xotira

PDF 24 pages 898.3 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 898.3 KB

File type PDF

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

4-xotira.pptx mavzu: xotira hotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ularni eslash yoki hotirlash jarayonidir. professor e.qoziev tomonidan hotira tushunchasiga quyidagicha ta'rif beriladi. «hotira atrof-muhitdagi voqelik (narsa)ni bevosita va bilvosita, ihtiyoriy va ihtiyorsiz ravishda, passiv va faol holda, reproduktiv va produktiv tarzda, verbal va noverbal shaklda, mantiqiy va mehanik yo'l bilan aks ettiruvchi esda olib qolish, esda saqlash, qayta esga tushirish, unutish hamda tanish hissidan iborat psihik jarayon. alohida va umumiylik namoyon qiluvchi ijtimoiy hodisa barcha taassurotlarni ijobiy qayta ishlashga yo'naltirilgan mnemik faoliyatdir». shunday qilib, xotira – bu inson tomonidan o‘tmish tajribasini esda olib qolish, saqlash va keyinchalik eslashning psixik jarayoni. inson hayotida xotiraning o‘rni beqiyosdir. xotirasiz inson «abadiy go‘daklik holatida» qolgan bo‘lar edi (i.m. sechenov). s.l. rubinshteyn ta’kidlaganidek: «xotirasiz daqiqa mavjudotlari bo‘lar edik. o‘tmishimiz kelajak uchun o‘lik bo‘lardi. hozirgi zamon kechmishiga ko‘ra o‘tmishda badar yo‘qolardi». rubinshteyn s.l. osnovi obshey psixologii. v 2-x t. …

2 / 24

aqtda yoki ketma-ket idrok qilishdan hosil bo'ladi o'hshashlik assotsiatsiyasi- hozirgi paytda idrok qilinayotgan narsa bilan ilgari idrok qilingan narsa o'rtasida ma'lum o'hshashlikka aytiladi qarama-qarshilik assotsiatsiyasi- hozirgi idrok qilinayotgan narsalar bilan ilgari idrok qilinayotgan narsalar o`rtasida qarama- qarshi belgilar va hususiyatlar bo’ganga aytiladi a.v.petrovskiy tahriri ostida chiqqan «umumiy psihologiya» darsligida quyidagicha klassifikatsiya uchraydi: faoliyatda ko'proq sezilib turadigan psihik faollikning hususiyatiga qarab: harakat, emotsional, obrazli va so`z mantiq hotira. faoliyatning maqsadlariga ko'ra: ihtiyorsiz va ihtiyoriy hotira. materialni qancha vaqt esda olib qolish va esda saqlash muddatiga ko'ra: qisqa muddatli, uzoq muddatli va operativ hotira m.g.davletshin tahriri ostida chiqqan «umumiy psihologiya» o‘quv qo'llanmasida quyidagi hotira klassifikatsiyasi qayd qilinadi: psihik faolligiga ko'ra: ihtiyoriy va ihtiyorsiz hotira. faoliyat maqsadiga ko'ra: harakat, emotsional, obraz va so'z-mantiq hotirasi. muddatiga ko'ra:uzoq muddatli, qisqa muddatli va operativ hotira. e.g`oziev tahriri ostida chiqqan «umumiy psihologiya» o‘quv qo'llanmasida hotira turlari quyidagicha klassifikatsiya qilingan. 1. ruhiy faoliyatning faolligiga ko'ra: a) harakat yoki …

3 / 24

iyojlarimiz va qiziqishlarimiz qanday qondirilayotganligidan, atrofimizdagi narsa va hodisalarning hususiyatiga nisbatan munosabatimiz qay tarzda amalga oshirilayotganligidan doimo habar berib turish imkoniyatiga ega. obrazli hotira – yaqqol mazmunni, binobarin, narsa, hodisa- larning aniq obrazlarini, ularning hususiyatlari va bog`lanishlarini esda qoldirish, ongda mustahkamlash hamda zaruriyat tug’ilganida esga tushirishdan iborat hotira turiga aytiladi. so'z-mantiq hotirasi mazmunini fikr va mulohazalar, aniq hukm hamda hulosa chiqarishlar tashkil etadi. ihtiyoriy hotira deganda ma'lum maqsadni ro'yobga chiqarish uchun muayyan davrlarda aqliy harakatlarga suyangan holda amalga oshirilishidan iborat hotira jarayoni tushuniladi. ihtiyorsiz hotiraning turmushda va faoliyatda katta o'rin egallashini har kim o'z shaxsiy tajribasidan biladi. qisqa muddatli hotira qisqa muddatga esda qoldirilishini ta`minlaydigan hotira turi operativ hotira inson tomonidan bevosita amalga oshirilayotgan faol tezkor harakatlar, usullar uchun hizmat qiluvchi jarayonni anglatuvchi mnemik holatga aytiladi hotira jarayonlari quyidagilardan iborat: esda olib qolish esda saqlash esga tushirish unutish esda qoldirish idrok qilingan narsa va hodisalarni miya po'stida iz hosil qilishdir. …

