obyektga yo'naltirilgan ma'lumotlar modeli (oymm)

PDF 5 стр. 329,2 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 329,2 КБ

Тип файла PDF

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

4-ma’ruza. ma`lumotlar bazasida relyatsion model va munosabatlar. obyektga yo’naltirilgan model obyektga yo'naltirilgan model borgan sari murakkablashib borayotgan real muammolar real dunyoni yanada yaqinroq aks ettiruvchi maʼlumotlar modeliga ehtiyoj borligini koʻrsatdi. obyektga yo'naltirilgan ma'lumotlar modelida (oymm) ma'lumotlar ham, ularning munosabatlari ham obyekt deb nomlanuvchi yagona tuzilmada joylashgan. o'z navbatida, oymm obyektga yo'naltirilgan ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi (oymbbt) uchun asosdir. ta’riflar: obyektga yo'naltirilgan ma'lumotlar modeli (oymm) - asosiy modellashtirish tuzilishi obyekt bo'lgan ma'lumotlar modeli. obyekt - noyob o'ziga xoslik, o'rnatilgan xususiyatlar va boshqa obyektlar va o'zi bilan o'zaro ta'sir qilish qobiliyatiga ega bo'lgan haqiqiy dunyo obyektining mavhum tasviri. obyektga yo'naltirilgan ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi (oymbbt) - ob'ektga yo'naltirilgan ma'lumotlar bazasi modelidagi ma'lumotlarni boshqarish uchun ishlatiladigan ma'lumotlarni boshqarish dasturi. oymm obyektlarni aniqlash va ulardan foydalanishning juda boshqacha usulini aks ettiradi. relyatsion modelning obyekti singari, obyekt ham o'zining faktik mazmuni bilan tavsiflanadi. ammo obyektdan farqli o'laroq, obyekt obyekt ichidagi faktlar o'rtasidagi munosabatlar haqidagi ma'lumotlarni, …

2 / 5

r, har xil turdagi aloqalar va operatsion protseduralarni o'z ichiga olganligi sababli, obyekt o'z-o'zidan bo'ladi va shu bilan uni hech bo'lmaganda potensial ravishda avtonom tuzilmalar uchun asosiy qurilish blokiga aylantiradi. oymm quyidagi komponentlarga asoslanadi: - obyekt - bu real olamning mavhumligi. umuman olganda, obyekt er modeli obyektiga ekvivalent deb hisoblanishi mumkin. aniqrog'i, obyekt mohiyatning faqat bitta hodisasini ifodalaydi. (obyektning semantik mazmuni ushbu ro'yxatdagi bir nechta elementlar orqali aniqlanadi.) - atributlar obyektning xususiyatlarini tavsiflaydi. masalan, person obyekt nomi, ijtimoiy himoya raqami va tug'ilgan sanasi atributlarini o'z ichiga oladi. - o'xshash xususiyatlarga ega bo'lgan obyektlar sinflarga guruhlangan. sinf - umumiy tuzilishga (atributlarga) va xatti-harakatlarga (metodlarga) ega bo'lgan o'xshash ob'ektlar to'plami. sinf obyekt to'plamidan farq qiladi, chunki u metodlar deb nomlanuvchi protseduralar to'plamini o'z ichiga oladi. sinf metodi tanlangan person ismini topish, person ismini o'zgartirish yoki person manzilini chop etish kabi haqiqiy amalni ifodalaydi. boshqacha qilib aytganda, usullar an'anaviy dasturlash tillaridagi protseduralarning ekvivalentidir. …

3 / 5

arxik daraxtdagi sinflarni tashkil qilish, unda har bir ajdod yuqori sinf va har bir kichik sinf kichik sinfdir. - meros - sinf iyerarxiyasidagi obyektning o'zidan yuqori sinflarning atributlari va metodlarini meros qilib olish qobiliyati. masalan, person sinfidan quyi sinflar sifatida ikkita klass, customer va employee yaratilishi mumkin. bunday holda, customer va employee persondan barcha atribut va metodlarni meros qilib oladi. - obyektga yo'naltirilgan ma'lumotlar modellari odatda unified modeling language (uml) sinf diagrammalari yordamida tasvirlangan. uml bu obyektga yo’naltirilgan tushunchalariga asoslangan til boʻlib, tizimni grafik modellashtirishda foydalanishingiz mumkin boʻlgan diagrammalar va belgilar toʻplamini tavsiflaydi. uml sinf diagrammalari kattaroq uml ob'ektga yo'naltirilgan tizim modellashtirish tilida ma'lumotlar va ularning munosabatlarini aks ettirish uchun ishlatiladi. relyatsion ma'lumotlar modeli (rmm) - bu mantiqiy ma'lumotlar modeli, ma'lumotlar to'plamlari nazariyasi va birinchi darajali mantiq kabi matematik sohalaridagi ma'lumotlarni qayta ishlash muammolariga qo'llaniladigan ma'lumotlar bazasini tuzishning amaliy nazariyasi. relyatsion ma'lumotlar bazalari relyatsion ma'lumotlar modeliga asoslanadi. relyatsion ma'lumotlar modeli …

