agrobiotsenoz

PDF 12 pages 1003.7 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1003.7 KB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

agrotsennoz, uning komponentlari, maxsuldorligi, antropogen omillar, agrobiotsennoz barkarorligi mesozoa: ortonektidlar (orthonetstida) va ditsemidlar (ditsemida) va nemertinlar (nemertini) tiplarida ichki transport va ekskretsiya. 1. agrobiotsennoz tushunchasi, ishtirok etuvchi mavjudotlar, komponentlariga tavsif. 2. agrotsenoz maxsuldorligiga antropogen omillar ta’siri. 3. ozuqalarga talab, tuzlarga bardoshlik, o’zaro modda almashinuvi. 4. muxit ekologiyasini agrotsennozlarga ta’siri, ma’daniy ekinlar dalasini shakllanishi. 5. landshaftlar, organizmlar tarqalishiga ta’siri reja: agrobiotsenoz haqida tushuncha agrobiotsenoz suvi tabiiy muxitda yashab turgan biologik jonzotlarni birgalikda, o’zaro yashab turish sharoitini anglatib, bug jarayonga tashqaridan biron bir usulda aralashuv maqsadga muvofiq emas degan ma’noni bildiradi. paxta dalasi misolida agrobiotsennozni tashkil etuvchi, xasharotlar, foydali jonivorlar, tuproqdagi turli sodda xayvonlar va mikroorganizmlar bilan o’zaro bog’liq xolda yashaydi, deb o’qtiradi. shuni xisobga olgan xolda kasallik va hasharotlarga qarshi kurrashda xar tomonlama ekologik yondashuvga amal qilishimizni talab qiladi. dominat fitofaglar populyatsasi bilan keyinchalik paxtazorda zoofaglar paydo buladi, ular xashoratlar va suruvchilar (kleshi) bilan ovkatlanishadi, chunki ekilgan ekinni avvalgilari xush kurib …

2 / 12

tarzda ish olib bordi. demak, insonlar, yuqori xosil olish uchun ma’lum bir ekin turini ko’proq ekaverganligidan ham ekinlar uchun, ham o’sha yerda yashayotgan jonzotlar uchun yaxshi sharoit yaratib berdi. ammo, bora-bora ekilgan o’simliklar guruxi ichida kasallik yoki xasharotlar o’ta ustin kelib, katta zarar keltira boshlaydi, ularga qarshi kurash choralarini izlaydilar, topib uni ishlaydilar. manbalardan xulosa qilinsa, paxta agrobiotsennozida ko’p zarar keltiruvchi tabiiy xasharotlar fitofaglar o’simlikka erta baxordan o’rnashib oladi, ular o’zlariga yem buluvchi boshqa populyatsiyalarni ko’payishida muxim rol o’ynaydi. demak, paxta dalasi agrobiotsennozi murakkab aloqalar o’rtasida xosil bo’lar ekan. paxta dalasi agrobiotsenozi shakllanishi va unda qatnashuvchi jonzotlar axvoli qanday bo’ladi? ma’lumki g’uza o’z kelib chiqishi arealida ko’p yillik yovvoyi xolatdan butasimon o’simlikdir. uni o’ziga yarasha faunasi bor. yaxontov v.v. (1961) fikricha g’uzada 1100 turdagi umurtqasizlar yashaydi, ularni ichida ba’zilari aloxida g’uzani hamda boshqa ekinlarni iste’mol qiladi. paxta dalasi agrobiotseozi qo’iydagilarni o’z ichiga oladi: agrotsenoz maxsuldorligiga og’ir metallar bilan ifloslangan muxitning …

