surdopedagogikaning predmeti maqsadi, vazifalari va metodlari. surdopedagogikaning rivojlanish tarix

PPTX 18 pages 3.8 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

prezentatsiya powerpoint mavzu : surdopedagogikaning predmeti , maqsadi , vazifalari va metodlari. surdopedagogikaning rivojlanish tarixi. reja : surdopedagogikaning predmeti , maqsadi , vazifalari va metodlari. 2. surdopedagogikaning rivojlanish tarixi. surdopedagogika (lotincha “surdus” – so’zidan olingan bo’lib “karlik” degan ma’noni bildiradi) defektologiyaning bir tarmog’i bo’lib, eshitishida nuqsoni bo’lgan shaxslar ta’lim-tarbiyasi masalalari hamda muammolari bilan shug’ullanuvchi fandir. surdopedagogikaning maqsadi ularning nutqini rivojlantirish va og`zaki muloqotga o`rgatish ijtimoiy moslashuv va mustaqil hayotga tayyorlash tengdoshlari bilan faol muloqot , mehnat va madaniy hayotga o`rgatish eshitishda nuqsoni bo`lgan bolalarga bilim,ko`nikma , malakalar berish surdopedagogikaning predmeti psixik va nutqiy rivojlanishni aniqlash o`qitish va tarbiyalash jarayonlarini amalga oshirish eshitishda nuqsonli bolalarni ijtimoiy tayyorlash surdopedagogikaning metodlari : og`zaki nutqni rivoj. vizual texnik differsional integratsion eshitish qobiliyatini yoʻqotgan bola shaxsini har tomonlama rivojlantirish, o'z imkoniyatlarini jamiyatda qoʻllay olish ishonchini rivojlantirish, shaxsga yo'naltiruvchi yondashuv orqali boladagi ichki imkoniyatlar, individual kreativ qobiliyatning ochilishiga sharoit yaratish; eshitishida muammosi boʻlgan bolaning ijtimoiylashuvga, mustaqil …

2 / 18

iy qadriyatlarni shakllantirish. surdopedagogikaning vazifalaridan quyidagilarini alohida ta'kidlash mumkin: hozirgi vaqtda kar va zaif eshituvchilarning ta’limida to‘g‘ri talaffuz qilish, o‘qitishning yanada rivojlanishida surdo texnikaviy asboblardan keng ko‘lamli foydalanishni talab qilyapti. shundan dalolat beradiki, surdopedagogika surdotexnika fani bilan ham uzviy bog‘liqdir.surdopedagogika uchun buyuk psixolog defektolog l.s.vigotskiyning “nuqsonning murakkab tuzilishi” haqidagi ta’limoti muhim ahamiyatga ega. ushbu ta’limot bo‘yicha, birlamchi nuqson, o‘z navbatida, ikkilamchi nuqsonni etaklab keladi. mana shu ikkilamchi nuqson o‘z ortidan ko‘pgina nuqsonlarni etaklab kelishi shaxsning meyorda rivojlanishiga ma’lum to‘sqinliklarni yuzaga keltiradi. eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning ta’lim-tarbiyasi yevropadagi qator mamlakatlarda olib borilgan. kar bolalarni yakka o‘qitishda o‘sha vaqtning buyuk olimi djerolamo kardano (1501-1576) “karlik va soqovlikka” fiziologik tushuncha berdi. u tomonidan birinchi bo‘lib karlar bilan ishlash metodi ishlab chiqildi. xv-xviii asrlarda karlarni yakka o‘qitishda 2 xil oqimi tashkil qilindi. 1-oqimga mansub – x.p.bonet (ispaniya), d.bo‘lver, d.vallis (angliya) va h.k. nutqning har xil turlari: so‘zli, yozma, daktil, imo-ishora nutqlaridan foydalanish g‘oyasini ilgari …

3 / 18

birinchi karlar uchun maktab 1817 yili tashkil qilindi rossiyada ham karlar haqida ma’lumotlar mavjud. xviii asrning oxiri xix asrning boshlarida rossiyada maxsus o‘qishlar peterburgda, so‘ng varshava, riga va boshqa shaharlarda ochildi. xx asrning boshlariga kelib, eshitishida nuqsoni bor bolalarni o‘qitishning yangi tizimi ishlab chiqildi. unda rus surdopedagoglaridan v.i.fleri (1800-1856), g.a.gilkova (1778-1858), a.f.ostrogradskiy (1853-1907), i.a.vasilev (1867-1941), n.m.logovskiy (1863- 1933), f.a.rau (1868-1957)lar faoliyat ko‘rsatishdi. ularning asosiy e’tibori eshitishida nuqsoni bor bolalarga kasbiy darajada ta’lim-tarbiya berishdir. “ishorani top” metodikasi maqsad: bolalarda kuzatuvchanlik, tafakkur, imo–ishorani tushunish va tanib olish qobiliyatlarini rivojlantirish.ularni so‘z va harakat o‘rtasidagi bog‘lanishni anglashga, muloqotda noverbal vositalardan foydalanishga o‘rgatish. mazmun: bu metodik o‘yin jarayonida o‘qituvchi yoki bitta o‘quvchi so‘zni ovozsiz, faqat imo–ishora orqali ifodalaydi. qolgan o‘quvchilar esa ko‘rsatilgan imo–ishorani diqqat bilan kuzatib, so‘zni topishga harakat qiladilar. to‘g‘ri javob topgan o‘quvchi rag‘batlantiriladi yoki ball bilan baholanadi. masalan: “salom” — qo‘lni ko‘tarib salomlashish harakati bilan ko‘rsatiladi. “non” — ovqat yeyish ishorasi bilan. “suv” …