4 / 24

ali idrok qilish hamda esda olib qolish egallash yoki o'zlashtirish zarur bo'lgan materiallarni ko'rib idrok qilish materiallarni harakat yordamida va eshitish orqali idrok idrok qilish hamda esda olib qolish aralash holatda esda olib qolish, eshitish, ko'rish, harakat kabilar orqali idrok qilish va esda olib qolish yoki bir nechta ta'sir etuvchilar yordamida aks ettirish esda olib qolish jarayoni deganda sezgi, idrok, tafakkur, ichki kechinmalarni hotirada saqlanish hususiyati tushuniladi. esga tushirish -o'tmishda idrok qilingan narsalar, his-tuyg`u, fikr va ish-harakatlarning ongimizda qaytadan tiklanishiga aytiladi. esga tushirishning nerv-fiziologik asoslari bosh miya po'stida ilgari hosil bo'lgan nerv bog`lanishlarning qo'zg’alishidir. tanish- ilgari idrok qilingan narsa va hodisalarni takror idrok qilish natijasida u yoki bu hodisani esga tushirishdir eslash- narsa va hodisalarni, uni ayni paytda idrok qilmay esga tushirishdir. bevosita eslash- tushirish materialni idrok qilish ketidanoq esga tushirishdan iborat. vaqt o'tkazib eslash- esda olib qolingan narsani oradan bir qancha vaqt o'tkazib esga tushirishdirki, bunda shu orada ongimizda …

5 / 24

obrazlarining ongimizda qaytadan gavdalanishiga aytiladi. hotiraning psihologik nazariyalari inson faolligi bilan bog’liq bo'lgan hotira jarayonlarini shakllantirishni tadqiq etadi va uning quyidagi turlari mavjud: birinchisi assotsiativ nazariyadir. ikkinchi psihologik nazariya hotiraning geshtalt nazariyasidir. uchinchisi biheviorizm nazariyasi – inson hotirasida, esda olib qolishda takrorlashning ahamiyatiga diqqatni qaratadi. to'rinchisi freydizm hotirani emotsiyalar, motivlar va ehtiyojlar bilan bog’laydi. beshinchisi mantiqiy nazariya a.bine va byullerlar tomonidan ilgari surilib, ular hotiradagi materialni hotiraning mantiqiy esda olib qolinishi bilan bog`laydi. oltinchisi faoliyat nazariyasi a.n.leontev, n.i.zinchenko, a.a.smirnovlar tomonidan ilgari surilib, turli tasavvurlar orasidagi bog’liqlik esda olib qolingan materialning qandayligiga emas, balki odamning u bilan nima qilishiga bog’liqdir. biohimik nazariya tashqi ta'sir ostida nerv hujayralarida yuz beradigan o'zgarishlarni qayd qilish va hotira jarayonida dnk va rnk ahamiyatini aniqlashga qaratilgandir. dnk hotirani genetik tug`ma tashuvchi sifatida, rnk esa individual hotiraning ontogenetik asosi sifatida qabul qilinadi. kibernetik nazariya bo'yicha hotira ma'lumotni qabul qilib olish, qayta esga tushirish va unutishdir. hotira jarayonlarining …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotira"

4-xotira.pptx mavzu: xotira hotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ularni eslash yoki hotirlash jarayonidir. professor e.qoziev tomonidan hotira tushunchasiga quyidagicha ta'rif beriladi. «hotira atrof-muhitdagi voqelik (narsa)ni bevosita va bilvosita, ihtiyoriy va ihtiyorsiz ravishda, passiv va faol holda, reproduktiv va produktiv tarzda, verbal va noverbal shaklda, mantiqiy va mehanik yo'l bilan aks ettiruvchi esda olib qolish, esda saqlash, qayta esga tushirish, unutish hamda tanish hissidan iborat psihik jarayon. alohida va umumiylik namoyon qiluvchi ijtimoiy hodisa barcha taassurotlarni ijobiy qayta ishlashga yo'naltirilgan mnemik faoliyatdir». shunday qilib, xotira – bu inson tomonidan o‘tmish tajribasini esda olib qolish...

This file contains 24 pages in PDF format (898.3 KB). To download "xotira", click the Telegram button on the left.

Tags: xotira PDF 24 pages Free download Telegram