4 / 5

riya munosabatlar (relation) ning matematik tushunchasiga asoslanganligini anglatadi. jadval so'zi ko'pincha "munosabatlar" atamasining norasmiy sinonimi sifatida ishlatiladi. "aloqa" atamasi o'rniga "jadval" atamasini noto'g'ri va noaniq ishlatish ko'pincha tushunmovchiliklarga olib keladi. eng ko'p uchraydigan xato – relatsion ma’lumotlar modelida "tekis" yoki "ikki o'lchovli" jadvallar bilan shug'ullaniladi, deb o'ylashdan iborat, bu esa faqat jadvallarning vizual ko'rinishi bo'lishi mumkin. aloqalar mavhumdir va "tekis" yoki "tekis bo'lmagan" bo'lishi mumkin emas. rmmni yaxshiroq tushunish uchun uchta muhim narsani ta'kidlash kerak.  model mantiqiy, ya'ni munosabatlar jismoniy (saqlanadigan) tuzilmalar emas, balki mantiqiydir (mavhum);  relyatsion ma'lumotlar bazalari uchun axborot printsipi to'g'ri: ma'lumotlar bazasining barcha tarkibi bitta va bir xil usulda, xususan, munosabatlar turlarida atributlarning qiymatlarini aniq ko'rsatgan holda taqdim etiladi; xususan, bitta qiymatni boshqasiga bog'laydigan ko'rsatkichlar (manzillar) yo'q;  relyatsion algebraning mavjudligi deklarativ dasturlashni va yaxlitlik cheklovlarining deklarativ tavsifini, navigatsion (protsessual) dasturlash va protsessual holatni tekshirishga qo'shimcha ravishda amalga oshirishga imkon beradi. relyatsion model tamoyillari 1969-1970 …

5 / 5

in, garchi bunday modelning aniq va umuman qabul qilingan ta'rifi mavjud bo’lmasa ham. relyatsion ma'lumotlar modelining asosiy tushunchalari. ma'lumot turi relyatsion ma'lumotlar modelidagi ma'lumotlar turi tushunchasi dasturlash tillarida ma'lumotlar turi tushunchasiga to'liq mos keladi. odatda, zamonaviy relyatsion ma'lumotlar bazasi belgi, sonli ma'lumotlar, bitli satrlar, maxsus raqamli ma'lumotlar (masalan, "pul") va maxsus "vaqt" ma'lumotlarini (sana, vaqt, vaqt oralig'i) saqlashga imkon beradi. domen. domen ma'lumotlar bazalari uchun ko'proq o'ziga xosdir, garchi u dasturlash tillarida kichik tiplarga o'xshash bo'lsa ham. domen o'zining eng umumiy ko'rinishida, domen elementlari tegishli ma'lumotlarning bazaviy turini va ma'lumotlar turining elementiga nisbatan ixtiyoriylik bilan foydalaniladigan mantiqiy ifoda etish orqali aniqlanadi. agar bu mantiqiy ifoda to'g'ri bo'lsa, element domen elementidir: domen = baza turi + qoida. domen kontseptsiyasining eng to'g'ri intuitiv talqini uni ma'lum bir turdagi qiymatlarning mumkin bo'lgan potentsial to'plami sifatida tushunishdir. domen kontseptsiyasining semantik yuki e'tiborga olinishi kerak: ma'lumotlar taqqoslanadigan (teta-taqqoslash) deb hisoblanadi, agar ular bitta domenga tegishli …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "obyektga yo'naltirilgan ma'lumotlar modeli (oymm)"

4-ma’ruza. ma`lumotlar bazasida relyatsion model va munosabatlar. obyektga yo’naltirilgan model obyektga yo'naltirilgan model borgan sari murakkablashib borayotgan real muammolar real dunyoni yanada yaqinroq aks ettiruvchi maʼlumotlar modeliga ehtiyoj borligini koʻrsatdi. obyektga yo'naltirilgan ma'lumotlar modelida (oymm) ma'lumotlar ham, ularning munosabatlari ham obyekt deb nomlanuvchi yagona tuzilmada joylashgan. o'z navbatida, oymm obyektga yo'naltirilgan ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi (oymbbt) uchun asosdir. ta’riflar: obyektga yo'naltirilgan ma'lumotlar modeli (oymm) - asosiy modellashtirish tuzilishi obyekt bo'lgan ma'lumotlar modeli. obyekt - noyob o'ziga xoslik, o'rnatilgan xususiyatlar va boshqa obyektlar va o'zi bilan o'zaro ta'sir qilish qobiliyatiga ega bo'lgan haqiqi...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PDF (329,2 КБ). Чтобы скачать "obyektga yo'naltirilgan ma'lumotlar modeli (oymm)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: obyektga yo'naltirilgan ma'lumo… PDF 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram