tasavvuf va badi̇i̇y i̇jod

PDF 36 pages 2.6 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PDF

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

tasavvufi̇ şi̇i̇r tahli̇lleri̇ dersi̇ 1.hafta 2023 - bahor semestri̇ «tasavvuf va badi̇i̇y i̇jod» •tasavvufning paydo bo'lishi haqida •7-8 asrlarda payg'ambarimiz va sahobalar yashash tarzini o'rnak olgan ba'zi mo'minlar zuhd va faqrni afzal ko'rib nafl ibodatlarga e'tibor beradilar. •ular dunyodan ko'ra ko'proq oxiratga yuzlanib, alloh taologa toat qilgani, moddiy narsalarga ahamiyat bermagani uchun xalq ularni zohid deb atay boshlaydi. •shu tarzda ilk so'fiylar paydo bo'lgan. shu haqiqatki, tasavvuf - islomning tashqi va ichki qoidalari doirasida yashaladigan ma'naviy- botiniy hayot tarzidir. •tasavvufiy tushuncha - allohga muhabbat va allohdan qo'rqish asoslariga tayanadi. •bu ikki tushuncha bir-birini to'ldiradi, chunki allohdan qo'rqish ham allohni sevishdan kelib chiqadi. zero, islomga ko'ra, bandalar bilan alloh orasida o'zaro sevgi bor; bandalar allohni sevganidek alloh ham bandalarini sevadi. tasavvuf xuddi shu narsani o'rgatadi. •tasavvufda allohning sevgisiga etishmoq uchun tavba, poklik, sabr, taqvo, ehson, adolat, tavakkul kabi yuksak xususlarga erishish talab qilinadi. • bu esa sayru sulukda murshid rahbarligida tadbiq …

2 / 36

n ko'ngilni tiymoq, haqqa yo'nalmoq va toat- ibodatga astoydil bel bog'lamoqdir. •albatta, bu ilmning boshqa ilmlardan farqli jihatlari mavjud. 8- asrdan boshlab fathlar va rohat-farog'at tufayli insonlar orasida dunyo sevgisi kuchayib ketgach, toat-ibodatga berilganlar toifasi «so'fiy», «mutasavvif» kabi ismlar bilan tanildilar. •ular zuhd, uzlat, toat-ibodatga yo'nalgach, o'ziga xos vajd/jo'shqinlik hollariga erisha boshladilar va bundan ma'naviy lazzat totdilar. •buning natijasida esa boshqa ulviy hollarning ham yuzaga kelishi natijasida tavhid, irfon martabasiga yuksaldilar. •tasavvuf - inson qalbidagi yomon sifatlardan xalos bo'lish choralarini o'rgatuvchi, qalbdagi ezgu sifatlar va ularni qo'lga kiritish yo'llarini ko'rsatuvchi, ma'naviy martabalarni bosib o'tib, eng yuksak rutba bo'lmish “komil inson” maqomiga erishmoq qoidalarini o'rgatuvchi va nihoyat, tavhid (allohning yagonaligi) sirlarini bayon etuvchi bir ilmdir” deyish mumkin. tasavvufning mavzusi. * tasavvuf - janobi haqning roziligiga erishish va abadiy saodatga noil bo'lish uchun nafsni tarbiyalash, axloqni go'zallashtirish, botin va zohirni nurlantirish, surat va siyratni poklash haqida ma'lumot beradigan ilm bo'lib, uning mavzusini …

3 / 36

a sevgi, ishq uyg'otib, uni muhib, oshiq insonga aylantiradi. yaxshi ishlar qilish uchun kuchli bir holatga keltiradi. • haqni tanish, unga ibodat qilishga buyurilgan bandani tasavvuf tarbiyasi yuksak ma'naviy maqomga ko'taradi. haqning roziligi va abadiy saodatga noil qilish uchun “nafsni tarbiyalash, axloqni go'zallashtirish, botin va zohirni nurlantirish, siyrat va suratni poklash haqida tavsiyalar beradi. • inson ruhi, xulqi, ruhoniy hayotidan bahs yuritib komilikka chorlaydi. orif, komil insonlardan o'rnak olishga da'vat etadi. shuning uchun bir piri komilning etagini tutmay, zikru ibodatda, tasbihu toatda, mujohadayu muroqabada bo'lmagan, bir so'z bilan aytganda tasavvufiy hayotda yashamagan kishining tasavvufdan dam urishi soxta va yanglishdir. sayyid qosimiy aytganidek: man yururman yona-yona, ishq bo‘yadi mani qona, na oqilman, na devona, kel, ko‘r, mani ishq nayladi. goh esarman yellar kabi, goh to‘zarman yerlar kabi, goh oqarman sellar kabi, kel, ko‘r, mani ishq nayladi. iching toshing bila ermas muvofiq, tasavvufdin dam urma, ey munofiq. •umrida asalni ko'rmagan va yalamagan …

