dantening ''ilohiy komediya'' sida ijtimoiy axloqiy qarashlarning ifodalanishi

DOCX 36 pages 343.0 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 343.0 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

dantening ''ilohiy komediya'' sida ijtimoiy axloqiy qarashlarning ifodalanishi reja: 1. dante aligyeri hayoti va ijodi 2. “ilohiy komediya” asarining strukturasi. 3. “ilohiy komediya” asaridagi obrazlar tizimi. 4. xulosa dante alighieri tavallud sanasi: 14-may 1265-yil tavallud joyi: florensiya vafot sanasi: 13-noyabr 1321-yil (56 yoshda) fuqarolik: italiya faoliyat: davlat arbobi, shoir, til nazariychisi dante aligyeri (italyancha: dante alighieri; may 1265, florensiya – 13/14 sentyabr 1321, ravenna) – italyan shoiri. kech oʻrta asrlar madaniyatining sintezi berilgan "ilohiy komediya" yaratuvchisi. qadimiy dvoryan naslidan. dastlabki "yangi hayot" (1292) asari sevgilisi beatrichega bagʻishlangan sonetlardan va nasriy lavhalardan iborat. 1290-yillar oxirida hukmron gvelflar partiyasi "oqlar" va "qoralar"ga ajralib chiqqach, florensiyada hokimiyat "qoralar" qoʻliga oʻtadi. oʻsha paytda rimda boʻlgan "oqlar" vakili dantening mol-mulki musodara etilib, oʻzi oʻlimga hukm etiladi. shundan keyin dante florensiyadan chiqib ketadi (1302) va umrining oxirigacha darbadarlikda yashaydi, siyosat bilan shugʻullanmaydi. dante falsafiy ruxdagi "bazm" (1308), "monarxiya haqida" (1313), "yer va suv haqida" (1320) risolalarida …

2 / 36

13 monarchia (lot.) · detto d’amore (it.) detto d’amore roza haqidagi roman (roman de la rose) ga asoslangan epik doston. monarhiya, traktat · quaestio de aqua et de terra (lot.) suv va yer haqidagi savol. dubia · 1295 vita nuova (it.) yangi hayot · rime (canzoniere) (it.) sheʼrlar · florensiya davrining sheʼrlari: · sonetlar · kansonlar · ballada va stanslar · surgunda yozilgan sheʼrlar: · sonetlar · kansonlar · tosh xonim haqida sheʼrlar · xatlar ilohiy komediya "komediya" dante ijodining choʻqqisidir (1307–1321). keyinchalik boccaccio unga "ilohiy" epitetini bergan. dante vafotidan soʻng qoʻshilgan ilohiy soʻzi shoir ijodi muxlislari tomonidan asarning badiiy jihatdan yuksakligini ifodalash uchun qoʻllanilgan. doston 3 qism ("doʻzax", "aʼrof", "jannat") dan iborat. har bir qismda 33 ta qoʻshiq bor. doston dantening shoir vergiliy yetakchiligida u dunyoga sayohati tarzida yozilgan. bu shakl sharq obidasi "me'rojnoma" syujetini eslatadi. "komediya" anʼanaviy diniy syujet asosida boʻlsada, undagi gumanizm magʻzini real dunyodagi insonlar hayoti …

3 / 36

blanadi. uning dostoni uslubida oddiy xalq tili oliy tabaqa kishilari tiliga xos tantanavorlik, rangbaranglik va dramatizm bilan uygʻunlashib ketgan. dante oʻz davridagi ijodkorlardan farqli oʻlaroq butun italyan millati nomidan gapirib, uning asriy orzu-armonlarini ifodalagan. shuning uchun ham uni oʻrta asrning soʻnggi shoiri va ayni paytda, yangi davrning birinchi shoiri, deyishadi. dante ijodi italyan adabiyoti va butun yevropa madaniyati taraqqiyotiga katta taʼsir koʻrsatgan. shoir ijodi adabiyotshunos olimlar tomonidan keng tadqiq etilgan. dante asarlari jahon xalqlarining koʻpgina tillariga tarjima qilingan. "ilohiy komediya" dostonining "doʻzax" qismi oʻzbek tilida abdulla oripov tarjimasida nashr etilgan (1978). o’rmon (foniy dunyo) va uning atributlari aksar diniy ta’limotlarning nuqtai nazari bo‘yicha inson umri foniy va boqiy deb atalmish ikki dunyo – ikki bosqichdan iborat. shunga ko‘ra barchamiz qachondir albatta ikkinchi dunyoga – dorulbaqoga rihlat qilamiz. ana shundagina qanday yashaganimiz, aslida kim bo‘lganimizni o‘zimiz to‘la anglab yetamiz. “komediya”ning dahshatli changalzor changaliga tushib qolgan bosh qahramoni dante ham bundan mustasno …

