daniel defoning ‘robinzon kruzo, asari

DOCX 9 pages 164.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 9
daniel defoning ‘robinzon kruzo, asari reja: 1.“robinzon kruzo” va uning muallifi 2. daniel defoning ‘robinzon kruzo, asari 3. asar haqida ingliz adabiyotining yirik namoyandasi daniel defoning (1660–1731) “robinzon kruzo” va “moll flanders” romanlari dunyo adabiyotida yangi yo‘nalishni boshlagan mumtoz asarlardan hisoblanadi. muallif ayniqsa “robinzon kruzo” asari bilan abadiyatga daxldor bo‘lib qoldi. yozuvchi ma’rifatparvarlik ruhi bilan sug‘orilgan mazkur asari orqali xix asrning ijtimoiy realistik romanchiligiga poydevor qo‘yishdek ulkan vazifani bajardi. defoning romannavislik an’analarini genri filding, jorj smollet, charlz dikkens kabi mashhur yozuvchilar rivojlantirdilar. bugungi kitobxon mashhur «robinzon kruzo» romanini yaratgan adib butun umrini shonu shuhrat ichida yashab o‘tgan, deb tasavvur qilishi mumkin. aslida shunday bo‘lganmi? bu savol hammani qiziqtiradi. hammamiz bilamizki, “robinzon kruzo” faqat bolalar emas, balki kattalar ham sevib o‘qiydigan badiiyat durdonalari sirasiga kiradi. shunisi e’tiborliki, angliya ma’rifatparvarlari g‘oyalari germaniya ma’rifatchiligi bilan mushtarak holda rivojlangan. buni buyuk nemis shoiri gyote ijodida ham ko‘ramiz. daniel defo o‘z zamonasi, o‘z sinfining vakili …
2 / 9
bilishdagi bosh omil sifatida ko‘rsatiladi. daniel defo, tadqiqotchilarning hisoblashlaricha, 400 ga yaqin publitsistik maqolalar, pamfletlar yozgan qalam sohibidir. bu asarlar ko‘plab jahon tillariga tarjima qilingan. defoning ijodiy fantaziya quvvati bilan yaratilgan bu asarlar yurtdoshlari uchun favqulodda hodisa va tengsiz jasorat namunasi hisoblanadi. muallifning o‘zi ham hayotda hisobsiz mashaqqatlarni boshidan kechirdi. shunga qaramay, u matonat va chidam bilan qiyinchiliklarni yengib, o‘z maqsadlariga erisha bordi. defo angliyaning birinchi professional jurnalisti, siyosiy qarashlari bilan o‘zgalarga ta’sir o‘tkaza oladigan gazeta muharriri va hukumatning eng mas’ul shaxslariga doir sirlardan yaxshi xabardor adib edi. biroq murakkab sharoit, shafqatsiz ijtimoiy va siyosiy jangu jadallar tufayli u o‘zi ko‘zlagan maqsadlarini to‘la-to‘kis amalga oshira olmadi. siyosiy tartibsizliklar va nosozliklar, nizo va nifoqlar, saroyning fitnayu fasodlariga aralashib qoldi, biroq zamondoshlarini qiziqtiradigan hayotiy voqealar haqidagi kitoblarini chop ettiraveradi. defo butun umri davomida goh ochiqchasiga, goh yashirin, turli taxalluslar ostida zamonasining o‘tkir siyosiy va xalqaro masalalariga o‘z munosabatini bildirib bordi, pamfletlar e’lon …
3 / 9
defo pamfletlari va siyosiy faoliyati uchun hibsga olinadi va 1703 yil 31 iyul kuni “sazoyi qilinadiganlar ustuni”ga bog‘lanadi. uni sharmanda qilishga qaratilgan fuqarolik hukmi amalga oshirilishidan oldin u yozgan “isnod ustuni madhiyasi” nomli she’r xalq orasida keng tarqalib ketadi. unda defo dindan qaytgan murtadlarni yo‘qotish, fosh qilish zarurligi borasida dadil fikr yuritgan. sharmisor etilishi ko‘zda tutilgan defoga xalq gullar sochadi, uning sog‘lig‘i uchun qadah ko‘tarishadi. 1704 yilda defo “fransiya ishlari sharhi” nomli davriy nashrda faol qatnasha boshlaydi. bu ommaviy gazeta 1713 yilgacha chiqib turdi. u angliyadagi jiddiy siyosiy va iqtisodiy mavzularni yoritadigan ilk nashrlardan biri edi. keyinchalik yozuvchi boshqa gazetalarga ham muharrirlik qildi. qirolicha anna vafotidan so‘ng,torilar partiyasi hokimiyatni qo‘ldan boy bergach, defo viglar hokimiyati tarafdorlari qatoriga o‘tadi. daniel defo murakkab tarixiy asrda yashab o‘tdi. u yozuvchi bo‘lgunga qadar gazlama mollari bilan savdo qildi, sharob oldi-sotdisi bilan shug‘ullandi, lekin sira ishi yurishmadi; fabrika egasi, ishbilarmon, josus, askar, pamfletchi, mahbus, jurnalist, …
4 / 9
ar unga vafotidan keyin nasib etdi. ijod ahli hayoti ana shunday turfa qismatlari bilan o‘ziga xos sirli olamdir. asar haqida robinzon kruzo – 1719-yil aprelda ingliz yozuvchisi daniel defo tomonidan nashr etilgan roman. asar insonning tabiat bilan uyg‘unlikda ma’naviy tiklanishi haqida hikoya qiladi. bu roman dengiz sayohatchisi robinzon kruzoning avtobiografiyasi sifatida yozilgan. defo o‘z romaniga prototip qilib, shotlandiyalik qayiqchi selkirkning 1704–1709-yillarda kimsasiz orolda qolib ketganini olgan edi. 1719-yil avgustda defo “robinzon kruzoning keyingi sarguzashtlari” nomli ikkinchi kitobini chiqardi va yana bir yil o‘tgach “robinzon kruzoning jiddiy fikrlari” deb nomlangan uchinchi kitobini ham yozdi. lekin faqat birinchi kitobgina dunyo adabiyoti xazinasiga kirdi va shu bilan birga yangi “robinzoniada” janri paydo bo‘lishiga sababchi bo‘ldi. syujet kitob, york shahrida yashovchi va uzoq dengizlarga sayohat qilishni orzu qilgan robinzon kruzoning xayoliy avtobiografiyasi sifatida yozilgan. otasining xohishiga qarshi, 1651-yilda u o‘z uyini tashlab, do‘sti bilan birinchi dengiz safariga jo‘naydi. ushbu sayohat angliya qirg‘og‘ida kema halokati …
5 / 9
bilan adabiy boqiylikka erishdi. u bu asar bilan o‘z davrining siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy holatiga qarshi chiqishga jur’at etdi. asarda umuman jamiyatsiz utopik muhitni tasvirlab, defo angliya jamiyatining siyosiy va iqtisodiy jihatlarini tanqid qiladi. kruzo – har bir o‘quvchi o‘zini uni o‘rniga qo‘yib ko‘rishi mumkin bo‘lgan shaxsga aylandi. shu orqali, defo bizni uzoq orollarni va inson ruhiyatining yolg‘izligini ko‘rishga safarbar qiladi. adabiyotda tez-tez tasvirlanadigan umumiy mavzu shaxs va jamiyat qarama-qarshiligidir. asar boshida robinzon kruzo jamiyat haqida emas, balki oilasining qarashlari, agar ota-onasi aytganiday u oilaviy biznesni yuritishni istamasa, qanday qilib hayotda muvaffaqiyatsizlikka uchrashi haqida fikr yuritadi. shu nuqtai nazardan oladigan bo‘lsak, defoning romani biroz avtobiografik bo‘lib tuyuladi. yozuvchi olib borgan hayot tarzi, do‘stlari va dushmanlari hamda savdogarlar bilan aloqalari kabi tabiiy manfaatlari asarda yaqqol namoyon bo‘lgan. bu o‘xshashliklar roman davomida bir necha bor uchraydi. kruzo singari defo ham o‘z ota-onasiga qarshi chiqqan. ammo kruzodan farqli o‘laroq, defo hukumatga va jamiyatga …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "daniel defoning ‘robinzon kruzo, asari"

