iqtisodiy tahlilning turlari

PDF 12 pages 471.7 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 471.7 KB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

3-mavzu. iqtisodiy tahlilning turlari. xo‘jalik yurituvchi sub’yektlarda tahlil ishlarini tashkil qilish 3.1. iqtisodiy tahlilning turlari va shakllari to’g’risida tushuncha iqtisodiy tahlil oldiga qoyilgan vazifalardan kelib chiqqan holda, uni bir necha turlarga ajratib o’rganish maqsadga muvofiq hisoblanadi. chunki, iqtisodiy tahlil boshqarish jarayonining muhim vositasi hisoblanadi. shu sababli iqtisodiy tahlil turlarini o’rganishni boshqarish vazifalarini turkumlash asosida amalga oshirish zarur. chunki, iqtisodiy tahlil boshqarish vazifalarining har birini bajarishda muhim elementlardan biri hisoblanadi. boshqarish vazifasi - bu boshqarish faoliyatining alohida turidir. biz quyida iqtisodiy boshqaruvning asosiy vazifalarini keltiramiz: 1) boshqarishni axborotlar bilan ta'minlash. 2) tahlil qilish. 3) rejalashtirish. 4) boshqarishni tashkil etish. 5) nazoratni amalga oshirish. dastlabki ikki vazifa boshqarishning texnologik jarayonidir, qaysiki, ular qaror qabul qilish jarayonini axborotlar va tahlillar bilan ta'minlaydi. qaror qabul qilishini o’zi esa boshqaruv vazifalari sifatida amalga oshiriladi hamda boshqarishni vaqtinshalik bosqichlarini tashkil etadi, ya'ni rejalashtirish, boshqarishni tashkil etish va nazoratni amalga oshirish. ushbu bosqichlarning barchasi iqtisodiy tahlilga asoslanadi. …

2 / 12

korxona iqtisodiy faoliyatining barcha jihatlarini kompleks o’rganishni harakterlaydi. mavzuli iqtisodiy tahlil korxona iqtisodiy faoliyatining alohida jihatlarini, ya’ni qisman, tanlangan mavzuga tegishli jihatlarini o’rganishni harakterlaydi. mavzuli iqtisodiy tahlil predmetiga: aktivlardan samarali foydalanish, aktivlarni moliyalashtirishda alohida manbalardan samarali foydalanish darajasi, to’lov layoqati va moliyaviy barqarorlik holati, samarali investitsion faoliyat, kapitalning moliyaviy tuzilishi kabi masalalarni kiritish mumkin. shuningdek, bugungi kunda funksional qiymatli tahlil ham iqtisodiy tahlilning yangi yo’nalishi sifatida ba’zi iqtisodiy adabiyotlarda keltirilgan1. funksional qiymatli tahlil (fqt) bajarilishi mo’ljallangan funksional vazifa yoki boshlanmagan biznes uchun sarflanishi mumkin bo’lgan xarajatlarning samaradorligini oldindan aniqlash imkonini beradi. biz keyingi paragrifda iqtisodiy tahlil turlarini ma’lum tasniflash mezonlari boyicha keltirib o’tasmiz. iqtisodiy tahlil shakllari asosan ichki va tashqi shakllarga bo’linadi. ichki iqtisodiy tahlil korxona ichida tashkil etiladi. ichki iqtisodiy tahlil-korxonaning ichki bo’limlari, hodimlari tomonidan o’tkazilib o’rganiladigan masalalarning ko’lami bilan tashqi iqtisodiy tahlildan farq qiladi. uning axborotlar bazasiga faqat biznes reja ma’lumotlari, me’yoriy-huquqiy asoslar, statistik hisobot ma’lumotlari, boshqaruv hisototi …

3 / 12

nazatriyasi. darslik. samarqand, zarafshon. 207-bet. -teran iqtisodiy tahlilni o’tkazishda axborotlarning keng doirasidan foydalanish imkoniyatining yuqoriligi; -tahlilni o’tkazish bo’yicha me’yoriy maxsus usullar bilan birgalikda aniq reglamentlari (tartiblarning) belgilanmagan usullaridan foydalanish imkoniyatlarining mavjudligi; -aniq boshqaruv qarorlarini tayyorlash yuzasidan chuqur iqtisodiy tahlilni o’tkazishning mavjudligi; -boshqaruv apparati talablaridan kelib chiqqan holda analitik ishlarni tashkil etilishi. tashqi iqtisodiy tahlil cheklangan axborotlarni aks ettiruvchi moliyaviy hisobot shakllari asosida xo’jalik yurituvchi sub’yektlar moliyaviy holatini o’rganishni harakterlaydi va korxona erishgan natijalarining barcha sirlarini ochib berish imkonini bermaydi. ushbu tahlil ichki axborot bazasidan foydalanish imkoniga ega bo’lmagan, korxona faoliyati bilan qiziquvchilar tomonidan, mulk egalari, investorlar yoki davlat organlari tomonidan amalga oshiriladi. tashqi iqtisodiy tahlilning ahamiyatli jihatlari quyidagilar bilan harakterlanadi: -tahlil sub’yektlari va axborot foydalanuvchilarining ko’pligi; -tahlilchilarning maqsadi va qiziqishlarining turli tumanligi; -hisobga olish va hisobotlarning me’yoriy qoidalari, tahlil etishning rasmiy jihatlarining belgilanganligi; -tahlilning faqat chop etiladigan moliyaviy hisobot shakllaridagi axborotlar bazasiga tayangan holda o’tkazilishi; -qo’yiladigan analitik masalalarning cheklanganligi; -axborotdan …

4 / 12

arishlariga, korxonaning iqtisodiy reytingini aniqlashga qaratiladi. 3.2. iqtisodiy tahlilni turlar bo’yicha tasniflanishi va uning mezonlari iqtisodiy tahlilning boshqarish jarayonining muhim vositasi ekanligini inobatga olgan holda iqtisodiy tahlil turlarini tasniflashda ularni boshqarishdagi xususiyatlariga ko’ra ifodalash maqsadga muvofiq hisoblanadi. masalan, boshqarish jarayoni mazmuni boyicha iqtisodiy tahlil quyidagi uch turga bo’linadi: 1) tezkor tahlil; 2) joriy tahlil; 3) istiqbolli tahlil. iqtisodiy tahlilning tezkor, joriy va istiqbol turlari boshqarish jarayonida ishtirok etadi. tezkor tahlil tezkor qarorlar qabul qilishda (kunlik ishlab chiqarish rejasining bajarilishi kabi) muhim omil hisoblanadi. joriy tahlil esa korxona faoliyatini tahlil qilishda keng miqyosda qo’llaniladi va yil yakunlari bo’yicha erishilgan natijalarni baholash, yutuqlarni ommalashtirish hamda yo’l qo’yilgan xato kamchiliklarni aniqlash, foydalanilmagan imkoniyatlarni axtarib topish naqsadida o’tkaziladi. istiqbol tahlil esa korxonaning yaqin va uzoq muddatlarga mo’ljallangan istiqbolli rejalarini, loyiha va dasturlarining yashovchanligini, amalga oshirishdagi mavjud imkoniyatlarini aniqlash jarayonida qo’llaniladi. shuningdek, iqtisodiy tahlil turlarini boshqarish ob'yektining tavsifiga qarab ham quyidagi turlarga ajratish mumkin: 1) …

5 / 12

ga oshiruvchilar guruhi boyicha (iqtisodiy, xizmat, jamoat tashkilotlari va boshqa); 2) davrlari boyicha (ko’p yillik, bir yillik, choraklik, oylik, o’n yillik, har kunlik, smenalik va muddatsiz); 3) mazmuni va masalalarini qamrab olishi boyicha (tuliq, butun, xo’jalik faoliyatini alohida bo’linmalari faoliyatini, mavzular va boshqa); 4) ob'yektni o’rganish uslubi boyicha (majmuali, tizimli, taqqoslama, batafsil va tanlama va mavzuli); boshqaruvchi organning manfaatiga ko’ra ham iqtisodiy tahlil turlari ma'lum yo’nalishlarda tashkil etilishi mumkin: 1) texnik-iqtisodiy tahlil;; 2) ijtimoiy-iqtisodiy tahlil 3) iqtisodiy-huquqiy tahlil; 4) iqtisodiy-ekologik tahlil. 3.3. iqtisodiy tahlilning shakllari iqtisodiy tahlil shakli deganda uning o’ziga xos bo’lgan tashqi ko’rinishi, sirtqi qiyofasi bilan birga o’ziga xos mazmunga ega bo’lgan usullari tushuniladi. iqtisodiy tahlil shakllari quyidagilarni o’z ichiga oladi: kompleks tahlil, omilli tahlil, stoxostik tahlil, moliyaviy tahlil, boshqaruv tahlili, xo’jalik faoliyati tahlili, auditorlik tahlili, solishtirish tahlili, marjinal tahlil. iqtisodiy tahlil shakllari bir-biridan ma’lum darajada o’ziga xos bo’lgan usullari, maqsadi va vazifalari bilan farqlanadi. endi solishtirish, omilli …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy tahlilning turlari"

3-mavzu. iqtisodiy tahlilning turlari. xo‘jalik yurituvchi sub’yektlarda tahlil ishlarini tashkil qilish 3.1. iqtisodiy tahlilning turlari va shakllari to’g’risida tushuncha iqtisodiy tahlil oldiga qoyilgan vazifalardan kelib chiqqan holda, uni bir necha turlarga ajratib o’rganish maqsadga muvofiq hisoblanadi. chunki, iqtisodiy tahlil boshqarish jarayonining muhim vositasi hisoblanadi. shu sababli iqtisodiy tahlil turlarini o’rganishni boshqarish vazifalarini turkumlash asosida amalga oshirish zarur. chunki, iqtisodiy tahlil boshqarish vazifalarining har birini bajarishda muhim elementlardan biri hisoblanadi. boshqarish vazifasi - bu boshqarish faoliyatining alohida turidir. biz quyida iqtisodiy boshqaruvning asosiy vazifalarini keltiramiz: 1) boshqarishni axborotlar bilan ta'minlash. 2) t...

This file contains 12 pages in PDF format (471.7 KB). To download "iqtisodiy tahlilning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy tahlilning turlari PDF 12 pages Free download Telegram