uglevodlarni xossalari

PDF 4 pages 457.8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 457.8 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

13-mavzu: uglevodlarni xossalari. glyukoza, saxaroza va kraxmalni aniqlash usullari. uglevodlar tarkibida aldegid yoki keton gruppasi bo’lgan poligidroksil birikmalar yoki gidrolizlanish natijasida shunday birikmalar hosil qiluvchi moddalar uglevodlardeb ataladi. ular o’simlik organizmining 85-90%, odam va hayvon organizmlarida uglevodlar (glikogen) miqdori esa atigi 2% ni tashkil etadi, lekin ular oziqalar bilan ko’proq qabul qilinib, doimo katta miqdorda moddalar almashinuvida qatnashib turadi. uglevodlar tarkibi asosan uglerod, vodorod va kislorod atomlaridan tashkil topgan. o’simliklarda uglevodlar fotosintez jarayonida karbonat angidrid bilan suvdan sintezlanadi. ularning umumiy formulasi (ch2o)p ga muvofiq keladi. ko’p hollarda uglevodlar boshqa sinfga mansub komponentlar bilan qo’shilib murakkab birikmalar, masalan oqsillar bilan glikoproteidlar, yog’lar bilan birikib glikolipidlar hosil qiladi. uglevodlar molekulyar tuzilishiga ko’ra 3 guruhga bo’linadi: 1. monosaxaridlar – o’z tarkibida bitta qand molekulasi tutadi. bular kimyoviy strukturaga ko’ra, alg’degid yoki ketonspirtlardan tashkil topgan. ular orasida ayniqsa besh uglerodli (masalan, riboza) va olti uglerodli (masalan, glyukoza va fruktoza) vakillari ko’p tarqalgan. 2.oligosaxaridlar – …

2 / 4

rid molekulalarigacha parchalanadi. uglevodlarni miqdori va sifatini aniqlashning bir qancha usullari mavjud bo’lib, ularni bajarish uchun uzoq vaqt talab qilinadi. shuning uchun biz quyida uglevodlarni sifatini aniqlashning sodda va qisqa vaqt talab qilinadigan usullarini keltirib o’tamiz. mashg’ulot maqsadi: monosaxaridlar, disaxaridlar va poli saxaridlarni sifatini tahlil etish. ishni bajarish uchun kerakli asbob va jihozlar: qizil sabzi sharbati, 10% naoh eritmasi, 5% li cu so4 eritmasi, suv hammomi, saxaroza eritmasi, 1% li kraxmall eritmasi, kontsentrlangan h2so4 yoki nno3 kislota, probirkalar, shtativ, qisqich, pipetkalar. 1-ish. glyukozani aniqlash. glyukoza – uglevodlarning monosaxaridlar sinfiga mansub bo’lib, o’simliklar olamida juda keng tarqalgandir. asosan o’simliklarning mevalarida, poliz ekinlarida, uzumlarda ko’p uchraydi. mevalardagi uning miqdori 10-20% ga etadi. glyukoza molekulasi suvda oson eriydi va geterotrof organizmlar tomonidan oson o’zlashtiriladi. glyukoza borligini aniqlash uchun qizil sabzi sharbatidan 2 ml olib unga 1 ml 10% naoh eritmasidan va 1-2 tomchi 5% li cuso4 eritmasidan solib suv hammomiga qo’yiladi. 5-10 minut …

3 / 4

fining disaxaridlar turkumiga mansub bo’lib, ular parchalanganda monosaxaridlardan glyukoza va fruktozaga aylanadi. bu reaktsiyasini tajribada amalga oshirish uchun probirkaga 2 ml saxaroza eritmasidan solib uning ustiga 3-5 tomchi kontsentrlangan h2so4 yoki nno3 kislota eritmasidan tomiziladi va probirkani suv hammomiga 15-20 minut davomida qo’yib qizdiriladi. so’ngra probirkadagi eritmani vodoprovod suvi yordamida sovutilib, ustiga 10% naoh eritmasidan 1 ml qo’yib, ustiga 1-2 tomchi 5% li cuso4 eritmasidan tomizilib yana suv hammomiga 5-6 minut muddatga qo’yiladi. reaktsiya natijasida qizgish cho’kma hosil bo’ladi. bu cho’kma mis bir oksidning qizg’ish cho’kmasidir va trommer reaktsiyasi ijobiy natija berganidan dalolatdir. chunki saxaroza kislotali gidrolizga uchraganda glyukoza va fruktoza molekulasiga parchalanishi natijasida ro’y beradi. 3-ish. kraxmalni aniqlash. kraxmall o’simliklar tarkibida eng ko’p tarqalgan polisaxaridlardan hisoblanadi. u fotosintez jarayonida barglarda sintezlanib urug’lar va ildizmevalarda to’planishi kuzatiladi. ayniqsa sholi (70-80%), makkajo’xori (60- 70%), bug’doy (50-60%) donlarida va kartoshkada (10-20%) ildizmevasida ko’p uchraydi. kraxmalni aniqlashning kimyoviy usullaridan keng tarqalgani, uni yod …

4 / 4

ish rangli cho’kma hosil bo’ladi. h2so4 (c6h10o5)n c6h12o6+4naoh+2cuso4→c6h12o7+2na2so4+cu2o+2h2o kraxmalning glyukoza bilan glyukonat o’rtasida hosil qilgan qizg’ish cho’kmasidir. cho’kma mis bir oksidining cho’kmasidir. ushbu reaktsiya kraxmalgidrolizining (parchalanishining) oxirgi mahsuloti glyukoza ekanligi tasdiqlaydi. savollar: 1. uglevodlar va ularning xossalari? 2. uglevodlarning tasniflanishi? 3. glyukoza,saxarozaning olinish usullari? 4. disaxaridlarni ayting? 5. uglevodlarning ahamiyati?

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uglevodlarni xossalari"

13-mavzu: uglevodlarni xossalari. glyukoza, saxaroza va kraxmalni aniqlash usullari. uglevodlar tarkibida aldegid yoki keton gruppasi bo’lgan poligidroksil birikmalar yoki gidrolizlanish natijasida shunday birikmalar hosil qiluvchi moddalar uglevodlardeb ataladi. ular o’simlik organizmining 85-90%, odam va hayvon organizmlarida uglevodlar (glikogen) miqdori esa atigi 2% ni tashkil etadi, lekin ular oziqalar bilan ko’proq qabul qilinib, doimo katta miqdorda moddalar almashinuvida qatnashib turadi. uglevodlar tarkibi asosan uglerod, vodorod va kislorod atomlaridan tashkil topgan. o’simliklarda uglevodlar fotosintez jarayonida karbonat angidrid bilan suvdan sintezlanadi. ularning umumiy formulasi (ch2o)p ga muvofiq keladi. ko’p hollarda uglevodlar boshqa sinfga mansub komponentlar bilan qo’sh...

This file contains 4 pages in PDF format (457.8 KB). To download "uglevodlarni xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: uglevodlarni xossalari PDF 4 pages Free download Telegram