iogan gerbartning pedagogik faoliyati

PDF 6 pages 225.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 225.5 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mashg‘ulot turi: ma’ruza (ma’lumotli maruza) mavzu: g‗arbiy yevropada maktab, maorif hamda pedagogik fikrlar. mavzu rejasi: 1.iogan gerbart pedagogik faoliyati. 2. iogan gerbartning falsafiy va psixologik asoslari. iogann fridrix gerbart germaniyada tug‗ildi. gerbart dastlab lotincha klassik maktabda, so‗ngra esa ien universitetida o‗qidi. gerbart universitetni tamomlagach, shveysariyalik bir aristokrat oilasida tarbiyachi bo‗lib ishladi. 1800 yilda u pestalossining burgdorf institutiga bordi. lekin u ulug‗ pedagogning demokratik qarashlarini o‗zlashtira olmadi. 1802 yildan boshlab gerbart gyottingen va kenigsberg universitetlarida professor bo‗lib ishladi. gerbart bu universitetlarda o‗zining pedagoglik faoliyatini kengaytirib yubordi: psixologiya va pedagogikadan leksiyalar o‗qidi, o‗qituvchilar tayyorlash seminariyalariga rahbarlik qildi. u seminariya huzurida tajriba maktabi ochib, o‗zi bu maktabda matematikadan dars berdi. gerbart o‗zining «tarbiya maqsadlaridan kelib chiqqan umumiy pedagogika» (1806), «psixologiya darsligi» (1816), «psixologiyani pedagogikaga tatbiq qilish to‗g‗risidagi xatlar» (1831), «pedagogikaga doir leksiyalar ocherki» (1835) degan kitoblarida pedagogikaga doir g‗oyalarini keng bayon qilib berdi. tarbiyaning mohiyati, maqsadi va vazifalari. gerbart tarbiya maqsadini belgilab olishga …

2 / 6

o‗z oldiga qo‗yishi mumkin bo‗lgan maqsadlar ro‗yobga chiqishi mumkin bo‗lgan maqsadlardir. zarur maqsadlar deb shunday maqsadlarga aytiladiki, bu maqsadlar odamga o‗z faoliyatining har qanday sohasida kerak bo‗ladi. tarbiya ro‗yobga chiqishi mumkin bo‗lgan maqsadlarni o‗z oldiga qo‗ygach, u odamda xilma-xil, har tomonlama idrok qilish qobiliyatini o‗stirishi, qiziqish doirasini kengaytirishi va to‗laroq qilishi lozim, mana shuning o‗zi ichki erkinlik g‗oyasiga, takomillik g‗oyasiga muvofiq bo‗lib tushadi. zarur maqsadlarga kelganda tarbiya bo‗lajak arbobning axloqini xayrixohlik g‗oyasi, huquq va adolat g‗oyasi asosida tarkib toptirishga yoki gerbartning so‗zi bilan aytganda, bu arbobda barqaror axloqiy xarakter vujudga keltirishga majburdir. gerbart tarbiyaning mohiyati bolaning ko‗nglini tasavvurlar bilan boyitishdan iborat deb hisoblab, bolaga fazilatli xulq g‗oyalarini va sabablarini singdirishni va shu asosda unda axloqiy xarakter vujudga keltirishni istaydi. gerbart tarbiya jarayonini boshqarish, o‗qitish va axloqiy tarbiya berish, deb uch bo‗lakka bo‗ladi. boshqarish o‗z oldiga bolaning kelajagini emas, balki hozirgi vaqtning o‗zida, ya‘ni tarbiya jarayonining o‗zida tartib saqlab turishni vazifa …

3 / 6

katta ahamiyat berdi. u ta‘limni tarbiyaning eng katta va asosiy vositasi deb hisobladi. gerbart pedagogikaga tarbiyalovchi ta‘lim terminini kiritdi. ta‘limsiz tarbiya bo‗lmaydi, deydi u. gerbart tarbiyalamaydigan ta‘limni tan olmaydi. ammo gerbart o‗zidan oldin o‗tgan pedagoglarning, jumladan, pestalossining tarbiyalovchi ta‘lim to‗g‗risidagi qimmatli g‗oyasini takomillashtirdi. gerbartning fikricha, ta‘lim qiziqishlarning ba‘zilari tevarak-atrofdagi voqelikni bilishga, ba‘zilari ijtimoiy hayotni bilishga intiladi. gerbart turli qiziqishlarni oltita mustaqil turga bo‗ladi. u quyidagi qiziqishlarni birinchi guruh qiziqishlar qatoriga kiritadi: imperik qiziqish — fikr yuritishga yo‗llaydi; estetik — qiziqish bu hodisalarga badiiy baho berishni ta‘minlaydi. quyidagi qiziqishlar ikkinchi, guruh qiziqishlar qatoriga kiradi: yoqtiruvchi qiziqish — bu qiziqish o‗z oila a‘zolariga va juda yaqin tanish-bilishlariga qaratilgan qiziqihdir; ijtimoiy qiziqish — odamlarning kengroq doirasini, jamiyatni, o‗z xalqini bilishga qaratilgan qiziqishdir. gerbartning fikricha, odamzod o‗z tarixining boshlang‗ich davrida bolalarga va o‗spirinlarga xos narsalarga va faoliyat turlariga qiziqqan. shu sababli deydi u, — o‗quvchilarga qadimiy xalqlar tarixi va adabiyoti doirasidan olingan va tobora …

