ekonometrika asoslari

PDF 9 pages 513.1 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 513.1 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

3-mavzu. ekonometrika asoslari fanining maqsadi va vazifalari reja 1. ekonometrikaga kirish. fanning maqsadi va vazifalari 2. iqtisodiyotni ekonometrik modellashtirishning zarurligi. 3. ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi o’zgaruvchilar. 4. ekonometrik modellashtirish bosqichlari. tayanch iboralar: ekonometrik bilimlar, model, modellashtirish, iqtisodiy model, modellashtirishning zarurligi, modellashtirish bosqichlari 1. ekonometrikaga kirish. fanning maqsadi va vazifalari ekonometrika - fanda juda tez rivojlanuvshi soha bo’lib, uning maqsadi iqtisodiy munosabatlarga miqdoriy o’lshamlarni berishdan iborat. “ekonometrika” iborasi (so’zi) 1910 yilda (avstro-vengriya) buxgalter p.tsemp tomonidan kiritilgan (u “ekonometriya” degan). tsemp, “agar buxgalteriya hisobi ma’lumotlariga algebriya va geometriya usullarini qo’llansa, u holda xo’jalik faoliyati natijalari to’g’risida yanada chuqurroq tasavvurga ega bo’lish mumkin” deb ta’kidlagan. ushbu ibora ko’p vaqt davomida ishlatilmagan bo’lsada, “ekonometrika” iborasi iqtisod ilmida yangi yo’nalishni yuzaga kelishida juda qulay keldi. iqtisod fanida yangi yo’nalish - “ekonometrika” 1930 yilda paydo bo’ldi. “ekonometrika” so’zi ikkita “ekonomika” va “metrika” so’zlarining birlashmasidan tashkil topgan. shunday qilib, iboraning o’zida ekonometrikani fan sifatida uning …

2 / 9

gan fanlar bilan doimo aloqada bo’ladi.1 1 gujarati d.n. basic econometrics. mcgraw-hill, 4th edition, 2003 (gu),inc.p. 7 https://www.docufreezer.com ekonometrikaning boshqa fanlar bilan o’zaro aloqasi quyidagilarda namoyon bo’ladi (1.1.-rasm). ekonometrika boshqa fanlar iqtisodiy hodisalar miqdoriy xarakteristikalar nuqtai nazaridan o’rganiladi. iqtisodiy qonunlarning amaldagi jarayonlarga mos kelishi tekshiriladi. iqtisodiy nazariya. iqtisodiy hodisalarning sifat jihatlari o’rganiladi. matematik iqtisodiyot. iqtisodiy qonunlarning ifodasi matematik modellar shaklida olinadi. iqtisodiy statistikaning instrumentariylari iqtisodiy o’zaro aloqalarni tahlil qilish va bashorat qilish uchun qo’llaniladi. iqtisodiy ko’rsatkichlarning katta qismi tasodifiy xarakterga ega bo’lganligi uchun matematik statistikaning apparatidan foydalaniladi. iqtisodiy statistika. iqtisodiy ma’lumotlar ko’rgazmali shaklda namoyish etish uchun to’planadi va qayta ishlanadi matematik statistika. tadqiqot maqsadidan kelib chiqib, ma’lumotlarni tahlil qilish usullari ishlab chiqiladi. 1.1.-rasm. ekonometrikaning boshqa fanlar bilan o’zaro aloqasi2 ekonometrikaning predmeti – bu iqtisodiy jarayonlar va hodisalarning o’zaro bog’liqligini miqdoriy ifodalanishni o’rganish hisoblanadi. iqtisodchilar “ekonometrika” terminidan p. ts’empa (1910), y.shumpeter (1923), r.frish (1930) larning tadqiqotlari natijasida qo’llay boshladilar. ushbu termin …

3 / 9

bizni o’rab turgan iqtisodiy dunyoni o’rganish uchun bir vaqtning o’zida bizning teleskopimiz hamda mikroskopimizdir» e. malenvo «...bizning hayoliy iqtisodiy tasavvurlarimizni empirik mazmun bilan to’ldiradi» s. fisher «...iqtisodiy o’zgaruvchilar o’rtasida o’zaro aloqalarni o’lchash uchun statistik usullarni ishlab chiqish va qo’llash bilan shug’ullanadi» s. ayvazyan «...sifat jihatdan o’zaro bog’lanishlarga miqdoriy ifodani berishga imkon beruvchi usullar va modellar to’plamini birlashtiradi» 1.2.-rasm.ekonometrika tushunchasining mazmuni3 ekonometrik usullar oliy statistika deb nomlanuvshi juft va ko’p o’lchovli regressiya, juft, xususiy va ko’p o’lshovli korrelyatsiya, trendlarni ajratish va boshqa davriy qatorlar komponentalari, statistik baholash usullari asosida yuzaga kelgan va rivojlangan. ekonometrikani aniqlash bo’yicha yondashuvlar tahlili hamda ekonometrika fanining holati ayrim masalalarni echishga erishishda ushbu fanning maqsadini shakllantiradi. ekonometrikaning maqsadi - bu real iqtisodiy ob’ektlarni modellashtirish va miqdoriy tahlil qilishning usullarini ishlab chiqishdan iborat. ekonometrikaning vazifalari: 1) modelni spetsifikatsiya qilish - empirik tahlil uchun ekonometrik modellarni tuzish. 2) modelni parametrlashtirish - tuzilgan model parametrlarini baholash. 3) modelni verifikatsiya qilish …