3 / 12

lari, ayniqsa kimyoviy zavodlar tashqi muxitga ko’plab zaxarli moddalarni chiqarish oqibatida usha yerda o’sayotgan o’simliklar tuproqdagi toksin-zaxarlar bilan zaxarlanadi. bunday joylarda o’ziga xos yerdan samarali foydalanish uslublariga rioya qilish kerak. agarda tuproqdagi moddalar miqdori qo’ydagicha bo’lsa unda ularga bardoshli texnika yoki don boshoqli ekinlar ekish lozim: rux — 200; qurgoshin — 20, stronsiy — 100, nikelp — 50, kadmiy — 3, kobalp — 50, mis — 100, molibden — 5, vanadiy — 50 mg/kg. bunda o’simlik tanasiga o’tayotgan zaxarli elementlarni kamroq o’zlashtiriladigan navlarni va turlarni tanlash lozim. zaxarlangan tuproqqa bazi o’simliklar chidamli xam bo’ladi, lekin usha moddani ortiqcha o’zlashtirmaydi, yoki uni chukma xolatga keltiradi, o’z xujayra va tuqimasi devorida tuplaydi. ekosistemada bazi o’simliklar, toksikofitlar deb nomlanib metall ionlarini to’playdi, yoki indikator o’simlik deb nom olishgan. bunday o’simliklarga masalan, qurg’oshin ko’pligiga — festaca wina va agrostis tenvis, ruxga bardoshli viata calaminard va boshqalarni ko’rsatish mumkin. misga boy bo’lgan rodeziya va katongi …

4 / 12

d togidan bo’lganidan salqin va nam xavoga tez o’sadi, quruq va issiq joyda kasallikni o’sishi sekinlashadi. kartoshka va shaftoli iqlim yashash joyiga nisbatan bir-biriga qarama-qarshi o’simlikdir. ammo shaftoli o’sadigan joyda ham kartoshka ekiladi, lekin usha yerda shaftoli shirasi uchun qulay sharoit yaratildi. bu yerda shiralar o’z ekinini o’zgartiradi, yani shaftolidan begona o’tga va kartoshkaga o’tib juda yaxshi yashaydi. shiralar kartoshkaga turli tuman viruslarni tashiydi, natijada kartoshkani (vkrajdeniye) kasalligini kuchaytiradi. landshaftlarni organizmlar tarqalishiga ta’siri xar bir landshaft usha yerga tarqalgan o’simliklarni va orografi sharoitlari bilan farqlanadi. (orografik kurinish, dengiz satxidan balandlik, daryolar, irmoklar). landshaftlarni organizmlar qoplanishida usha yerdagi agrotexnik omillar ta’siri bormi-yo’qmi, yoki ekinlar dalalar bo’yicha taqsimlanishi, joy tekis yoki balandmi, tog’likmi unga ta’sir qilmaydi. bular usha yerdagi o’simliklar o’sishi uchun tasir etadi, shuningdek, katta xayvonlar uchun tasiri ko’rsatish mumkin. landshaftni tuzilishi ma’lum joydagi yashash sharoitini va mikroiqlimni o’zgartiradi. dalalar atrofida o’rmonzorlarni bo’lishi xasharotlar soniga, shamol esa ularni tarqalishiga kengligiga kuchli …

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "agrobiotsenoz"

agrotsennoz, uning komponentlari, maxsuldorligi, antropogen omillar, agrobiotsennoz barkarorligi mesozoa: ortonektidlar (orthonetstida) va ditsemidlar (ditsemida) va nemertinlar (nemertini) tiplarida ichki transport va ekskretsiya. 1. agrobiotsennoz tushunchasi, ishtirok etuvchi mavjudotlar, komponentlariga tavsif. 2. agrotsenoz maxsuldorligiga antropogen omillar ta’siri. 3. ozuqalarga talab, tuzlarga bardoshlik, o’zaro modda almashinuvi. 4. muxit ekologiyasini agrotsennozlarga ta’siri, ma’daniy ekinlar dalasini shakllanishi. 5. landshaftlar, organizmlar tarqalishiga ta’siri reja: agrobiotsenoz haqida tushuncha agrobiotsenoz suvi tabiiy muxitda yashab turgan biologik jonzotlarni birgalikda, o’zaro yashab turish sharoitini anglatib, bug jarayonga tashqaridan biron bir usulda aralashuv maqsa...

This file contains 12 pages in PDF format (1003.7 KB). To download "agrobiotsenoz", click the Telegram button on the left.

Tags: agrobiotsenoz PDF 12 pages Free download Telegram