4 / 6

art zamonidayoq o‗z umrini tugatib qolgan bo‗lsa ham, lekin gerbart bu ta‘lim tizimini qizg‗in yoqlab chiqdi. uning fikricha, savdo-sotiq, sanoat, hunar-kasb va hayot uchun amaliy ahamiyati bo‗lgan boshqa xil ishlar bilan shug‗ullanishi lozim bo‗lgan kishilargina real maktabda o‗qib tarbiyalanishi kerak. aqliy mashg‗ulotlar, rahbarlik va boshqaruv ishlari bilan shug‗ullanishi lozim bo‗lgan kishilar, ya‘ni jamiyatning intizomli tabaqalari esa gerbartning fikricha, faqat klassik gimnaziyada o‗qib ta‘lim olishi lozim. gerbart ta‘lim bosqichlari nazariyasini ishlab chiqdi, bu nazariya hamma mamlakatlarning pedagoglari orasida keng tarqaldi. gerbart ta‘limni tasviriy ta‘lim, analitik ta‘lim, sintetik ta‘lim deb uch turga bo‗ldi. tasviriy ta‘lim cheklangan tarzda qo‗llaniladi, lekin o‗z chegarasi doirasida uning ahamiyati juda katta. u bolaning tajribasini aniqlab olishni va bu tajribani to‗ldirishni o‗z oldiga maqsad qilib qo‗yadi. o‗qituvchi materialni jonli, obrazli hikoya qilib berish yo‗li bilan o‗quvchilarning bilimlarini kengaytiradi. bunda ko‗rsatmali vositalar katta rol o‗ynaydi. analitik ta‘lim «ayni bir vaqtda atrofni o‗rab turgan» narsalarni ayrim narsalarga, bu narsalarni esa …

5 / 6

birining o‗rnini ikkinchisi izchillik bilan almashtirib turadigan, bir- biridan ajratib qo‗yiladigan qandaydir ta‘lim metodlar emas. ta‘lim jarayoni ta‘limning shu uch usulida birlik bo‗lishini ta‘minlashi lozim. gerbart axloqiy ta‘limning nihoyat darajada intelluktualizm ruhi bilan sug‗orilgan tizimini ishlab chiqdi. uning pedagogika tizimida o‗qituvchining o‗qitish vositasi bilan o‗quvchi ongiga axloqiy tushunchalarni singdirishga katta ahamiyat beriladi. shuni ham hisobga olish kerakki, gerbart boshqarishni axloqiy tarbiyadan ajratdi, u faqat hozirgi vaqt uchun tartib o‗rnatishi lozim bo‗lgan boshqarishga nisbatan axloqiy tarbiyaning prinsipial farqini topishga urindi, lekin bunga ozroq bo‗lsa-da, ishontirarli dalil topa olmadi, zotan bunday dalil topish mumkin ham emas edi. chunki intizom tarbiyaning ham sharti, ham natijasidir. gerbart axloqiy tarbiya prinsiplari boshqarish prinsialariga qarama-qarshidir. boshqarish bolaning irodasi va ongini tartibga solib turadi. axloqiy tarbiya tizimida esa tarbiyalanuvchida mavjud bo‗lgan yaxshi belgilarning hammasi axloqiy tarbiya metodlariga tayanch bo‗lishi lozim. axloqiy tarbiya «tarbiyalanuvchining yaxshi xislatlarini chuqur ma‘qullash vositasi bilan uning «o‗z shaxsini» o‗zining nazarida ulug‗lashga» intilishi lozim. …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iogan gerbartning pedagogik faoliyati"

mashg‘ulot turi: ma’ruza (ma’lumotli maruza) mavzu: g‗arbiy yevropada maktab, maorif hamda pedagogik fikrlar. mavzu rejasi: 1.iogan gerbart pedagogik faoliyati. 2. iogan gerbartning falsafiy va psixologik asoslari. iogann fridrix gerbart germaniyada tug‗ildi. gerbart dastlab lotincha klassik maktabda, so‗ngra esa ien universitetida o‗qidi. gerbart universitetni tamomlagach, shveysariyalik bir aristokrat oilasida tarbiyachi bo‗lib ishladi. 1800 yilda u pestalossining burgdorf institutiga bordi. lekin u ulug‗ pedagogning demokratik qarashlarini o‗zlashtira olmadi. 1802 yildan boshlab gerbart gyottingen va kenigsberg universitetlarida professor bo‗lib ishladi. gerbart bu universitetlarda o‗zining pedagoglik faoliyatini kengaytirib yubordi: psixologiya va pedagogikadan leksiyalar o‗qidi, o‗qit...

This file contains 6 pages in PDF format (225.5 KB). To download "iogan gerbartning pedagogik faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: iogan gerbartning pedagogik fao… PDF 6 pages Free download Telegram