4 / 9

elyatsiyani aniqlash; - trendlarni, davriy va tasodifiy komponentalarni aniqlash; - bog’lanish shaklini aniqlash va birpaytli tenglamalar tizimini tuzish; - identifikatsiya shartlarini tekshirish; - birpaytli tenglamalar tizimining parametrlarini baholash; - davriy qatorlar tizimi asosida modellashtirish: statsionarlik va kointegratsiya muammolari; - integratsiya muammolari va parametrlarni baholash. 2. iqtisodiyotni ekonometrik modellashtirishning zarurligi ekonometrik model o’zaro bog’langan o’zgaruvshilarning nazariy jihatlari va ular orasidagi bog’lanish xususiyatlariga asoslanadi. o’zaro bog’lanishlarni ifodalashda asosan, ularning sifat tomonlarini tahlil qilishga ko’proq e’tibor beriladi. shuning ushun ekonometrik tadqiqotlar bosqichlariga quyidagilarni kiritish mumkin. - muammoning qo’yilishi; - ma’lumotlar yig’ish, ularni sifatini tahlil qilish; - model xususiyatini aniqlash; - parametrlarni baholash; - eshimlarni tushinish, muhokama qilish va amalga joriy etish. ekonometrik usullarning milliy iqtisodiyotni boshqarishdagi afzalliklaridan biri shundaki, ular yordamida modellashtiruvchi ob’ektga omillarning ta’sirini, natija ko’rsatkichiga resurslarning o’zaro munosabatlarini ko’rsatish mumkin. bu esa o’nlab tarmoqlar va minglab korxonalarda ishlab chiqarish natijalari va milliy iqtisodiyotni ilmiy asosda prognozlashtirish va boshqarishga imkon beradi. ekonometrik …

5 / 9

diy va tabiiy fanlarni rivojlantirishda etakchi vosita bo’lib xizmat qiladi. 3) ekonometrik usullar va modellar yordamida tuzilgan prognozlarni umumiy amalga oshirish vaqtida ayrim tuzatishlarni kiritish mumkin bo’ladi. 4) ekonometrik modellar yordamida iqtisodiy jarayonlar faqat chuqur tahlil qilibgina qolmasdan, balki ularning yangi o’rganilmagan qonuniyatlarini ham ochishga imkoni yaratiladi. shuningdek, ular yordamida iqtisodiyotning kelgusidagi rivojlanishini oldindan aytib berish mumkin. 5) ekonometrik usullar va modellar hisoblash ishlarini avtomatlashtirish bilan birga, aqliy mehnatni engillashtiradi, iqtisodiy soha xodimlarining mehnatini ilmiy asosda tashkil etadi va boshqaradi. asosiy ekonometrik usullar – bu matematik statistika usullari va ekonometrik usullar. matematik statistika usullari - dispersion tahlil, korrelyatsiya tahlili, regressiya tahlili, omilli tahlil, indekslar nazariyasi. ekonometrik usullar - iqtisodiy o’sish nazariyasi, ishlab chiqarish funktsiyasi nazariyasi, talab va taklif nazariyasi. ekonometrikani o’rganish jarayoni – bu iqtisodiyot, iqtisodiy jarayonlarning ekonometrik modellarini tuzish jarayonidir. asosiy qo’llanadigan usuli – korrelyatsion-regression tahlil usuli. ekonometrik modellashtirish quyidagi ilmiy yo’nalishlar kompleksidir: - iqtisodiy nazariya; - ehtimollar nazariyasi; …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrika asoslari"

3-mavzu. ekonometrika asoslari fanining maqsadi va vazifalari reja 1. ekonometrikaga kirish. fanning maqsadi va vazifalari 2. iqtisodiyotni ekonometrik modellashtirishning zarurligi. 3. ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi o’zgaruvchilar. 4. ekonometrik modellashtirish bosqichlari. tayanch iboralar: ekonometrik bilimlar, model, modellashtirish, iqtisodiy model, modellashtirishning zarurligi, modellashtirish bosqichlari 1. ekonometrikaga kirish. fanning maqsadi va vazifalari ekonometrika - fanda juda tez rivojlanuvshi soha bo’lib, uning maqsadi iqtisodiy munosabatlarga miqdoriy o’lshamlarni berishdan iborat. “ekonometrika” iborasi (so’zi) 1910 yilda (avstro-vengriya) buxgalter p.tsemp tomonidan kiritilgan (u “ekonometriya” degan). tsemp, “agar buxgalteriya hisobi ma’lumotlariga ...

This file contains 9 pages in PDF format (513.1 KB). To download "ekonometrika asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrika asoslari PDF 9 pages Free download Telegram