maktabgacha pedagogika fanining tadqiqot metodlari

PDF 15 pages 7.0 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.0 MB

File type PDF

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

maktabgacha pedagogika fanining tadqiqot metodlari. bajardi:203-guruh talabasi djavlieva feruza maktabgacha pedagogika fanining tadqiqot metodlari. reja: ta’lim jarayonida metodlarning pedagogik mohiyati o‘qitish metodlarining tasnifi. tadqiqot metodlarga qo‘yiladigan talablar. ta’lim jarayonida metodlarning pedagogik mohiyati. ta’lim jarayonining muvaffaqiyati uning shakligagina emas, balki qo‘llanilayotgan metodlar samaradorligiga ham bog‘liqdir. ta’lim nazariyasida o‘qitish (ta’lim) metodlari markaziy o‘rin egallaydi. «metod» yunoncha metodos so‘zidan olingan bo‘lib, «yo‘l», tadiq qilish kabi ma’nolarni anglatadi. ta’lim metodi ta’lim jarayonida o‘qituvchi va o‘quvchi- talabalarning aniq maqsadga erishishiga qaratilgan birgalikdagi faoliyatlaridir.1 metoddar haqidagi fan metodologiya deb ataladi. fanda nazariy va amaliy (emiirik) metodlar mavjud. metod — metod (yunoncha — aynan nimagadir yo‘l) maqsadga erishish yo‘lini bildiradi. muayyan ma’noda tartibga solinadigan faoliyat. yunoncha so‘z bo‘lib, yo‘l, axloq ma’nolarini bildiradi. odatda, keng ma’noda qo‘llaniladigan «metod» terminini kishilarning o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlariga erishish, ma’lum obyektni o‘zlashtirish borasidagi nazariy va amaliy faoliyatlari usullarini anglatadi. ta’lim jarayonidagi ma’lum bir maqsadni amalga oshirishga qaratilgan faoliyatning turlicha bo‘lishi yangidan-yangi usullarni …

2 / 15

amaliy yo‘naltirish yo‘llarini anglatadi. o‘qtish metodlari ta’lim jarayonida o‘qituvchi va o‘quvchi faoliyatining qanday bo‘lishi, o‘qitish jarayonini qanday tashkil etish va olib borish kerakligini hamda shu jarayonda o‘quvchilar qanday ish harakatlarini bajarishlari kerakligini belgilab beradi. ta’lim metodi o‘qituvchi bilan o‘quvchilarning o‘qish vazifalarini bajarishga qaratilgan nazariy va amaliy bilish faoliyati yo‘lidir. bola ijtimoiy-tarixiy tajribadagi barcha bilim boyliklarini ta’lim olmasdan, o‘qituvchisiz, mustaqil holda o‘zi tizimli tarzda o‘zlashtira olmaydi. o‘qituvchining eng kata xizmati o‘quv materialini o‘zlashtirishning muayyan yo‘l, usul va priyomlarini belgilashda namoyon bo‘ladi. ta’lim metodi o‘quv materialini bayon qilishga va uni bolalar yaxshi bilib olishga qaratilgan faoliyatning yo‘li, usulidir. ta’lim jarayoni va natijalari o‘qituvchining o‘quvchilar bilish faoliyati harakatini belgilovchi ish usulariga bog‘liqdir. shu sababli doimo pedagogikada ta’lim metodlariga o‘qituvchining ish usullari va o‘quvchilarning bilish faoliyati usullari deb qaraladiki, bu usullarning har ikkalasi ham o‘quv vazifalarini bajarishga qaratilgandir. ta’lim metodlari o‘qituvchi va o‘quvchilar faoliyatining xususiyatini belgilaydi, ta’limning maqsadi va mazmuniga bog‘liq bo‘ladi. ta’lim metodlari …

3 / 15

hilarning fikrlash faoliyatini va shaxsiy xususiyatlarini yaxshi bilish o‘qitishning samaraliroq usullarini topish imkonini beradi. ta’lim metodlari o‘sayotgan organizmning anatomik- fiziologik, biologik xususiyatlariga ham bog‘liqdir. o‘quvchilarning bilish faoliyatini tashkil qilishda ularning yoshiga xos biologik o‘sishni hisobga olish kerakki, ta’limning ko‘pgina jihatlari ish qobiliyati, charchash, ijodiy kayfiyat, jismoniy sog‘liq, maktabdagi gigiyena sharoitlari aynan shu o‘sishga bog‘liqdir. ta’lim metodlari nazariy jihatdan yaxshi asoslangan bo‘lishi, pedagogik nazariyadan kelib chiqishi kerak, ammo, ta’lim metodlari amalda qo‘llanilmasa, foydasiz bir narsaga aylanadi. amaliy yo‘llanganligi ta’lim metodlarining eng muhim tomonlaridan biridir. bu metodlarda pedagogik nazariya amaliyot bilan bevosita bog‘langan. nazariya qancha chuqur va ilmiy bo‘lsa, ta’lim metodlari o‘shancha samarali bo‘ladi. pedagogika fani o‘qituvchilarning ilg‘or ish tajribalarini umumlashtiradi, an’anaviy ta’limning ilmiy asoslarini ko‘rsatib beradi, o‘qitishning zamonaviy, samarali metodlarini ijodiy ravishda izlab topishga yordam beradi. 2. o‘qitish metodlarining tasnifi. pedagogikada o‘qitish metodlarini tasniflashga yagona yondoshish mavjud emas. hozirgi didaktikada o‘qitish metodlarini bilimlar manbai bo‘yicha (s.o.lordkipanidze, ye.y.golant), didaktik maqsadlar bo‘yicha (b.p.yesip), …

