qozoq adabiyoti

PDF 28 pages 769.4 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 769.4 KB

File type PDF

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

powerpoint sunusu qozoq adabiyoti •qozoq xonligi xv asrning 2-yarmidan keyin tashkil topgan. qozoqlar oltin o'rda va temur davlatlarining parchalanishi davrida shu nom ostida to'plangan turkiy qavmdir. •qozoq adabiyoti shu davrlarda shakllana boshladi. ungacha bo'lgan adabiyot mushtarak turkiy adabiyot” sifatida ko'rib chiqilishi mumkin. 1. og'zaki xalq adabiyoti davri: •qozoq adabiyoti asosan xonlik tashkil topgan xv asrdan xix asr oxirigacha og'zaki xalq adabiyoti sifatida rivojlandi. u ancha boy va sermazmun adabiyot bo'lgan. unda doston, manqaba, rivoyat, ertak, tezaytish, maqol, topishmoq, matal, marosim va bayram she'rlari, alla, munozara kabi janrlarni ko'rish mumkin. •qozoq doston adabiyoti ularning hayotiy sharoiti va mentalitetiga mos ravishda rivoj topgan b-b, qahramonlik, muhabbat dostonlariga, xoja nosir, aldar ko'sa kabi xalq vakillari atrofida rivojlanayotgan latifa adabiyotiga ham alohida o'rin beriladi. 2. yozma adabiyot davri: •qozoq turkiy tili xix asrning 2-yarmidan so'ng yozma tilga aylanib, yozma adabiyot davri boshlandi. bunda abay qo'nonboyo'g'lining katta hissasi bor. •xx asr boshlarida qozoq adabiyotida katta …

2 / 28

abiyoti, musiqa madaniyati, xalq og'zaki ijodi bilan aloqadordir. •unda yurt yo'lidagi mardlik va jasorat, yuksak ruh va mardonavor qahramonlik, tabiatning ajib uyg'unligi, muhabbat kayfiyati va shodliklari, yuksak ma'naviyat tuyg'ulari, insoniy mehr-oqibat va dunyoqarash ajralmas bir butunlikda o'z ifodasini topgan. •qozoq xalq she'riyatining janr tarkibi xilma-xildir. doston, hikoya, munozara, qo'shiq va hokazo janrlar xalq og'zaki ijodidan kelib chiqqan. uni axmet baytursinuli, x.do'smuhameduli, m.auezov, s.seyfullin, b.kenjebaev, m.gabdullin, e.s.ismoilov, m.s.silchenko va boshqa olimlar o'rganganlar. •m.auezov qozoq xalq she'rlariga ta'rif berib, ularning paydo bo'lishini tartibiga ko'ra uch turga ajratgan: •yurt an'analari bilan bog'liq ohangdor she'rlar; •diniy an'ana va tushunchalardan tug'ilgan she'rlar; •to'y marosimi she'rlari. •milliy uslubdagi ohangdor she'rlar mazmuniga ko'ra motam, vidolashuv, ta'ziya kabi turlarga bo'linadi. • vidolashuvning o'zi bir qancha mavzularga bo'linadi: • a) xalq bilan vidolashuv, • b) yurt bilan vidolashuv; • v) o'tgan hayot bilan xayrlashish; •do'smuhameduli qozoq xalq og'zaki ijodining janr va turlarini tizimga solib, xalq she'riyati alla, ishq adabiyoti, …

3 / 28

ning hayotiyligi namoyon bo'ladi. ya'ni xalq adabiyoti an'analarini saqlash va davom ettirishda she'riyat muhim rol o'ynaydi. bu xalq iste'dodining bitmas-tuganmas badiiy qudratini ko'rsatadi. qozoq xalq she'riyatining badiiy va obrazliligi, she'riy mahorati hamisha katta ahamiyatga ega bo'lib, ijtimoiy va tarbiyaviy ahamiyatga ham ega bo'lib kelgan. she'r va qo'shiq tarzida yaratilgan qozoq xalq she'riyati hayotiy voqelikni, inson ruhini ta'sirchanlik bilan badiiy va obrazli tarzda etkazadi. qozoq she'riyatining yorqin namoyandalaridan biri o'ljas sulaymonovni ham tilga olish mumkin. • 1.to'ybastar – qiz uzatish, kelin tushirish v.b. to'y-marosimlarida aytiladigan she'r. to‘y-hashamlarning mazmuni va maqsadi to‘y sohibini ulug‘lash, oila qurmoqchi bo‘lgan ikki yoshga ezgu tilaklar, duolar, maslahatlar berishdan iborat. • 2. singsu - qizga uylanish an'anasi bilan bog'liq holda tug'ilgan xalq qo'shiqlaridan biri. aytishlaricha, qiz oilasi, qarindoshlari, do‘stlari, tug‘ilgan joyi bilan xayrlashadi. “singsu”da qiz shaxsining qayg‘usi ijtimoiy muammolar bilan qo‘shilib, yomon odatlarni fosh etish bilan birga, jamoat muhiti, erkinlikka intiluvchi ayollarning qarashlari ham ifodalanadi. • 3. …

4 / 28

ylangan beshik kuyida xalqning asl tarixi, an’anaviy madaniyati, qadimiy e’tiqodi, dunyoqarashi ifodalangan. beshinchi kuyni butun xalq milliy tarbiya manbai sifatida e’tirof etadi. garchi dunyo xalqlarining beshiklari turli mamlakatlarda turlicha atalgan bo‘lsada, ular o‘z vazifalari, mazmun boyligi, she’riy tuzilishi va ohangiga ko‘ra bir-biriga mos keladi. •6. qoʻshtasu - vidolashuv sheʼri qozoq xalq qoʻshigʻi. odamlar, qarindoshlar, yaqinlar, ota-onalar, chopayotgan otlar, burgutlar va boshqalar bilan. xayrlashuv bor. doston va dostonlarda xayrlashuv she’rlari ko‘p uchraydi. •7. ta'ziya - marhumga tasalli berish uchun an'anaviy marosimdir. bu an'ana ko'plab xalqlarda qadimdan mavjud. hamdardlik hamdardlik, hamdardlik, yaqinlik, hurmatni bildiradi. qozoq xalqida inson, oila, qishloq, qabila boshiga tushgan qayg‘u, o‘lim va yetimlarga ta’ziya bildirish qora so‘z bilan ham, she’rda ham ifodalangan. arg'umoq yilqisi bilan mashhur, qadim qipchoq erida oqib boradi uyur, kuygan o'tlar selida. tomirimda qaynar qon, tulporidan saylab ber. eldiray misli bo'ron, ostin-ustin bo'lsin er. ellar alanga solsin arg'umoqning qoniga. qiyoq, alaflar qolsin tuyoqlar to'zonida. hujum, yashash …

5 / 28

o'z nasihatlarini to'rtlik shaklidagi hikmatlar orqali bayon etgan. ushbu an'anaga rioya qilgan abay ham qora (nasihat) so'zlari orqali insonlarni yagona allohga itoat qilishga, odamzotga tushirilgan so'nggi din – islomga va uning muqaddas kitobi qur'oni karimga qat'iyan amal qilishga chorlaydi. lekin inson o'z hayoti davomida ilohiy vahiyni unutib, to'g'ri yo'lni topishda ko'p qiyinchiliklarga duch keladi. abayning dunyoqarashiga ko'ra, qur'oni karimda barcha ijtimoiy, ma'naviy, axloqiy muammolarga malham bo'ladigan barcha echimlar choralar mavjuddir. “allohning o'zi ham rost, so'zi ham rost” she'rida shoir: • allaniң өzі de ras, sөzі de ras, • ras sөz esh uaqitta jalg'an bolmas. • kөp kіtap keldі alladan, oniң tөrtі, • allani tanitug'a sөz ayirmas. • tarjimasi: • allohning o'zi ham rost, so'zi ham rost, • haqiqat so'z hech qachon yolg'on bo'lmas. • ko'p kitob keldi allohdan vale , • allohni tanitmoqda to'rttasi, bas. • qozoq xalqi tarixida ham 19 asr ikkinchi yarmi va 20 asr boshlarida ma'rifatparvarlik g'oyalarini …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qozoq adabiyoti"

powerpoint sunusu qozoq adabiyoti •qozoq xonligi xv asrning 2-yarmidan keyin tashkil topgan. qozoqlar oltin o'rda va temur davlatlarining parchalanishi davrida shu nom ostida to'plangan turkiy qavmdir. •qozoq adabiyoti shu davrlarda shakllana boshladi. ungacha bo'lgan adabiyot mushtarak turkiy adabiyot” sifatida ko'rib chiqilishi mumkin. 1. og'zaki xalq adabiyoti davri: •qozoq adabiyoti asosan xonlik tashkil topgan xv asrdan xix asr oxirigacha og'zaki xalq adabiyoti sifatida rivojlandi. u ancha boy va sermazmun adabiyot bo'lgan. unda doston, manqaba, rivoyat, ertak, tezaytish, maqol, topishmoq, matal, marosim va bayram she'rlari, alla, munozara kabi janrlarni ko'rish mumkin. •qozoq doston adabiyoti ularning hayotiy sharoiti va mentalitetiga mos ravishda rivoj topgan b-b, qahramonlik, muhab...

This file contains 28 pages in PDF format (769.4 KB). To download "qozoq adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: qozoq adabiyoti PDF 28 pages Free download Telegram