daniel defoning ‘robinzon kruzo, asari reja: 1.“robinzon kruzo” va uning muallifi 2. daniel defoning ‘robinzon kruzo, asari 3. asar haqida ingliz adabiyotining yirik namoyandasi daniel defoning (1660–1731) “robinzon kruzo” va “moll flanders” romanlari dunyo adabiyotida yangi yo‘nalishni boshlagan mumtoz asarlardan hisoblanadi. muallif ayniqsa “robinzon kruzo” asari bilan abadiyatga daxldor bo‘lib qoldi. yozuvchi ma’rifatparvarlik ruhi bilan sug‘orilgan mazkur asari orqali xix asrning ijtimoiy realistik romanchiligiga poydevor qo‘yishdek ulkan vazifani bajardi. defoning romannavislik an’analarini genri filding, jorj smollet, charlz dikkens kabi mashhur yozuvchilar rivojlantirdilar. bugungi kitobxon mashhur «robinzon kruzo» romanini yaratgan adib butun umrini shonu shuhrat ichida yashab o‘tg...

This file contains 9 pages in DOCX format (164.1 KB). To download "daniel defoning ‘robinzon kruzo, asari", click the Telegram button on the left.

Tags: daniel defoning ‘robinzon kruzo… DOCX 9 pages Free download Telegram