4 / 15

bilan ishlash). 2. ko‘rsatmali metodlar rasmlar, namoyishlar, kuzatishlar. 3. amaliy metodlar (mashqlar, laboratoriyadagi amaliy ishlar). bular ma’lum darajada shartlidir, chunki mazkur metodlarning hammasi o‘zaro chambarchas bog‘liq bo‘lib, ularni doim ham aniq chegaralab bo‘lmaydi. har bir o‘qitish metodining o‘z vazifasi bor. adabiyotlarda o‘qitish metodlarining rag‘batlantiruvchi (motivlashgan), ta’limiy, tarbiyaviy va kamol toptiruvchi umumpedagogik vazifalari ifodalangan. o‘qituvchi darsga tayyorlanishda va uning uchun eng muvofiq metodlarni tanlashda aynan shu metodlarning bajarilishi mumkinligini va ularning strukturasini hisobga olib, shu asosda, masalan, rag‘batlantirish, tarbiyaviy va kamol toptirish vazifalarini kuchaytiruvchi murabbiydir. tasniflash ta’limning nazariy asoslarini ko‘rishda yordam beradi, pedagogik fikrni chuqurlashtiradi va shunga ko‘ra ijod uchun asos bo‘ladi. o‘qitish metodlarini tasniflash o‘qituvchilar faoliyati o‘rtasida taqsimlanadi. birinchi guruhga o‘qitish usullari va ikkinchi guruhga esa o‘qish usullari kiradi. quyida o‘qitish metodlarining taniqli olimlar tavsiya etgan tasniflarni ko‘rib chiqamiz. xorazmiy, beruniy, yusuf xos xojib, ibn sino, burxoniddin zarkujiylarning metodlari tasniflarida asosan mantiqiy bilish faoliyatini kuchaytirish nazarda tutilgan bo‘lib, ular ko‘nikma …

5 / 15

rish va amaliy ishlar. 3. bilim, ko‘nikma va malakalarni tekshirish – joriy kuzatishlar, og‘zaki so‘rash, yozma va amaliy nazorat ishlari. s.i.perovskiy va ye.y.goland tasnifi: faol va passiv metodlarga bo‘lish: - agar o‘quvchilar mustaqil ishlasa, faol metodlar (laboratoriya metodi, kitob bilan ishlash); - agar o‘quvchilar faqat tinglasa va eshitsa, passiv metodlar (hikoya, ma’ruza, tushuntirish, namoyish qilish metodi, ekskursiya). bunday tasniflar ma’qul emas, chunki u o‘quvchilarning ongliligi va faolligi prinsipini buzadi. ta’lim metodlari oldiga quyidagi asosiy talablar qo‘yiladi: 1. o‘quv materialini o‘rganish yo‘li fikr yuritishning didaktik usullarini, milliy istiqlol g‘oyasiga hamda milliy qadriyatlarga asoslangan axloq, xulq-atvorning irodaviy sifatlarini shakllantirishga olib kelishi kerak. shu talab nuqtai nazaridan qaraganda, ta’lim metodi tarbiyalovchi xarakterda bo‘lishi, ya’ni bilimlarni o‘zlarshtirishgagina emas, balki ta’limning tarbiyalovchilik imkoniyatlarini ishga solishga ham yordam berishi kerak. ta’lim metodlari oldiga quyidagi asosiy talablar qo‘yiladi: 1. o‘quv materialini o‘rganish yo‘li fikr yuritishning didaktik usullarini, milliy istiqlol g‘oyasiga hamda milliy qadriyatlarga asoslangan axloq, xulq-atvorning irodaviy …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maktabgacha pedagogika fanining tadqiqot metodlari"

maktabgacha pedagogika fanining tadqiqot metodlari. bajardi:203-guruh talabasi djavlieva feruza maktabgacha pedagogika fanining tadqiqot metodlari. reja: ta’lim jarayonida metodlarning pedagogik mohiyati o‘qitish metodlarining tasnifi. tadqiqot metodlarga qo‘yiladigan talablar. ta’lim jarayonida metodlarning pedagogik mohiyati. ta’lim jarayonining muvaffaqiyati uning shakligagina emas, balki qo‘llanilayotgan metodlar samaradorligiga ham bog‘liqdir. ta’lim nazariyasida o‘qitish (ta’lim) metodlari markaziy o‘rin egallaydi. «metod» yunoncha metodos so‘zidan olingan bo‘lib, «yo‘l», tadiq qilish kabi ma’nolarni anglatadi. ta’lim metodi ta’lim jarayonida o‘qituvchi va o‘quvchi- talabalarning aniq maqsadga erishishiga qaratilgan birgalikdagi faoliyatlaridir.1 metoddar haqidagi fan metodologiya de...

This file contains 15 pages in PDF format (7.0 MB). To download "maktabgacha pedagogika fanining tadqiqot metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: maktabgacha pedagogika fanining… PDF 15 pages Free download Telegram