4 / 36

moq, insonlarning qo'llaridagi narsalarga ko'ngil bog'lamaslikdir”. * sirri saqatiy: «tasavvuf - go'zal axloqdir”. * demak, har bir olim tasavvufni o'z dunyoqarashiga muvofiq tarzda ta'rifla- gan. bu tabiiy, chunki tasavvuf har bir so'fiyning ichki olamidagi ruhiy jarayon bo'lib, yolg'iz yashash tarzi va hissiyotiga taalluqli bir soha. * shu bois har bir so'fiy o'zining holu maqomiga ko'ra tasavvufning ma'lum jihatini bayon etganki, bir-biridan farqli bo'lishi tabiiy. * shunga qaramay, bu ta'riflar tasavvufni to'g'ri izohlagan va bu ta'riflar o'zaro mushtarakdir. mazkur ta'riflardagi quyidagi umumiy mushtarak xususlar kelib chiqadi: a) dunyoga mayl etmasdan, qalbni ko'proq allohga yo'naltirish; b) qur'on va sunnat ko'rsatgan yo'lda astoydil toat-ibodat qilib, ruhni soflash; v) ibodat, zikr, tafakkur, riyozat, mujohada ila nafs orzularini nazorat qilish; g) haqiqat bilimini egallab, allohga etishmoq uchun g'ayrat ko'rsatish. tasavvufning g'oyasi * “men go'zal axloqni ado etmoq uchun yuborildim” hadisiga ko'ra axloqni kamolotga erishtirmoq uchun sunnat yo'lidan yurib, botiniy va zohiriy etuklik jihatidan rasululloh (s.a.v.)ning …

5 / 36

oti haqida •tasavvuf - e'tiqod, axloq, tafakkur, adabiyot, san'at, falsafa kabi hayotning turli jabhalaridan asrlar mobaynida chuqur o'rin olgan bir ta'limotdir. •zero, tasavvufning o'ziga xos ilm sohasi, amaliy va nazariy, ruhiy va tajribaviy xususiyatlari mavjud. jumladan: •1. tasavvuf tajriba orqali his qilib, yashab, anglashiladigan hol ilmidir. •2. tasavvuf amalda qo'llanadigan bir ilm bo'lganidan murshid yoki shayx (piri komil) degan ustoz huzurida, uning tarbiyasi ostida o'rganiladi. •3. tasavvuf ilmining mavzusi - ma'rifatullohdir. •4. tasavvufiy sirlarni o'rgatgan murshid/shayx/pirning payg'ambarimizga borib taqaladigan/uzilib qolmagan bir silsilaga ega bo'lishi kerak. yer-ko‘k to‘lgan ishq erur, ishqdin ulug‘roq yo‘q erur, ishqning bahosin kim bilur, ma’dani kon bo‘lgan o‘zim. ko‘rdim degan emas ko‘rgan, bildim degan emas bilgan, bilgan udir, ko‘rsatgan u, ishqqa asir bo‘lgan o‘zim. 5. tasavvuf - kitobiy ilm emas. ya'ni, kishi tasavvufiy kitoblarni o'qib, (pir va uning ko'rsatmasini bajarmasdan) so'fiy yo shayx bo'lolmaydi. 6. tasavvuf movaroi aql (aqldan ustun), ya'ni ilohiy manbaga ega ilmdir. 7. tasavvuf …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasavvuf va badi̇i̇y i̇jod"

tasavvufi̇ şi̇i̇r tahli̇lleri̇ dersi̇ 1.hafta 2023 - bahor semestri̇ «tasavvuf va badi̇i̇y i̇jod» •tasavvufning paydo bo'lishi haqida •7-8 asrlarda payg'ambarimiz va sahobalar yashash tarzini o'rnak olgan ba'zi mo'minlar zuhd va faqrni afzal ko'rib nafl ibodatlarga e'tibor beradilar. •ular dunyodan ko'ra ko'proq oxiratga yuzlanib, alloh taologa toat qilgani, moddiy narsalarga ahamiyat bermagani uchun xalq ularni zohid deb atay boshlaydi. •shu tarzda ilk so'fiylar paydo bo'lgan. shu haqiqatki, tasavvuf - islomning tashqi va ichki qoidalari doirasida yashaladigan ma'naviy- botiniy hayot tarzidir. •tasavvufiy tushuncha - allohga muhabbat va allohdan qo'rqish asoslariga tayanadi. •bu ikki tushuncha bir-birini to'ldiradi, chunki allohdan qo'rqish ham allohni sevishdan kelib chiqadi. zero, islom...

This file contains 36 pages in PDF format (2.6 MB). To download "tasavvuf va badi̇i̇y i̇jod", click the Telegram button on the left.

Tags: tasavvuf va badi̇i̇y i̇jod PDF 36 pages Free download Telegram