4 / 18

almashish va ijodiy tafakkurni rivojlantirishga xizmat qiladi. mazmun:bu o‘yin bolalarning mavzuga oid imo–ishoralar yordamida gap tuzish malakasini shakllantiradi.o‘qituvchi oldindan biror mavzuni aytadi, masalan: “maktabda”, “ovqatlanishda”, yoki “uyda”.so‘ng har bir bola navbat bilan shu mavzuga tegishli 2–3 ta ishora orqali mazmunli gap tuzadi.guruhdagi boshqa bolalar esa bu imo–ishoralarni kuzatib, gap mazmunini topishga harakat qiladilar. qanday o‘ynaymiz:o‘qituvchi mavzuni e’lon qiladi (masalan, “maktabda”).o‘quvchi shu mavzuga oid 2–3 ta imo–ishorani ko‘rsatadi. foydasi:so‘z birikmalarini ishora orqali ifodalashni o‘rgatadi.fikrni izchil ifodalash, mantiqiy ketma-ketlikda gap tuzish ko‘nikmasini rivojlantiradi.guruh bilan muloqot qilish va bir-birini tushunishni mustahkamlaydi.ijodkorlik, diqqat va xotirani rivojlantiradi.nutqi cheklangan bolalar uchun alternativ muloqot vositasi sifatida foydalidir. maqsad : o‘qituvchi o‘yin uchun maxsus kartochkalar tayyorlaydi. har bir kartochkaning bir tomonida so‘z yoziladi, ikkinchi tomonida esa shu so‘zga mos imo-ishora rasmi bo‘ladi. masalan, “suv” so‘zi yozilgan kartochkaning ikkinchi tomonida “ichmoq” ishorasi tasvirlanadi. o‘yin jarayoni: bolalar navbat bilan kartochkalarni joylashtiradilar. har bir bola oldingi kartochka bilan mantiqan bog‘lanadigan ishora …

5 / 18

otirani va diqqatni rivojlantiradi. “bog‘langan imo-ishora” metodikasi “tasvirli–tovush assotsiatsiyasi” metodikasi maqsad: bolalarda so‘z, tasvir va tovush o‘rtasidagi tabiiy bog‘lanishni shakllantirish, nutqni tabiiy va ongli ravishda rivojlantirish. ushbu metodika orqali bola so‘zning ma’nosini nafaqat eshitadi, balki uni ko‘radi, tasavvur qiladi va tovush bilan bog‘laydi. mazmun: “tasvirli–tovush assotsiatsiyasi” metodikasi shundan iboratki, har bir o‘rganilayotgan so‘z tasvir (rasm) va tovush effekti bilan birlashtiriladi. natijada bola o‘sha so‘zni eshitganida yoki ko‘rganida, tegishli tovushni esga oladi va talaffuz bilan bog‘laydi. masalan: “qush” — qush rasmi + “chiril-chiril” tovushi “suv” — suv rasmi + “shovqin” effekti “it” — it rasmi + “gav-gav” tovushi metodikaning foydasi: so‘z, tasvir va tovush o‘rtasida assotsiativ aloqa hosil qiladi. bolaning eshitish, ko‘rish va nutq organlarini uyg‘un faoliyatga keltiradi. xotira va diqqatni rivojlantiradi. tovushlarni to‘g‘ri farqlash va aniq talaffuz qilishni o‘rgatadi. “oyna oldida talaffuz” metodikasi maqsad:bolalarda tovush chiqarish, artikulyatsiya (og‘iz, lab va til harakati) va yuz mushaklarini mustaqil boshqarish ko‘nikmalarini shakllantirish. ushbu …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "surdopedagogikaning predmeti maqsadi, vazifalari va metodlari. surdopedagogikaning rivojlanish tarix"

prezentatsiya powerpoint mavzu : surdopedagogikaning predmeti , maqsadi , vazifalari va metodlari. surdopedagogikaning rivojlanish tarixi. reja : surdopedagogikaning predmeti , maqsadi , vazifalari va metodlari. 2. surdopedagogikaning rivojlanish tarixi. surdopedagogika (lotincha “surdus” – so’zidan olingan bo’lib “karlik” degan ma’noni bildiradi) defektologiyaning bir tarmog’i bo’lib, eshitishida nuqsoni bo’lgan shaxslar ta’lim-tarbiyasi masalalari hamda muammolari bilan shug’ullanuvchi fandir. surdopedagogikaning maqsadi ularning nutqini rivojlantirish va og`zaki muloqotga o`rgatish ijtimoiy moslashuv va mustaqil hayotga tayyorlash tengdoshlari bilan faol muloqot , mehnat va madaniy hayotga o`rgatish eshitishda nuqsoni bo`lgan bolalarga bilim,ko`nikma , malakalar berish surdopedagogikani...

This file contains 18 pages in PPTX format (3.8 MB). To download "surdopedagogikaning predmeti maqsadi, vazifalari va metodlari. surdopedagogikaning rivojlanish tarix", click the Telegram button on the left.

Tags: surdopedagogikaning predmeti ma… PPTX 18 pages Free download Telegram