4 / 36

rost yo‘l ham yitmishdi bunda. shoir zaminiy umri adog‘ida shunday joyga keldiki, u yer qop-qorong‘i, yurishga yo‘li yo‘q changalzor edi. bu aslida yovuzlikdan tun tusini olgan, gunohlardan, razolatdan to‘lib, haq manzili bekilgan o‘tkinchi dunyoning majoziy tasviri bo‘lib, dorulfano – quyuq o‘rmonzorni, undagi kechmishini o‘ylashning o‘zi dante uchun maholdir. “andin so‘zlamak-ku dushvordir, evoh, shu mudhish, yovvoyi, shu bo‘g‘iq o‘rmon yana dahshat solur xayolan andog‘!” deya nola qiladi shunda jafokash: ahi quanto a dir qual era è cosa dura esta selva selvaggia e aspra e forte 6 che nel pensier rinova la paura! “qorong‘i” [“oscuro”] va “yovvoyi” [“selvaggio”] changalzor xotirasi bugun ham dilni xuftonu kishini odamovi qiladi. chunki besh kunlik dunyoning eng mudhish, eng chirkin timsoli bo‘lmish o‘sha ma’vo uchun aynan zim-ziyo va yovvoyilarcha xudbinlik xosdir. o‘z navbatida “selva” [“o‘rmon”]ning bunday xususiyatlari dantening yaqin-orada adog‘iga yetguvchi zaminiy umri haqida xulosalar chiqarishni taqozo etardi. shu xulosalardan dastlabkisi esa birgina metaforada ifodalangan – “la …

5 / 36

ben ridir com’i’ v’intrai, tant’era pien di sonno a quel punto 12 che la verace via abbandonai. tarjimasi: aytolmam u yonga kirdim qay yo‘sun, haq yo‘ldan toyganim o‘shal ma’voda 12 g‘aflat uyqusida edim bus-butun. “dahshat” bois gangigan shoir uning boshlanish yerini bilmaydi. bunga sabab g‘aflat uyqusi, hidoyat yo‘lidan g‘ofillikdir. bu “uyqu” “o‘rmon”da dantening haq manziliga borishiga to‘sqinlik qildi. u – “dahshat”ning oqibati. bu “uyqu”, aniqrog‘i, “g‘ofillik” “dahshat”dan-da dahshatli. chunki u nafs orqasida ko‘plarni mast qilib, sarob yanglig‘ aldaydi. shunday esa-da, mazkur “g‘aflat” muvaqqatdir. dante asta-sekin bundan voqif bo‘ldi. mana, adib tomonidan “selva” xususida chiqarilgan xulosalarning ikkinchisi: “sonno” (“uyqu”, “g‘aflat”)! endi u shu to‘xtamga tayangan holda vaziyatdan chiqishga intildi: ma poi ch’i’ fui al piè d’un colle giunto, la dove terminava quella valle 15 che m’avea di paura il cor compunto… tarjimasi: bir do‘nglik poyiga yetdim har holda – shunda tugab edi anov vodiy ham 15 dahshat-la qalbimni etib aftoda – …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dantening ''ilohiy komediya'' sida ijtimoiy axloqiy qarashlarning ifodalanishi"

dantening ''ilohiy komediya'' sida ijtimoiy axloqiy qarashlarning ifodalanishi reja: 1. dante aligyeri hayoti va ijodi 2. “ilohiy komediya” asarining strukturasi. 3. “ilohiy komediya” asaridagi obrazlar tizimi. 4. xulosa dante alighieri tavallud sanasi: 14-may 1265-yil tavallud joyi: florensiya vafot sanasi: 13-noyabr 1321-yil (56 yoshda) fuqarolik: italiya faoliyat: davlat arbobi, shoir, til nazariychisi dante aligyeri (italyancha: dante alighieri; may 1265, florensiya – 13/14 sentyabr 1321, ravenna) – italyan shoiri. kech oʻrta asrlar madaniyatining sintezi berilgan "ilohiy komediya" yaratuvchisi. qadimiy dvoryan naslidan. dastlabki "yangi hayot" (1292) asari sevgilisi beatrichega bagʻishlangan sonetlardan va nasriy lavhalardan iborat. 1290-yillar oxirida hukmron gvelflar partiyasi "oqla...

This file contains 36 pages in DOCX format (343.0 KB). To download "dantening ''ilohiy komediya'' sida ijtimoiy axloqiy qarashlarning ifodalanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: dantening ''ilohiy komediya'' s… DOCX 36 pages Free download Telegram