagi masofani va valent bog’lar orasidagi masofani aniqlash mumkin. quyidagi ifodadan foydalanib, aylanma o`tishlar spektrlari vositasida qattiq rotator atomlarining yadrolari orasidagi masofani hisoblab topamiz. www.themegallery.com image4.jpeg image5.jpeg image6.png image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.png image11.jpeg image12.png image13.png image14.emf image15.emf oleobject5.bin image20.wmf oleobject1.bin image16.wmf oleobject2.bin image17.wmf oleobject3.bin image18.wmf oleobject4.bin image19.wmf oleobject6.bin image21.wmf oleobject7.bin image22.wmf oleobject8.bin image23.wmf oleobject9.bin image24.wmf oleobject10.bin image25.wmf oleobject11.bin image26.wmf oleobject12.bin image27.wmf oleobject13.bin image28.wmf oleobject14.bin image29.wmf oleobject15.bin image30.wmf image31.png image32.png oleobject16.bin image33.wmf image34.emf image1.png image2.jpeg image3.jpeg j=0 j=1 j=2 j=3 j=4 j=5 j=1 j=2 j=3 j=4 u= 0 u= 1 u= 2 u= 3 j=1 j=2 j=3 j=4 u= 0 u= 1 u= 2 u= 3 j=1 j=2 j=3 j=4 e 1 e 1 1 j=0 j=1 j=2 j=3 j=4 j=5 j=1 j=2 j=3 j=4     j=1 j=2 j=3 j=4     j=1 j=2 …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulalarning optik spektroskopiyasi. molekulalarning elektron–tebranma–aylanma holatlari"

aminokislotalar ma'ruza №13. molekulalarning optik spektroskopiyasi. molekulalarning elektron–tebranma–aylanma holatlari. 6 noyabrya 2025 g. l/o/g/o www.themegallery.com 1 molekulalarning elektron–tebranma–aylanma holatlari reja : molekulalarning optik sohadagi energetik pog’onalari. molekulaning to’liq energiyasi uning elektron, tebranma va aylanma harakat energiyalarining yig’indisi ekanligi. molekulalarning aylanma harakati. aylanma harakat qilayotgan ikki atomli molekulani klassik mexanika asosida qattiq rotator sifatida tushuntirish. aylanma harakat spektri va aylanma energetik pog’onalar sistemasi. aylanma harakat qilayotgan ko’p atomli molekulalarning harakat miqdori momenti va kinetik energiyasini klassik mexanika asosida ifodalash. www.themegallery.com 2 molekulalarning optik soha...

This file contains 19 pages in PPTX format (423.2 KB). To download "molekulalarning optik spektroskopiyasi. molekulalarning elektron–tebranma–aylanma holatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulalarning optik spektrosk… PPTX 19 pages Free download Telegram